'Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức' - hành trình lưu giữ hơn 135 năm lịch sử của một biểu tượng Thủ đô
GĐXH - Sáng 8/10, tại Hà Nội, ấn phẩm "Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức" chính thức ra mắt, mang đến góc nhìn đa chiều về một địa danh biểu tượng của Thủ đô, nơi hội tụ lịch sử, văn hóa và ký ức của nhiều thế hệ người Hà Nội.
Ấn phẩm do Trung tâm Lưu trữ quốc gia I (thuộc Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước) phối hợp cùng Công ty Cổ phần Đồng Xuân biên soạn, dựa trên nguồn tư liệu phong phú và những nghiên cứu chuyên sâu từ nhiều lĩnh vực.
Cuốn sách không chỉ là tập hợp tư liệu, hình ảnh mà còn là hành trình kể lại hơn 135 năm thăng trầm của ngôi chợ mang dấu ấn lịch sử Thủ đô.
Lưu giữ hơn 135 năm lịch sử, văn hóa và ký ức Hà Nội
Ra đời năm 1889, chợ Đồng Xuân không chỉ là trung tâm thương mại sầm uất mà còn là nơi giao thoa giữa truyền thống buôn bán lâu đời và nhịp sống đô thị hiện đại. Trải qua hơn một thế kỷ, ngôi chợ đã chứng kiến biết bao đổi thay của đất kinh kỳ, trở thành một phần ký ức không thể tách rời trong tâm thức người Hà Nội.

Ấn phẩm "Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức" chính thức ra mắt hôm nay (8/10). Sản phẩm lưu giữ hơn 135 năm ký ức về lịch sử, văn hóa của Thủ đô.
Ông Nguyễn Song Tùng, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đồng Xuân cho biết: "Ấn phẩm 'Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức' không chỉ là tập hợp tư liệu và hình ảnh, mà còn như cuốn nhật ký sống động về hành trình của chợ Đồng Xuân - nơi quá khứ, hiện tại và tương lai cùng giao thoa".
Theo ông Tùng, cuốn sách là nỗ lực nhằm gìn giữ, hệ thống hóa và lan tỏa giá trị lịch sử - văn hóa của khu chợ hơn trăm năm tuổi.

Ông Đặng Thanh Tùng - Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước chia sẻ về hoài niệm với chợ Đồng Xuân.
Đồng thời khẳng định vị trí đặc biệt của Đồng Xuân trong đời sống kinh tế - xã hội Thủ đô. Ấn phẩm cũng góp phần nuôi dưỡng niềm tự hào, quảng bá hình ảnh Hà Nội - thành phố nghìn năm văn hiến, văn minh và hiện đại.
Góc nhìn đa chiều về biểu tượng văn hóa Thủ đô
Tại lễ ra mắt, nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu và nhân chứng lịch sử đã chia sẻ những ký ức sâu sắc về chợ Đồng Xuân.
Ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, xúc động kể về tuổi thơ gắn bó với khu chợ Đồng Xuân - nơi gia đình ông từng là khách quen của nhiều sạp hàng.
Ông nhấn mạnh vai trò của những "nhân chứng sống" đang góp phần giúp ký ức về Đồng Xuân "không chỉ nằm trong hoài niệm, mà song hành cùng đời sống hôm nay".

Ông Nguyễn Song Tùng, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đồng Xuân.
Nhà sử học Dương Trung Quốc cho rằng: "Chợ Đồng Xuân không chỉ có ý nghĩa thương mại, mà còn hiện diện trong trái tim và ký ức sâu nặng của người Hà Nội".
Ông gợi nhớ những ngày tháng lịch sử khi chợ là nơi diễn ra các trận chiến đầu tiên của cuộc kháng chiến toàn quốc, gắn với tinh thần "quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" năm 1947.
Nhà báo Trần Hữu Phúc Tiến kể lại ấn tượng từ lần đầu đến Đồng Xuân năm 1984 và ông coi đây là "ngôi chợ lớn ngang tầm Bến Thành". Ông nhắc lại lời nhà văn Thạch Lam từng viết: "Đồng Xuân là cái bụng của Hà Nội" - nơi không chỉ cung cấp thực phẩm mà còn chứa đựng linh hồn văn hóa đô thị.

Toàn cảnh tọa đàm chia sẻ về quá trình nghiên cứu, thực hiện ấn phẩm chứa đựng ký ức của hơn 135 năm lịch sử, văn hóa của Thủ đô.
Ở góc độ quy hoạch, kiến trúc sư người Pháp Emmanuel Cerise, Giám đốc Cơ quan hợp tác vùng Paris tại Việt Nam, nhận định Đồng Xuân là một "dấu ấn lịch sử", thuộc hệ thống các chợ lớn ở Đông Dương do người Pháp quy hoạch.
Ngày nay, chợ Đồng Xuân không chỉ là đầu mối thương mại của miền Bắc, mà còn là điểm đến du lịch hấp dẫn, nơi du khách trong và ngoài nước cảm nhận rõ nét đời sống và bản sắc văn hóa của Thủ đô. Với nhiều du khách quốc tế, đây chính là điểm dừng chân đầu tiên khi họ muốn "chạm vào linh hồn của Hà Nội".
Một số hình ảnh về hoạt động thương mại tại chợ Đồng Xuân những năm 1890 - 1990:

Buổi ra mắt ấn phẩm "Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức" kết hợp triển lãm những hình ảnh ghi lại Thủ đô và hoạt động giao thương của chợ Đồng Xuân vào những năm 1890 - 1990. Triển lãm thu hút nhiều người dân.

