Cha mẹ là “bạn đồng hành” của con khi bước vào tuổi dậy thì

Theo các chuyên gia y tế, do sự phát triển cơ thể chưa hoàn chỉnh, vì vậy hành vi tình dục ở độ tuổi vị thành niên thường không kiểm soát và thường dẫn đến mang thai ngoài ý muốn. 

Nếu mang thai ở tuổi vị thành niên sẽ dẫn đến một số hậu quả nghiêm trọng cho sức khoẻ như: nạo phá thai, sảy thai, sinh thiếu cân, đẻ non, thai nhỏ so với tuổi thai, tử vong mẹ… Đây thực sự là một thảm họa, là gánh nặng cho bản thân, cho gia đình và xã hội.

Mang thai ở tuổi vị thành niên cũng gây ảnh hưởng nặng nề đến sự phát triển thể chất, tâm sinh lý cũng như phát triển trí tuệ sau này của các em. Bên cạnh đó, quan hệ tình dục không an toàn có nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục đang là nỗi lo ngại của cộng đồng (lậu, giang mai, HIV...). Nguyên nhân chính dẫn đến vấn đề trên là do các em chưa được trang bị đầy đủ những kiến thức căn bản để bảo vệ mình và có cách ứng xử phù hợp với lứa tuổi.

Truyền thông chăm sóc SKSS/KHHGĐ cho vị thành niên, thanh niên. Ảnh: Dương Ngọc

Hơn ai hết, chính phụ huynh là người thân thiết, gần con nhất nên phụ huynh đóng vai trò quan trọng trong giúp con tránh xa các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá, ma túy… Các bậc phụ huynh cũng nên đặt mình vào vị trí của con, giúp con giải quyết các vấn đề trong cuộc sống. 

Trong chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, cha mẹ cần quan sát, chia sẻ cùng con để dạy con cách tự chăm sóc bản thân. Ví dụ, trẻ nữ cần được hướng dẫn cách vệ sinh thời kỳ kinh nguyệt, đi khám nếu đến 15 – 16 tuổi vẫn chưa có kinh nguyệt. Trẻ nam phải biết phát hiện những bất thường về cơ quan sinh dục của mình (hẹp bao quy đầu, tinh hoàn ẩn, lỗ tiểu có vị trí bất thường) để đi khám kịp thời, không mặc quần lót bó sát, quá chật.

Phụ huynh cũng cần hướng dẫn con tránh xa các loại hình ảnh, phim ảnh, trang web đồi trụy, khiêu dâm. Đặc biệt là không nên quan hệ tình dục trước tuổi trưởng thành. Nếu quan hệ tình dục cần thực hiện tình dục an toàn: chung thủy, sử dụng bao cao su đúng cách mỗi khi quan hệ tình dục để tránh mang thai ngoài ý muốn, bệnh lây qua đường tình dục và nhất là HIV/AIDS.

Theo TS Tâm lý Hoàng Thị Mai (ĐH Sư phạm Hà Nội): Bố mẹ lảng tránh khiến con nghĩ rằng những vấn đề liên quan đến giới tính là cực kỳ tệ hại, dẫn đến hình thành tâm tính đứa trẻ không thích chia sẻ với người khác. Từ đó, dễ xảy ra tình trạng bị lạm dụng mà không biết hoặc không dám nói với người khác.

Do đó, phụ huynh nên tận dụng mọi cơ hội để gợi mở các cuộc trò chuyện cùng con về vấn đề sinh sản, tình dục và hành vi của xâm hại tình dục. Giúp con nhận thức được các mức độ và sự nguy hiểm từ những người xung quanh khi tiếp xúc ở cự li quá gần với con.

Phụ huynh nên định hướng cho con có thái độ sống, giá trị sống mang tính văn hóa, hoạt động vui chơi lành mạnh cùng bố mẹ. Như vậy, sẽ góp phần giúp học sinh ý thức bảo vệ giá trị bản thân và tránh được những cạm bẫy.

Thanh Hằng