Chất lượng khám, chữa bệnh: Yếu tố quan trọng bảo đảm tỷ lệ bao phủ BHYT tăng cao

Phát thuốc cho bệnh nhân có BHYT tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh. Ảnh: V.Thu

10 năm, tỷ lệ người tham gia bảo hiểm y tế tăng từ 46% lên gần 90%

Bảo hiểm y tế (BHYT) là một chính sách xã hội quan trọng, mang ý nghĩa nhân đạo và có tính chia sẻ cộng đồng sâu sắc, được Đảng và Nhà nước ta hết sức coi trọng và luôn luôn đề cao trong hệ thống chính sách an sinh xã hội.

Chỉ thị 38 năm 2009 chỉ rõ, sau gần 17 năm hoạt động, số người tham gia BHYT đã tăng từ 5,6% dân số vào năm 1993 lên 46% dân số vào năm 2008. Đến tháng 10/2019, thông tin từ Ban Thực hiện chính sách bảo hiểm y tế (BHXH Việt Nam) cho biết, cả nước đã có khoảng 85,2 triệu người tham gia, đạt tỷ lệ bao phủ 89,8% dân số.

Tỷ lệ này đã vượt gần 10% so với chỉ tiêu trong Nghị quyết 68 và vượt chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao tại Quyết định số 1167/QÐ-TTg là 1,7% (Thủ tướng giao năm 2019 đạt tỷ lệ 88,1%). Trong đó, có 22 tỉnh, thành phố có tỷ lệ bao phủ BHYT ước hơn 90% dân số; 12 tỉnh, thành phố có tỷ lệ bao phủ từ 88,1 đến dưới 90% và 29 địa phương đạt tỷ lệ bao phủ BHYT dưới 88,1%. Người nghèo, người dân tộc thiểu số, trẻ em dưới 6 tuổi và các đối tượng chính sách xã hội đã được Nhà nước hỗ trợ toàn bộ mức đóng BHYT. Vụ Bảo hiểm Y tế (Bộ Y tế) cho biết, với kết quả này, mục tiêu đến năm 2020 có trên 90,7% dân số tham gia BHYT là hoàn toàn có khả năng thực hiện được và phấn đấu tới năm 2025 có trên 95% dân số có bảo hiểm y tế theo mục tiêu mà Nghị quyết 20-NQ/TW đã đề ra.…

Hiện nay còn gần 11% dân số (tương đương 10 triệu người) chưa tham gia BHYT. Nhóm chưa tham gia chủ yếu là đối tượng thuộc nhóm tham gia theo hộ gia đình, hộ gia đình làm nông lâm ngư nghiệp có mức sống trung bình, người lao động trong một số doanh nghiệp tư nhân và sinh viên.

Tổ chức tốt việc khám bệnh, chữa bệnh BHYT, quản lý tốt Quỹ BHYT

Đây là hai trong 6 nội dung quan trọng trong Chỉ thị số 38. Nhận định của Bộ Y tế qua theo dõi 10 năm thực hiện Chỉ thị 38 cho thấy nhìn chung, quyền lợi về khám chữa bệnh BHYT tương đối toàn diện và ngày càng được mở rộng. Danh mục thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật được sử dụng theo năng lực chuyên môn, tuyến chuyên môn kỹ thuật vừa để đảm bảo quyền lợi của người có thẻ khi đến cơ sở y tế, vừa là yêu cầu nâng cao trình độ chuyên môn kỹ thuật của cơ sở y tế.

"Việc tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh của người tham gia BHYT ngày càng thuận lợi", Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho hay. Từ năm 2015, đối tượng người dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng khó khăn, người sống ở xã đảo, huyện đảo khi khám chữa bệnh trái tuyến tại tuyến tỉnh, tuyến Trung ương được hưởng đầy đủ quyền lợi. Từ năm 2016, người tham gia BHYT khi khám chữa bệnh trái tuyến tại các cơ sở tuyến, xã tuyến huyện trong tỉnh và bệnh viện tuyến huyện trên toàn quốc được hưởng quyền lợi như khám chữa bệnh đúng tuyến (thông tuyến huyện).

Cũng theo Bộ Y tế, từ năm 2009, mức đóng được tăng lên từ 3% lên 4,5%, quỹ BHYT đã có kết dư. Từ 2016, có điều chỉnh giá dịch vụ y tế, nhu cầu khám chữa bệnh tăng và các dịch vụ kỹ thuật mới, thuốc mới được quỹ bảo hiểm chi trả nhưng quỹ BHYT vẫn đảm bảo cân đối thu - chi do có nguồn kết dư và nguồn quỹ dự phòng. Dự kiến trong một vài năm tới chưa cần điều chỉnh mức đóng BHYT, do đó chưa tác động đến nguồn ngân sách Nhà nước, cũng như chưa tác động đến nguồn thu của các doanh nghiệp và người lao động.

Cùng với ngân sách Nhà nước dành cho y tế, BHYT đã tạo ra nguồn tài chính công quan trọng cho việc khám chữa bệnh. Nguồn chi từ quỹ BHYT đang trở thành nguồn thu chủ yếu của các bệnh viện, nhất là bệnh viện tuyến huyện (trên 80%).

Một trong những yếu tố bảo đảm cho tỷ lệ bao phủ BHYT tăng cao là chất lượng khám, chữa bệnh BHYT ngày càng được nâng cao, đáp ứng sự hài lòng của người bệnh, nhất là tại y tế tuyến cơ sở. Bộ Y tế đã chỉ đạo triển khai hàng loạt các biện pháp đổi mới nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh BHYT; cải cách thủ tục hành chính, giảm phiền hà cho người bệnh. Đổi mới về mặt quan điểm lấy người bệnh làm trung tâm; đổi mới về quản lý, đổi mới về cách làm và đổi mới về phương pháp kiểm tra, đánh giá bệnh viện hàng năm.

Cụ thể, Bộ Y tế ban hành Chương trình Hành động Quốc gia nâng cao năng lực quản lý chất lượng khám chữa bệnh theo Quyết định số 4276/QĐ-BYT ngày 14/10/2015 nhằm triển khai tổng thể và đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh. Bộ tiêu chí đánh giá chất lượng bệnh viện năm 2013 (thí điểm) và năm 2016 (chính thức) được Bộ Y tế ban hành, làm căn cứ cho các bệnh viện triển khai nhiều giải pháp, đề án nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ trên quan điểm lấy người bệnh làm trung tâm và từng bước cải thiện chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh. Các Đề án giảm tải, bác sĩ gia đình được triển khai. Tháng 8/2019, Bộ Y tế ban hành Thông tư hướng dẫn thí điểm hoạt động y học gia đình, mở rộng hành lang để bác sĩ, nhân lực y tế giỏi tham gia mạng lưới này, thu hút người dân có BHYT khám, chăm sóc sức khỏe từ cơ sở. Tình trạng quá tải ở các bệnh viện tuyến Trung ương, tuyến cuối của Hà Nội, TP HCM cũng được cải thiện đáng kể, những chuyên khoa quá tải hàng đầu, như: Ung bướu, tim mạch, chấn thương chỉnh hình, sản, nhi… đều có xu hướng giảm. Tại Bệnh viện Bạch Mai có công suất sử dụng giường bệnh là 168% (năm 2011) giảm xuống còn 112% (năm 2018); Bệnh viện K có công suất sử dụng giường bệnh là 249% (năm 2011) còn 98% (năm 2018)...

Bộ Y tế: Cải cách hành chính nâng cao chất lượng khám chữa bệnh

Thu Nguyên