Chậm tiến độ dự án cầu Nhật Tân, Hà Nội: 10 phần, ai hi sinh được 9?

Tiến độ chậm chạp của Dự án cầu Nhật Tân càng cho thấy sự bức thiết phải sửa Luật Đất đai. Ảnh: Nam Sương.

 

Tiền bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng (GPMB) – đó là mấu chốt lớn nhất để tháo nút thắt gây chậm trễ tiến độ dự án cây cầu dây văng dài và hiện đại nhất Việt Nam. Tuy nhiên, những vướng mắc về luật pháp đang khiến cả người dân, chủ đầu tư, nhà quản lý không thể dung hòa lợi ích. Vì thế, công trình được kỳ vọng là điểm nhấn kiến trúc Thủ đô đang bế tắc.

 

Cưỡng chế “điểm”

Gói thầu số 2 dự án cầu Nhật Tân – đường dẫn lên cầu và đảo cỏ tại nút giao Phú Thượng (phường Phú Thượng, quận Tây Hồ) đang làm đau đầu cả các đơn vị liên quan đến dự án và người dân trong phạm vi thu hồi đất. Điều này tưởng chừng rất vô lý, vì dự án cầu này là công trình trọng điểm quốc gia được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Bộ GTVT làm chủ đầu tư, đất đai thuộc diện nhà nước thu hồi, nếu có chậm trễ, hoàn toàn do sự thiếu quyết liệt của chính quyền địa phương. Nhưng, nội tình thực tế đang tồn tại nhiều vấn đề. Người dân, dù hết lòng ủng hộ xây cầu, cũng đối mặt với muôn vàn nỗi khổ.

Trả lời PV Báo GĐ&XH, ông Hoàng Trung Kính – Trưởng Ban GPMB, Ban QLDA Tả Ngạn cho biết, UBND quận Tây Hồ đã có phương án bồi thường, hỗ trợ cho tất cả các hộ dân có đất thổ cư nằm trong khu vực GPMB phục vụ dự án. Tại vị trí xây dựng đảo cỏ dưới đường dẫn lên cầu, vẫn còn 120 hộ chưa chấp thuận mức giá đền bù, chưa cho các đơn vị vào kiểm đếm tài sản. Theo ông Kính, cách đây 2 tháng, UBND TP Hà Nội giao Sở Quy hoạch – Kiến trúc và Ban QLDA Tả ngạn cùng BQL Dự án 85 (Bộ GTVT) có buổi làm việc với đại diện các hộ dân để giải đáp các thắc mắc, kiến nghị. Vấn đề tựu chung lại là, dân cho rằng gói thầu số 2 đã bị Hà Nội tự ý điều chỉnh quy hoạch để “né” khu đất khác, giá đền bù không hợp lý, việc di dời phải đảm bảo hơn hoặc bằng so với giá tại mảnh đất cũ; Sở Quy hoạch – Kiến trúc thì cho rằng không có chuyện Hà Nội điều chỉnh so với quy hoạch, rằng việc thu hồi đất cho khu vực đảo cỏ là cần thiết. Riêng về chuyện tiền bạc, đại diện Ban QLDA Tả Ngạn nói: “Mức bồi thường, hỗ trợ chỉ căn cứ vào giá đất ban hành hàng năm được HĐND TP Hà Nội thông qua”. Theo đó, UBND quận Tây Hồ đã đề xuất mức hệ số 1,8 nhưng không được thành phố chấp thuận, vì mức tối đa áp dụng theo cơ chế đặc thù với một số dự án trọng điểm thuộc diện nhà nước thu hồi đất trên toàn địa bàn thủ đô hiện nay chỉ là 1,5.

Tính sơ sơ, đất thổ cư ở cụm 7 phường Phú Thượng giá thị trường tham khảo khoảng 70-120 triệu đồng/m2, nhưng nếu áp giá đền bù của Hà Nội thì chỉ từ 14 đến hơn 20 triệu đồng/m2. Dân thấy thiệt thòi quá lớn, không chịu giao đất, đề nghị lãnh đạo UBND TP Hà Nội xuống gặp gỡ để bày tỏ nguyện vọng nhưng chưa được. Trước tình hình nan giải này, ông Hoàng Trung Kính và ông Nguyễn Văn Duẩn – Trưởng ban Bồi thường GPMB quận Tây Hồ cùng tiết lộ: Sắp tới sẽ tổ chức cưỡng chế 3 hộ dân ở cụm 7. Do tình hình chung tương đối phức tạp trong thời gian qua, các cơ quan chức năng sẽ chờ ý kiến của UBND thành phố và Công an TP Hà Nội.

