'Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức' - hành trình lưu giữ hơn 135 năm lịch sử của một biểu tượng Thủ đô
GĐXH - Sáng 8/10, tại Hà Nội, ấn phẩm "Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức" chính thức ra mắt, mang đến góc nhìn đa chiều về một địa danh biểu tượng của Thủ đô, nơi hội tụ lịch sử, văn hóa và ký ức của nhiều thế hệ người Hà Nội.
Ấn phẩm do Trung tâm Lưu trữ quốc gia I (thuộc Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước) phối hợp cùng Công ty Cổ phần Đồng Xuân biên soạn, dựa trên nguồn tư liệu phong phú và những nghiên cứu chuyên sâu từ nhiều lĩnh vực.
Cuốn sách không chỉ là tập hợp tư liệu, hình ảnh mà còn là hành trình kể lại hơn 135 năm thăng trầm của ngôi chợ mang dấu ấn lịch sử Thủ đô.
Lưu giữ hơn 135 năm lịch sử, văn hóa và ký ức Hà Nội
Ra đời năm 1889, chợ Đồng Xuân không chỉ là trung tâm thương mại sầm uất mà còn là nơi giao thoa giữa truyền thống buôn bán lâu đời và nhịp sống đô thị hiện đại. Trải qua hơn một thế kỷ, ngôi chợ đã chứng kiến biết bao đổi thay của đất kinh kỳ, trở thành một phần ký ức không thể tách rời trong tâm thức người Hà Nội.

Ấn phẩm "Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức" chính thức ra mắt hôm nay (8/10). Sản phẩm lưu giữ hơn 135 năm ký ức về lịch sử, văn hóa của Thủ đô.
Ông Nguyễn Song Tùng, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đồng Xuân cho biết: "Ấn phẩm 'Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức' không chỉ là tập hợp tư liệu và hình ảnh, mà còn như cuốn nhật ký sống động về hành trình của chợ Đồng Xuân - nơi quá khứ, hiện tại và tương lai cùng giao thoa".
Theo ông Tùng, cuốn sách là nỗ lực nhằm gìn giữ, hệ thống hóa và lan tỏa giá trị lịch sử - văn hóa của khu chợ hơn trăm năm tuổi.

Ông Đặng Thanh Tùng - Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước chia sẻ về hoài niệm với chợ Đồng Xuân.
Đồng thời khẳng định vị trí đặc biệt của Đồng Xuân trong đời sống kinh tế - xã hội Thủ đô. Ấn phẩm cũng góp phần nuôi dưỡng niềm tự hào, quảng bá hình ảnh Hà Nội - thành phố nghìn năm văn hiến, văn minh và hiện đại.
Góc nhìn đa chiều về biểu tượng văn hóa Thủ đô
Tại lễ ra mắt, nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu và nhân chứng lịch sử đã chia sẻ những ký ức sâu sắc về chợ Đồng Xuân.
Ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, xúc động kể về tuổi thơ gắn bó với khu chợ Đồng Xuân - nơi gia đình ông từng là khách quen của nhiều sạp hàng.
Ông nhấn mạnh vai trò của những "nhân chứng sống" đang góp phần giúp ký ức về Đồng Xuân "không chỉ nằm trong hoài niệm, mà song hành cùng đời sống hôm nay".

Ông Nguyễn Song Tùng, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đồng Xuân.
Nhà sử học Dương Trung Quốc cho rằng: "Chợ Đồng Xuân không chỉ có ý nghĩa thương mại, mà còn hiện diện trong trái tim và ký ức sâu nặng của người Hà Nội".
Ông gợi nhớ những ngày tháng lịch sử khi chợ là nơi diễn ra các trận chiến đầu tiên của cuộc kháng chiến toàn quốc, gắn với tinh thần "quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" năm 1947.
Nhà báo Trần Hữu Phúc Tiến kể lại ấn tượng từ lần đầu đến Đồng Xuân năm 1984 và ông coi đây là "ngôi chợ lớn ngang tầm Bến Thành". Ông nhắc lại lời nhà văn Thạch Lam từng viết: "Đồng Xuân là cái bụng của Hà Nội" - nơi không chỉ cung cấp thực phẩm mà còn chứa đựng linh hồn văn hóa đô thị.

Toàn cảnh tọa đàm chia sẻ về quá trình nghiên cứu, thực hiện ấn phẩm chứa đựng ký ức của hơn 135 năm lịch sử, văn hóa của Thủ đô.
Ở góc độ quy hoạch, kiến trúc sư người Pháp Emmanuel Cerise, Giám đốc Cơ quan hợp tác vùng Paris tại Việt Nam, nhận định Đồng Xuân là một "dấu ấn lịch sử", thuộc hệ thống các chợ lớn ở Đông Dương do người Pháp quy hoạch.
Ngày nay, chợ Đồng Xuân không chỉ là đầu mối thương mại của miền Bắc, mà còn là điểm đến du lịch hấp dẫn, nơi du khách trong và ngoài nước cảm nhận rõ nét đời sống và bản sắc văn hóa của Thủ đô. Với nhiều du khách quốc tế, đây chính là điểm dừng chân đầu tiên khi họ muốn "chạm vào linh hồn của Hà Nội".
Một số hình ảnh về hoạt động thương mại tại chợ Đồng Xuân những năm 1890 - 1990:

Buổi ra mắt ấn phẩm "Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức" kết hợp triển lãm những hình ảnh ghi lại Thủ đô và hoạt động giao thương của chợ Đồng Xuân vào những năm 1890 - 1990. Triển lãm thu hút nhiều người dân.

Cầu Doumer (nay là Long Biên) được chụp giữa thế kỷ 20, khi đó chợ Đồng Xuân đã hoàn thành với 5 dãy chợ.

