Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên: Cha mẹ, nhà trường cùng đồng hành

Theo Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc - UNFPA, mang thai ở tuổi vị thành niên không chỉ đơn thuần là một vấn đề về sức khỏe, mà mang thai ở tuổi vị thành niên còn làm mất đi tiềm năng ở các em gái, rút ngắn cơ hội học hành, đánh mất và hạn chế sự lựa chọn của các em trong cuộc sống, khiến những bà mẹ trẻ và cộng đồng nơi họ sinh sống chìm trong cảnh đói nghèo... Mang thai ở tuổi vị thành niên là một vấn đề cần giải quyết trong quá trình phát triển…

Thống kê của Vụ Sức khỏe bà mẹ trẻ em (Bộ Y tế) cho thấy, trung bình mỗi năm cả nước có khoảng 300 đến 400 ngàn ca phá thai ở độ tuổi 15 - 19 được báo cáo chính thức, trong đó 60 - 70% là học sinh, sinh viên. Còn theo Tổng cục Dân số, mặc dù tỷ lệ phá thai ở Việt Nam trong 10 năm trở lại đây giảm, nhưng tỷ lệ nạo phá thai ở trẻ vị thành niên, thanh niên lại có dấu hiệu gia tăng - chiếm hơn 20% các trường hợp phá thai.

Còn theo báo cáo của Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản TP.HCM năm 2017, cứ 100 trường hợp trẻ sinh ra sống lại có 73 trường hợp phá thai, trong đó 2,4% là vị thành niên… Điều đáng lưu ý, đây mới chỉ là thống kê từ các bệnh viện khu vực nhà nước, còn số liệu từ các bệnh viện tư, phòng khám tư thì chưa thống kê được.

Các kết quả nghiên cứu cũng cho thấy, độ tuổi quan hệ tình dục lần đầu ở vị thành niên Việt Nam ngày càng sớm. Tuy nhiên, kiến thức về phòng tránh thai, HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác vẫn còn rất hạn chế - chỉ có khoảng 20,7% sử dụng biện pháp tránh thai trong lần quan hệ tình dục đầu tiên.

Theo các bác sỹ, để rèn luyện về kỹ năng sống, trẻ cần chủ động tìm hiểu kiến thức về giới tính, sức khỏe sinh sản tuổi vị thành niên từ cha mẹ, thầy cô, người thân và bạn bè. Tâm sự những lo lắng, băn khoăn với cha mẹ, người thân hoặc thầy cô; Duy trì thời gian biểu học tập, nghỉ ngơi, tập luyện thể thao và giải trí phù hợp; Phân biệt rõ ràng giữa tình yêu và tình bạn trong sáng. Trẻ cũng cần được chăm sóc sức khỏe thể chất và tâm lý; Tránh xa rượu bia, thuốc lá, ma túy...

Trong công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, trẻ nữ cần biết cách vệ sinh thời kỳ kinh nguyệt, đi khám nếu đến 15 - 16 tuổi vẫn chưa có kinh nguyệt và bổ sung viên sắt theo chỉ định của bác sĩ để phòng tránh thiếu máu do thiếu sắt. Trẻ nam phải biết phát hiện những bất thường về cơ quan sinh dục của mình để đi khám kịp thời; Tránh xa phim ảnh, trang web đồi trụy, khiêu dâm; Không nên quan hệ tình dục trước tuổi trưởng thành để tránh mang thai ngoài ý muốn hoặc mắc bệnh lây qua đường tình dục và nhất là HIV/AIDS…