 

“Tiếng xấu” trong nỗi đau mất đất

Tiếp xúc với phóng viên, các ông Nông Văn Pỉu (Bí thư chi bộ cụm dân cư số 7, phường Phú Thượng), Nguyễn Văn Doãn và 2 sỹ quan nghỉ hưu Nguyễn Du và Trần Xuân Cường (cùng trú tại tổ 47), và nhiều hộ dân khu vực này bức xúc “tố” nhà chức trách “nắn” cho đường dẫn lên cầu ăn thẳng đến phần đất của hàng trăm người dân tại đây. Có nghĩa, đảo cỏ và đường hoa thị tại nút giao Phú Thượng không có trong thiết kế ban đầu, mà thành phố và chủ đầu tư đã mở rộng chỉ giới đường đỏ để bổ sung các hạng mục này. “Chúng tôi không ai chống đối việc xây cầu mà phải cưỡng chế. Người dân hoàn toàn ủng hộ. Chúng tôi chỉ cần lãnh đạo thành phố xuống trả lời câu hỏi “ở đúng hay đi đúng?”. Nếu chúng tôi phải đi thì thành phố đền bù thỏa đáng. Vì lợi ích chung, người dân có thể hi sinh, có thể chịu thiệt thòi, nhưng chẳng ai 10 phần mà bỏ đi 9”, ông Nguyễn Văn Doãn – cựu cán bộ 40 năm tuổi Đảng bức xúc nói.

Thế nhưng, khi làm việc với phóng viên, đại diện UBND quận Tây Hồ và Ban QLDA Tả Ngạn lại mô tả về người dân: “Anh em xuống làm việc thì dân họ gõ kẻng, gọi nhau ra bu kín lại, cản trở…”. Ông Nguyễn Văn Duẩn tiết lộ, các phương án cưỡng chế đã chuẩn bị xong xuôi.

Trước việc này, bà Lê Thu Hương – người dân tổ 47, cụm 7 bức xúc: “Ở đây đa số toàn người lớn tuổi, về hưu, không gõ kẻng thì sức đâu mà gọi nhau ra để trình bày nguyện vọng của mình”. Ông Doãn cho biết thêm, có đến 2/3 số người dân tại đây là Đảng viên, không ai chống đối nhà nước cả. Bà Nguyễn Thị Khiển (nhà số 2, hẻm 1, 46/3, cụm dân cư số 7) thì chỉ vào những bức tường loang lổ vết nứt, nói rằng, chúng được tạo ra sau khi địa phương mang máy xúc cỡ lớn đến đập một căn nhà cấp 4 ngay sát cạnh, dù đập xong để đó, chứ chẳng làm được gì cả. Lo ngại ảnh hưởng đến an ninh, người dân đã chủ động xây tường bao rào kín những mảnh đất đã được giải phóng.

Theo tìm hiểu, ngay cả những mảnh đất nhỏ lẻ, xen kẹt ở cụm dân cư số 5 phường Phú Thượng đã được UBND quận Tây Hồ năm 2010 cho đấu giá lên tới hơn 70 triệu đồng/m2. Nay, những mảnh đất vuông vắn đẹp đẽ cùng những công trình, tài sản có giá trị của người dân ở cụm 7 chỉ được áp cứng theo khung giá đất với hệ số 1,5, có chỗ chỉ khoảng 14 triệu/m2.

Khi chúng tôi đưa ra cùng một câu hỏi cho tất cả các bên liên quan: “Phương án nào có thể hài hòa lợi ích được giữa các bên để hoàn thành toàn bộ công tác GPMB cho gói thầu số 2?”, câu trả lời chung là: “Rất khó!”.

 

Chưa xong nhà tái định cư Ráo riết, thúc giục việc giải phóng mặt bằng, di dời dân để phục vụ dự án, tuy nhiên, quỹ nhà tái định cư cho hàng trăm hộ dân ở quận Tây Hồ vẫn chưa hoàn thành. Mới có hơn 300 căn được bàn giao. TP Hà Nội đang tính phương án... tạm cư, tuy nhiên, người dân không đồng ý. Ông Nguyễn Văn Duẩn đánh giá, đây cũng là một lỗi của nhà nước. Ông Hoàng Trung Kính cho biết: “Phấn đấu đến hết năm 2012 có toàn bộ mặt bằng sạch”.   Đề xuất tháo “nút thắt“ Tháng 11/2011, UBND quận Tây Hồ kiến nghị: Cho phép người dân mua nhà tái định cư theo m2 sàn nhà bị giải phóng. Cho những cặp vợ chồng kết hôn sau thời điểm thu hồi đất được xem xét mua căn hộ tái định cư. Sớm cấp giấy chứng nhận sở hữu nhà cho những hộ đã chuyển về nhà ở tái định cư …

Việt Nguyễn - Võ Hải