Hình ảnh ký ức cầu Long Biên và Nhà máy sợ Bắc Kỳ cạnh chợ Đồng Xuân những năm đầu thế kỷ 20.

Hình ảnh ký ức Chợ trên phố Hàng Tre đầu thế kỷ 20.

Hình ảnh đình Đồng Xuân trước khi mở rộng Chợ, vào khoảng năm 1899.

Hình ảnh bên trong chợ Đồng Xuân năm 1890.

Hình ảnh quầy hàng bán theo giá mậu dịch tại chợ Đồng Xuân những năm 1980.

Cận cảnh những quầy hàng bán theo giá mậu dịch tại chợ Đồng Xuân những năm 1980.

Hành lang phía sau chợ Đồng Xuân những năm 1905.

Chợ Đồng Xuân năm 1890 với hai dãy nhà khung thép mái tôn đầu tiên của chợ.

Bên trong không gian chợ Đồng Xuân và phía sau là ao chưa lấp, những năm 1895.

Hình ảnh bến sông Hồng với giao thương tấp nập, những năm 1890 - 1895.

Hình ảnh Ô quan chưởng khoảng năm 1908.

Hình ảnh giao thương tấp nập tại phía trước chợ Đồng Xuân tại thời điểm đang cải tạo chợ, năm 1990.

Hình ảnh chợ Đồng Xuân thời điểm đang cải tạo công trình chợ Đồng Xuân, tháng 2/1990.
Màu may mắn của 12 con giáp năm Bính Ngọ 2026: Chọn đúng màu, vận khí đổi chiều
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Theo phong thủy phương Đông, mỗi năm mang một trường năng lượng riêng và màu sắc đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ, cân bằng vận mệnh của từng con giáp.
Hà Nội: Ô tô con gây tai nạn liên hoàn khiến 1 người tử vong lúc sáng sớm
Đời sống - 6 giờ trướcGĐXH - Sáng 10/1, Đội CSGT đường bộ số 4 (Phòng CSGT Công an TP Hà Nội) xác nhận đã xảy ra một vụ tai nạn giao thông liên hoàn nghiêm trọng tại khu vực cầu vượt Vọng (phường Kim Liên) khiến một người đàn ông tử vong tại chỗ.
Thông tin ai cũng muốn biết: 5 vị trí việc làm mới của công chức
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Chính phủ ban hành Nghị định số 361/2025/NĐ-CP quy định về vị trí việc làm công chức. Dưới đây là những thông tin cụ thể.
Tháng sinh Âm lịch của người có cuộc đời thường ít tai ương, hậu vận an yên
Đời sống - 8 giờ trướcGĐXH - Theo quan niệm phương Đông, có những tháng sinh Âm lịch được xem là "thời điểm vàng" khi con người chào đời. Người sinh vào những tháng này thường mang theo phúc khí bền lâu, cuộc sống ít sóng gió, hậu vận an yên.
Chuyển khoản nhầm gần 500 triệu, cô gái được cơ quan công an hỗ trợ nhận lại
Đời sống - 23 giờ trướcGĐXH - Sau khi nhận được trình báo của chị Nhung, chỉ huy Công an đặc khu Vân Đồn đã chỉ đạo cán bộ, chiến sỹ khẩn trương xác minh, liên hệ, trao đổi trực tiếp với công dân nhận được số tiền chuyển khoản nhầm để trao trả.
Hà Nội: Người phụ nữ bị cả gia đình hàng xóm hành hung tại chung cư
Đời sống - 23 giờ trướcGĐXH - Ngày 9/1, Công an phường Từ Liêm (Hà Nội) xác nhận đơn vị đang xác minh, làm rõ vụ việc một người phụ nữ bị nhóm người hành hung ngay tại hành lang chung cư CT5-DN2 (đường Trần Hữu Dực).
Lý do khiến năm 2026 được gọi là 'năm số 1' và sẽ tác động đến mỗi người ra sao?
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Nếu năm 2025 được xem là "năm số 9 của sự thanh lọc", thì năm 2026 đang được cộng đồng thần số học gọi là "năm số 1" – thời điểm khởi đầu một chu kỳ hoàn toàn mới.
5 ngày sinh bước vào chu kỳ vàng son trong năm 2026: Dám làm sẽ dễ giàu
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Nếu bạn sinh vào một trong 5 ngày dưới đây, rất có thể năm 2026 sẽ trở thành bước ngoặt lớn của cuộc đời.
4 con giáp phạm Thái Tuế năm 2026: Tai ương nào sẽ giáng xuống?
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Trong năm Bính Ngọ 2026, vận trình của nhiều người được dự báo sẽ biến động mạnh, đặc biệt là 4 con giáp phạm Thái Tuế.
Từ 2026, một quy định mới chính thức có hiệu lực, nhiều đối tượng ở tỉnh này đón tin vui khi nhận quà tặng đặc biệt lên đến 6,5 triệu đồng
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - HĐND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Nghị quyết số 83/2025/NQ-HĐND quy định tặng quà cho các đối tượng chính sách xã hội và các đối tượng khác nhân dịp Tết Nguyên đán trên địa bàn tỉnh.
'Cò đất' ùn ùn đổ về, ô tô đậu kín đường làng sau thông tin đề xuất khu công nghiệp VSIP 4
Đời sốngGĐXH - Xã Đại Huệ, tỉnh Nghệ An bất ngờ trở thành "điểm nóng" thị trường bất động sản khi ô tô nối đuôi đổ về. Người dân tập trung hỏi mua đất nền, đốt cả lửa sưởi ấm để phục vụ giao dịch sau thông tin đề xuất khu công nghiệp VSIP 4.


