Chỉ tiêu cứng, chỉ tiêu mềm

Kẻ lái xe kéo lê một chiến sĩ CSGT hơn 20m hôm thứ Bảy (12/12) sẽ phải trả giá đắt vì hành động coi thường pháp luật, coi thường mạng người của mình. Thương cảm và cầu bình an đến với chàng cảnh sát dũng cảm, nhưng chúng ta cũng cần thẳng thắn nhìn vào thực tế những vụ việc liên tiếp xảy ra mà người trực tiếp dầm mưa dãi nắng điều khiển giao thông luôn chịu thiệt thòi nhất. Khi đó, nhẹ thì họ phải đu bám lên nóc capo, nặng thì bỏ mạng dưới bánh xe của các “quái xế”.

Để tồn tại thực trạng nguy hiểm ấy, rõ ràng đang có sự không hợp lý về phương thức và cả quan niệm. Và cả hai yếu tố này liên quan chặt chẽ với nhau. Nếu quan niệm chưa thay đổi được thì phương thức, dẫu có điều kiện để cải tiến, cũng khó biến chuyển cho tốt hơn.

Trong một lần dự hội nghị tổng kết về an toàn giao thông, tôi thấy người ta báo cáo những “mặt được” là số vụ, số người chết, số người bị thương đều giảm. Điều đó quá tốt, nhưng tôi ngạc nhiên là con số thu ngân sách (tiền phạt vi phạm giao thông) tăng lên cũng được coi là “mặt được”. Bởi số tiền này tăng lên, nghĩa là tình trạng vi phạm tăng lên, vậy thì đáng vui hay đáng buồn mà coi là “mặt được”? ở một địa bàn nào đó, CSGT làm tốt đến mức cải thiện được ý thức của người dân, người ta ít vi phạm hơn, tiền phạt thu về cũng giảm đi, thì rốt cuộc là “mặt được” hay mặt gì? Nhưng có người ngồi cạnh bình luận, phạt nhiều hơn thì nghĩa là CSGT làm việc tích cực hơn, chỉ tiêu hoàn thành, vượt mức, không là “mặt được”, chẳng nhẽ lại là hạn chế?

Phải chăng quan niệm đó đã khiến các chiến sĩ CSGT bất chấp nguy hiểm để lao ra, giơ gậy chặn đầu xe, hoặc truy đuổi những trường hợp không nhất thiết? Thêm nữa, nguy hiểm hơn là những “chỉ tiêu mềm” không chỉ tạo ra hiểm nguy như “chỉ tiêu cứng” mà còn khoét rộng, khoét sâu những khoảng cách về tình cảm và những hệ lụy đáng buồn khác.

Vậy thay đổi quan niệm để phương thức cũng thay đổi theo là nhiệm vụ khả thi hay bất khả thi? Muốn biết câu trả lời hãy thử đến Đà Nẵng, nếu bạn phạm luật có thể bạn không mất tiền, nhưng dễ bị CSGT bắt đứng chờ đèn đỏ vài lần liên tiếp mới cho đi, hoặc bị chở đi mua mũ bảo hiểm…

Đó là sự khác biệt về quan niệm dẫn đến sự khác biệt về phương thức.

Việt Nguyễn/Báo Gia đình & Xã hội