Hà Nội
23°C / 22-25°C

Càng cấm đoán càng phản kháng: 5 điều cha mẹ càng ngăn con càng thích làm

Thứ ba, 18:23 27/01/2026 | Nuôi dạy con

GĐXH - Nhiều cha mẹ cho rằng cấm đoán nghiêm khắc sẽ giúp con ngoan ngoãn hơn, nhưng thực tế lại hoàn toàn ngược lại.

Càng cấm trẻ làm bẩn, rách quần áo, trẻ càng sợ hãi và thiếu trải nghiệm

Không ít đứa trẻ lớn lên cùng những lời nhắc nhở quen thuộc của cha mẹ như "đừng nghịch bẩn", "rách áo là bị mắng", "làm bẩn thì tự chịu". 

Những câu nói tưởng chừng rất bình thường ấy lại khiến trẻ hình thành nỗi sợ vô hình, không dám chạy nhảy, không dám khám phá hay thử những điều mới mẻ. 

Thậm chí, ngay cả khi được chơi, trẻ cũng luôn trong trạng thái lo lắng vì sợ bị phạt.

Việc cấm đoán trẻ nghịch bẩn vô tình tước đi cơ hội học hỏi thông qua trải nghiệm thực tế. Trẻ em học rất nhiều từ việc chạm, thử, ngã và đứng dậy. 

Thay vì kiểm soát quá mức, cha mẹ có thể tạo điều kiện an toàn để con vui chơi thoải mái, chuẩn bị những bộ quần áo phù hợp cho từng hoàn cảnh. 

Khi con lỡ làm bẩn hay rách đồ, sự nhẹ nhàng và hướng dẫn cách xử lý sẽ giúp trẻ học được trách nhiệm mà không bị tổn thương tâm lý.

Càng cấm đoán càng phản kháng: 5 điều cha mẹ càng ngăn con càng thích làm - Ảnh 1.

Việc cấm đoán trẻ nghịch bẩn vô tình tước đi cơ hội học hỏi thông qua trải nghiệm thực tế. Ảnh minh họa

Càng cấm trẻ tiêu tiền vào thứ cha mẹ cho là vô bổ, trẻ càng tò mò và phản kháng

Việc dạy con quản lý tiền bạc là kỹ năng quan trọng, nhưng nếu cha mẹ kiểm soát quá chặt mọi khoản chi, trẻ sẽ khó có cơ hội học từ thực tế. 

Nhiều món đồ người lớn cho là vô ích như đồ chơi, đồ ăn vặt hay vật dụng theo sở thích cá nhân lại mang ý nghĩa rất lớn với trẻ ở thời điểm đó.

Khi trẻ được cho tiền tiêu vặt, đó cũng là lúc cha mẹ nên trao cho con quyền lựa chọn trong phạm vi cho phép.

Thay vì cấm đoán, hãy phân tích để con hiểu vì sao món đồ đó có thể chưa thực sự cần thiết. 

Những lần chi tiêu chưa hợp lý, thậm chí là sự hối tiếc sau đó, chính là bài học quý giá giúp trẻ phân biệt giữa nhu cầu nhất thời và giá trị lâu dài, từ đó hình thành tư duy tài chính lành mạnh.

Càng ép trẻ học khi con mệt mỏi, trẻ càng chán nản và áp lực

Không chỉ trẻ em, người lớn cũng có những lúc mệt mỏi, chán nản và cần được nghỉ ngơi. 

Khi trẻ đang căng thẳng nhưng vẫn bị ép học thêm, học dồn dập, cảm giác ức chế và áp lực sẽ ngày càng lớn. Thành tích học tập cao không thể bù đắp cho một tinh thần kiệt quệ.

Cha mẹ cần nhận ra rằng sức khỏe tâm lý quan trọng không kém kiến thức. Những khoảng nghỉ đúng lúc giúp trẻ cân bằng cảm xúc, lắng nghe bản thân và khơi lại động lực học tập. 

Đôi khi, việc cho con chậm lại một nhịp không phải là buông lỏng, mà là cách để con đi xa hơn về lâu dài.

Càng cấm đoán càng phản kháng: 5 điều cha mẹ càng ngăn con càng thích làm - Ảnh 2.

Cha mẹ cần nhận ra rằng sức khỏe tâm lý quan trọng không kém kiến thức. Những khoảng nghỉ đúng lúc giúp trẻ cân bằng cảm xúc. Ảnh minh họa

Càng cấm trẻ tranh luận với người lớn, trẻ càng bị dồn nén cảm xúc

Nhiều cha mẹ cho rằng kinh nghiệm sống của mình là đủ để quyết định mọi việc, còn trẻ con chỉ cần nghe và làm theo. 

