Cho con tự học ở nhà: Cách làm mới hay hại con?

Mô hình tự học tập tại nhà mà không cần đến trường là khá xa lạ đối với Việt Nam hiện nay. Ảnh minh họa: Q.Anh

Học ở nhà vì thấy ở trường “bất ổn”

Những ngày gần đây, các phụ huynh dành sự quan tâm đặc biệt tới trường hợp 2 học sinh ở TP.HCM được bố mẹ cho nghỉ học hẳn ở trường để về nhà tự học, dưới sự hướng dẫn của bố, mẹ. Cụ thể, là giảng viên Học viện Bưu chính Viễn Thông tại TP.HCM nhưng ông Đặng Quốc Anh (ở quận Tân Bình, TP.HCM) nhận thấy cách dạy học ở nhà trường “không ổn” như chương trình nặng, nhiều hình phạt không mang tính giáo dục… nên ông đã nghỉ ở nhà để chăm sóc, dạy dỗ con cái.

Con trai đầu của ông là Đặng Nhật Anh (19 tuổi) đã nghỉ học hơn 3 năm, trong khi cậu út Đặng Thái Anh (14 tuổi) ở nhà tự học từ 2 năm trước. Điều đáng ngạc nhiên là sau thời gian nghỉ ở nhà, cả hai anh em đều đạt IELTS 8.0 và 8.5. Theo chia sẻ của ông Đặng Quốc Anh, ông đã lên lịch học, làm việc nhà và giải trí của hai con rất chi tiết nhưng vẫn khuyến khích con có thể làm theo cách riêng của mình. Đặc biệt, do sở thích của hai con là học tiếng Anh nên môn học này cha mẹ sẽ chú trọng hơn.

Phương pháp học tiếng Anh của hai con ông Đặng Quốc Anh là ngoài việc học trong sách, đọc tài liệu, hai anh em còn xem các kênh truyền hình, phim truyện tiếng Anh, các phần mềm tự học và luyện thi các chứng chỉ quốc tế. Dù con được điểm cao trong các kỳ thi tiếng Anh và có cơ hội lớn để du học, song ông Đặng Quốc Anh vẫn cho rằng, homeschooling không phải phương pháp học tập dễ dàng bởi rất tốn thời gian, tiền bạc và công sức. Đây chỉ là một giải pháp được áp dụng tùy theo điều kiện và thời điểm thích hợp.

Trước thông tin hai trường hợp áp dụng phương pháp homeschooling nói trên, đã có nhiều người bày tỏ đồng tình và cho rằng đây là ý tưởng hay, mô hình này khá phổ biến ở các nước trên thế giới như Mỹ, Úc… Vì vậy, một số phụ huynh cũng tích cực tìm hiểu xem có thể áp dụng cho con em mình được không. Nhiều cuộc tranh luận đã nổ ra trên mạng xã hội liên quan đến vấn đề này. Có một số ý kiến cho rằng, ở Việt Nam việc cho con nghỉ học ở trường để tự học ở nhà là hành động “khác người” và khá táo bạo, hoặc cha mẹ không nên làm mất đi quyền lợi học tập cùng cộng đồng của các con.

Học sinh cần được giao tiếp để nên người

Không lạ với phương pháp tự học ở nhà, thầy Nguyễn Tùng Lâm, Hiệu trưởng Trường THPT Đinh Tiên Hoàng (Hà Nội) cho rằng, phương pháp tự học mà không đến trường thì các nước trên thế giới đã làm, đặc biệt là ở các nước giáo dục phát triển. Tuy nhiên, phải có quy chế áp dụng bởi hiện nay nước ta chưa có quy chế nào quy định về việc này cho học sinh khối phổ thông. Do đó, cần có các quy định cụ thể đối với phụ huynh về điều kiện thực hiện và nội dung thực hiện, chứ không thể ai cũng có thể bắt con nghỉ học ở nhà để tự dạy con.

Cũng theo thầy Nguyễn Tùng Lâm, nếu phụ huynh nào cũng để con ở nhà “đóng cửa dạy dỗ” thì sẽ rất nguy hại. “Việc học sinh tương tác với bạn bè còn quan trọng hơn cả tương tác với bố mẹ hay thầy cô vì chúng ở cùng độ tuổi, cùng tâm sinh lý sẽ kích thích sự phát triển của nhau. Ngay ở các nước phát triển như Mỹ, Canada thì các gia đình áp dụng phương pháp này phải tập trung lại với nhau hàng tuần, phối hợp tạo sự liên kết, chia sẻ kinh nghiệm, cùng cho các con tham gia hoạt động cộng đồng. Tuyệt đối không thể đóng cửa tự nhào nặn một đứa trẻ”, thầy Nguyễn Tùng Lâm nhấn mạnh.

Còn PGS Nguyễn Võ Kỳ Anh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu giáo dục phát triển tiềm năng con người cho biết: “Mỗi một đứa trẻ sinh ra đều có quyền lợi được học tập, hòa nhập cộng đồng và phát triển theo một phương pháp giáo dục bình thường như hiện nay đang áp dụng đó là mô hình giáo dục nhà trường. Không biết đứa trẻ được tự dạy dỗ, hay nhồi ép về một phương pháp, giáo trình đặc biệt nào đó có thể thành tài giỏi hay không, nhưng giáo dục về bản chất là hướng con người đến giao lưu, tiếp xúc với bạn bè, giáo viên và cả môi trường tự nhiên, xã hội để phát triển toàn diện”.

Trên thực tế, homeschool là một mô hình giáo dục đã và đang áp dụng tại nhiều quốc gia, song để phát triển tại Việt Nam không phải là điều dễ. Một số chuyên gia cho rằng, nếu để con học ở nhà, bố mẹ cần giải được bài toán bù lấp những khoảng trống mà con bị thiếu hụt như đã nêu trên. Ngoài ra, Bộ GD&ĐT sẽ cần phải có một bộ phận chuyên trách về việc quản lý phụ huynh cho con tự học tại nhà. Các phụ huynh sẽ phải đăng ký với các cơ sở quản lý giáo dục, lập hồ sơ riêng cho từng em… Cần quản lý tốt để không bị quá khác biệt giữa chương trình giáo dục quốc gia và giáo dục tại nhà.

Quang Anh