Chăm sóc SKSS/KHHGĐ cho người dân dễ bị tổn thương trong thiên tai: Sự chủ động của ngành Dân số

Cán bộ dân số huyện Cam Lâm - Khánh Hòa phát tài liệu truyền thông chăm sóc SKSS cho ngư dân tại các tàu cá. Ảnh: Dương Ngọc

Quyền được chăm sóc sức khỏe  sinh sản

Trên thế giới, phụ nữ, trẻ em và thanh, thiếu niên chiếm hơn 3/4 trong tổng số hơn 50 triệu người bị buộc phải di chuyển khỏi nơi mình đang cư trú do những nguyên nhân như xung đột vũ trang và thiên tai. Khi có khủng hoảng xảy ra, phụ nữ và trẻ em gái thường là những người phải gánh chịu rất nhiều rủi ro như: Bị lạm dụng và bóc lột tình dục, gánh chịu bạo lực, bị cưỡng hôn, mắc các bệnh có liên quan tới sức khỏe sinh sản (SKSS) và tử vong do không được bảo vệ hoặc không được viện trợ để có thể đáp ứng, giải quyết các nhu cầu của họ. Đảm bảo an toàn, nhân phẩm và sức khỏe cho họ chính là góp phần đảm bảo hạnh phúc gia đình và cộng đồng.

Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) cho biết,  UNFPA đã thiết kế bộ đồ dùng cứu trợ khẩn cấp đặc biệt giúp phụ nữ và trẻ em gái bảo vệ bản thân và đáp ứng các nhu cầu vệ sinh cá nhân căn bản trong thiên tai và khủng hoảng nhân đạo.

Theo các chuyên gia: Nếu tất cả phụ nữ ở các nước đang phát triển, những người đã tiếp cận với các biện pháp tránh thai và muốn sử dụng chúng thì tỷ lệ  mang thai ngoài ý muốn sẽ giảm hơn 70%. Mỗi năm gần 100.000 bà mẹ sẽ không bị tử vong do những biến chứng trong thời kỳ mang thai, sinh con, hơn nửa triệu trẻ sơ sinh cũng sẽ có cơ hội sống. Việc tiếp cận với thông tin KHHGĐ, các dịch vụ và  vật tư y tế cũng không kém phần quan trọng trong việc ngăn ngừa đại dịch HIV/AIDS và các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục, giảm thiểu tình trạng phá thai ngoài ý muốn. Nghiên cứu cho thấy: Khi các cặp vợ chồng có thể quyết định về số lượng, khoảng cách, thời điểm sinh con sẽ giúp họ có điều kiện làm kinh tế, tăng thu nhập cho gia đình, trẻ em cũng được chăm sóc chu đáo hơn…

Là một trong số những quốc gia dễ bị tổn thương nhất trước các tác động của biến đổi khí hậu trên toàn cầu, Việt Nam đang phải hứng chịu nhiều ảnh hưởng nặng nề do con người gây ra, bao gồm các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, bão lũ; Tình trạng nước biển dâng, xâm nhập mặn, cũng như sự bất thường của lượng mưa và các hình thái thời tiết khác.

Mặc dù Việt Nam đã có những tiến bộ vượt bậc trong việc phát triển kinh tế và xóa đói giảm nghèo trong hai thập niên vừa qua, song thành tựu đó đang bị đe dọa trong những năm gần đây do biến đổi khí hậu và có nguy cơ bị đảo ngược nếu kịch bản xấu nhất xảy ra.

Theo tính toán, nếu biến đổi khí hậu không được giảm thiểu một cách hiệu quả thì đến cuối thế kỷ 21 này, Việt Nam sẽ mất đi ít nhất 12,2% diện tích đất, hiện đang là nơi cư trú của 23% dân số và thậm chí là mất đi một con số lớn hơn diện tích đất màu mỡ bao gồm một nửa khu vực châu thổ trũng thấp, cũng chính là một trong những vựa lúa quan trọng nhất của thế giới, do lũ lụt và xâm nhập mặn. Những trận bão lụt, siêu giông tố vừa qua đã ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của người dân cả vùng thành thị lẫn nông thôn, vùng sâu, vùng xa, cho thấy tác động của thiên tai là rất lớn.

Các giải pháp tích cực của ngành Dân số

Cán bộ dân số tỉnh Bình Định hướng dẫn ngư dân các biện pháp tránh thai an toàn, hiệu quả. Ảnh: Dương Ngọc

Việt Nam đã có những sáng kiến ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai bằng các dự án, trong đó có Chương trình hợp tác giữa Cơ quan Phát triển Quốc tế Australia (AusAID) và các tổ chức phi chính phủ (ANCP) tài trợ, đó là “Nâng cao năng lực cho các nhóm dân tộc thiểu số tiếp cận thông tin và bảo đảm an ninh lương thực tại các tỉnh Hòa Bình, Điện Biên, Hà Tĩnh (2011-2017)” và “Thích ứng với biến đổi khí hậu và nước biển dâng tại khu vực ven biển của Việt Nam tại huyện Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng (2009-2017)”.

Theo ông Nguyễn Văn Tân, Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục DS-KHHGĐ, ngành Dân số sẽ chú trọng nhiều hơn đối với việc tăng cường đảm bảo dịch vụ SKSS/KHHGĐ cho người dân ở những khu vực này.

Cụ thể, ngành DS-KHHGĐ sẽ tập trung vào 5 giải pháp: Thứ nhất: Tăng cường năng lực hệ thống tổ chức, điều hành, quản lý công tác chuẩn bị, đáp ứng và tham gia khắc phục hậu quả thiên tai của ngành từ Trung ương đến địa phương; Thứ hai: Xây dựng và hoàn thiện cơ chế chính sách trong chuẩn bị, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai; Thứ ba: Tăng cường năng lực của đội ngũ cán bộ, cộng tác viên dân số các cấp nhằm cung cấp dịch vụ một cách hiệu quả và kịp thời trong tình huống thiên tai; Thứ tư: Thiết lập cơ chế thông tin trong ngành về để đánh giá tác động thiên tai và làm cơ sở cho việc chủ động chuẩn bị, ứng phó với thiên tai; Thứ năm: Triển khai nghiên cứu bổ sung các chương trình đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động, kỹ năng ứng phó với thiên tai của cán bộ trong ngành.

Hà Thư/Báo Gia đình & Xã hội