Tuy nhiên, việc không cho trẻ được bày tỏ quan điểm hay tranh luận một cách lành mạnh sẽ khiến con cảm thấy không được tôn trọng, dần dần khép kín hoặc phản ứng tiêu cực.

Tranh luận không đồng nghĩa với cãi lời. Khi được lắng nghe, trẻ học cách diễn đạt suy nghĩ, bảo vệ chính kiến và hiểu rằng ý kiến của mình có giá trị. 

Qua những cuộc trao đổi thẳng thắn, cha mẹ cũng hiểu con hơn, từ đó cùng nhau tìm ra hướng giải quyết phù hợp thay vì tạo ra khoảng cách trong mối quan hệ gia đình.

Càng cấm trẻ làm những điều bị cho là ngây ngô trẻ càng đánh mất tuổi thơ

Nhiều đứa trẻ ngày nay bị thúc ép "lớn nhanh", phải cư xử chín chắn sớm hơn độ tuổi chỉ vì những câu nói quen thuộc như "con không còn nhỏ nữa" hay "làm vậy trẻ con lắm". 

Việc ép trẻ từ bỏ sở thích hồn nhiên khi chưa sẵn sàng có thể khiến quá trình phát triển tâm lý bị xáo trộn.

Tuổi thơ là nền tảng quan trọng để hình thành nhân cách và khả năng đối diện với cuộc sống trưởng thành sau này. 

Khi trẻ được là chính mình, được vui chơi, mơ mộng và phát triển theo nhịp riêng, con sẽ có sự chuẩn bị vững vàng hơn cho những thử thách phía trước. 

Sự trưởng thành thực sự không đến từ ép buộc, mà đến từ quá trình lớn lên tự nhiên và được yêu thương đúng cách.

Càng cấm đoán càng phản kháng: 5 điều cha mẹ càng ngăn con càng thích làm - Ảnh 3.

Việc ép trẻ từ bỏ sở thích hồn nhiên khi chưa sẵn sàng có thể khiến quá trình phát triển tâm lý bị xáo trộn. Ảnh minh họa

Cha mẹ và bài học cân bằng giữa kỷ luật và tự do của con

Giáo dục con không phải là hành trình của những lệnh cấm, mà là nghệ thuật tìm ra sự cân bằng giữa kỷ luật và tự do. 

Khi cha mẹ biết lắng nghe, tôn trọng và đồng hành, trẻ sẽ học được cách tự kiểm soát bản thân thay vì chống đối. 

Một gia đình nơi con được nói, được thử và được sai chính là môi trường lý tưởng để nuôi dưỡng những đứa trẻ tự tin, độc lập và có trách nhiệm với chính cuộc đời mình.

Con cái công thành danh toại, cha mẹ phải vào viện dưỡng lão trong lặng lẽCon cái công thành danh toại, cha mẹ phải vào viện dưỡng lão trong lặng lẽ

GĐXH - Con cái thành đạt nhưng cha mẹ lại cô đơn trong những năm tháng cuối đời, nghịch lý này đang ngày càng phổ biến khiến không ít bậc sinh thành chỉ biết thở dài cay đắng.

Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Tags:
Bất ngờ mối liên hệ giữa tuổi sinh con của người cha và IQ của con: Độ tuổi 'vàng' là bao nhiêu?

Bất ngờ mối liên hệ giữa tuổi sinh con của người cha và IQ của con: Độ tuổi 'vàng' là bao nhiêu?

Nuôi dạy con - 1 ngày trước

GĐXH - Các nghiên cứu khoa học gần đây cho thấy độ tuổi của người cha khi sinh con có liên quan nhất định đến chỉ số IQ của trẻ.

Cha mẹ có con trai cần biết: Có những việc càng quản càng tệ

Cha mẹ có con trai cần biết: Có những việc càng quản càng tệ

Nuôi dạy con - 1 ngày trước

GĐXH - Nhiều cha mẹ thường phát hỏa khi thấy con trai mình làm gì cũng chậm chạp, từ việc mặc quần áo đến làm bài tập, hay tính cách có phần "bướng bỉnh", thích đi vào ngõ cụt. Thế nhưng, đằng sau những "khuyết điểm" gây ức chế đó lại là một nhịp điệu tư duy hoàn toàn khác biệt.

Giật mình khi con đòi tiền công đổ rác, vợ lại khen con 'hiểu giá trị lao động'

Giật mình khi con đòi tiền công đổ rác, vợ lại khen con 'hiểu giá trị lao động'

Nuôi dạy con - 3 ngày trước

Con trai yêu cầu được trả 10 nghìn đồng mới đổ rác, vợ không mắng mà còn khen thằng bé hiểu giá trị của lao động, còn tôi tự trách mình đã không dạy con sát sao hơn.

Con cái công thành danh toại, cha mẹ phải vào viện dưỡng lão trong lặng lẽ

Con cái công thành danh toại, cha mẹ phải vào viện dưỡng lão trong lặng lẽ

Nuôi dạy con - 4 ngày trước

GĐXH - Con cái thành đạt nhưng cha mẹ lại cô đơn trong những năm tháng cuối đời, nghịch lý này đang ngày càng phổ biến khiến không ít bậc sinh thành chỉ biết thở dài cay đắng.

Câu chuyện trên tàu điện ngầm khiến tôi nhận ra khoảng cách giáo dục giữa các gia đình

Câu chuyện trên tàu điện ngầm khiến tôi nhận ra khoảng cách giáo dục giữa các gia đình

Nuôi dạy con - 1 tuần trước

GĐXH - Sau khi nghe cuộc trò chuyện giữa hai cha con trên tàu điện ngầm, tôi chợt hiểu ra một điều: cha mẹ thực sự có thể thay đổi vạch xuất phát của con cái.

Không phải ngẫu nhiên: Tháng sinh này thường gắn với trẻ thông minh

Không phải ngẫu nhiên: Tháng sinh này thường gắn với trẻ thông minh

Nuôi dạy con - 1 tuần trước

GĐXH - Một nghiên cứu kéo dài nhiều năm cho thấy trẻ sinh vào một số tháng sinh nhất định thường bộc lộ lợi thế rõ rệt về tư duy và nhận thức.

3 hành vi vô tình 'đánh cắp' sự linh hoạt, lanh lợi của trẻ: Cha mẹ nên tránh càng sớm càng tốt

3 hành vi vô tình 'đánh cắp' sự linh hoạt, lanh lợi của trẻ: Cha mẹ nên tránh càng sớm càng tốt

Nuôi dạy con - 1 tuần trước

GĐXH - Trẻ sinh ra vốn tò mò, lanh lợi và tràn đầy năng lượng khám phá. Thế nhưng, nhiều hành vi tưởng như “vì tốt cho con” của người lớn lại đang âm thầm dập tắt ngọn lửa ấy. Bài viết chỉ ra 3 sai lầm phổ biến và cách đơn giản để cha mẹ giữ gìn “linh khí” cho con trong những năm đầu đời.

45 lời mời sinh nhật con, 0 người đến: Sự thật phía sau khiến mẹ lặng người

45 lời mời sinh nhật con, 0 người đến: Sự thật phía sau khiến mẹ lặng người

Nuôi dạy con - 1 tuần trước

GĐXH - Mời 45 bạn cùng lớp đến dự sinh nhật nhưng không một ai xuất hiện, cậu bé 10 tuổi khiến mẹ bàng hoàng khi biết nguyên nhân thật sự.

'Con yêu bố hay mẹ hơn?': Hãy dừng ngay câu hỏi này, hậu quả nguy hiểm thực sự ở phía sau

'Con yêu bố hay mẹ hơn?': Hãy dừng ngay câu hỏi này, hậu quả nguy hiểm thực sự ở phía sau

Nuôi dạy con - 2 tuần trước

GĐXH - Những câu hỏi mang tính "so sánh tình cảm" không chỉ làm tổn thương trẻ mà còn phản ánh sự thiếu hụt cảm xúc của người lớn. Hãy dừng việc bắt trẻ phải chọn. Nỗi lo sợ làm mất lòng người thân sẽ khiến nhiều trẻ lo âu, đánh mất cảm giác an toàn thậm chí trầm cảm.

Nuôi dạy con bằng bản năng, cha mẹ dễ mắc 3 lỗi nguy hiểm

Nuôi dạy con bằng bản năng, cha mẹ dễ mắc 3 lỗi nguy hiểm

Nuôi dạy con - 2 tuần trước

GĐXH - Theo các nghiên cứu tâm lý học hiện đại, những phong cách nuôi dạy con quá cực đoan, dù xuất phát từ ý tốt, vẫn có thể để lại hậu quả sâu sắc về cảm xúc, hành vi và nhân cách.

Top