Cầu Doumer (nay là Long Biên) được chụp giữa thế kỷ 20, khi đó chợ Đồng Xuân đã hoàn thành với 5 dãy chợ.

Hình ảnh ký ức cầu Long Biên và Nhà máy sợ Bắc Kỳ cạnh chợ Đồng Xuân những năm đầu thế kỷ 20.

Hình ảnh ký ức Chợ trên phố Hàng Tre đầu thế kỷ 20.

Hình ảnh đình Đồng Xuân trước khi mở rộng Chợ, vào khoảng năm 1899.

Hình ảnh bên trong chợ Đồng Xuân năm 1890.

Hình ảnh quầy hàng bán theo giá mậu dịch tại chợ Đồng Xuân những năm 1980.

Cận cảnh những quầy hàng bán theo giá mậu dịch tại chợ Đồng Xuân những năm 1980.

Hành lang phía sau chợ Đồng Xuân những năm 1905.

Chợ Đồng Xuân năm 1890 với hai dãy nhà khung thép mái tôn đầu tiên của chợ.

Bên trong không gian chợ Đồng Xuân và phía sau là ao chưa lấp, những năm 1895.

Hình ảnh bến sông Hồng với giao thương tấp nập, những năm 1890 - 1895.

Hình ảnh Ô quan chưởng khoảng năm 1908.

Hình ảnh giao thương tấp nập tại phía trước chợ Đồng Xuân tại thời điểm đang cải tạo chợ, năm 1990.

Hình ảnh chợ Đồng Xuân thời điểm đang cải tạo công trình chợ Đồng Xuân, tháng 2/1990.
Nhiều hoạt động ý nghĩa dành cho trẻ em trong “Ngày hội kết nối nhân ái vì trẻ em”
Đời sống - 16 phút trướcGĐXH – Trong 2 ngày 30 – 31/5/2026, chương trình “Ngày hội kết nối nhân ái vì trẻ em” diễn ra với nhiều hoạt động ý nghĩa dành cho trẻ em.
Hàng triệu người nên biết các mức phạt liên quan đến sổ đỏ 2026, nặng nhất có thể lên đến 100 triệu đồng
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Nhà nước áp dụng các hình phạt tiền và chế tài nghiêm khắc đối với các vi phạm liên quan đến sổ đỏ, trường hợp vi phạm có thể bị phạt rất nặng. Dưới đây là thông tin chi tiết bạn đọc có thể tham khảo.
Tiếp vụ xe tải chạy rầm rập trên tuyến đê sông Luộc ở Hưng Yên: Những dấu hỏi trong công tác quản lý?
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Không chỉ khiến xe tải trọng lớn ngày đêm cày nát đường quê, nhiều bến bãi vật liệu ven sông Luộc, xã Minh Thọ, Hưng Yên còn bị phản ánh có dấu hiệu hoạt động ngoài quy hoạch, lắp đặt “mố cẩu” trái phép sát sông để xúc vật liệu từ sà lan lên xe ben.
4 con giáp có vía bất động sản cực đỏ từ nay tới cuối năm, xuống tiền đâu thắng lớn đó
Đời sống - 5 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi, từ nay tới cuối năm 2026, 4 con giáp này được dự báo có lộc bất động sản cực mạnh.
Thời tiết hôm nay 30/5: Mưa dông xuất hiện ở nhiều khu vực, đề phòng lốc sét và gió giật mạnh
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Dự báo thời tiết hôm nay 30/5, trên cả nước phổ biến có mưa rào và dông, nhiều khu vực xuất hiện mưa to cục bộ.
Ngày sinh Âm lịch của người đào hoa ngập lối, đi đến đâu cũng có người thương nhớ
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Không cần sở hữu ngoại hình quá nổi bật, những người sinh vào các ngày Âm lịch dưới đây vẫn khiến người khác "say nắng" bởi nét duyên ngầm hiếm có.
Bé trai còn nguyên dây rốn bị bỏ rơi trước chùa ở Huế
Đời sống - 17 giờ trướcBé trai sơ sinh còn nguyên dây rốn nằm trong thùng carton, được đặt trước cổng chùa ở Huế, chính quyền địa phương đang xác minh nhân thân.
Thời tiết Hà Nội lại sắp có mưa dông kèm sấm sét, gió giật mạnh?
Đời sống - 23 giờ trướcGĐXH - Theo dự báo, trong những giờ tới, nhiều phường xã khu vực Hà Nội khả năng có mưa rào và dông. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh.
Vụ tổ hợp sân thể thao 'mọc' trái phép ven sông Đáy: UBND phường Yên Nghĩa thông tin chính thức
Đời sống - 23 giờ trướcGĐXH - Liên quan đến chỉ đạo của UBND TP. Hà Nội về việc kiểm tra cụm sân thể thao tại xóm An Đường, đại diện UBND phường Yên Nghĩa đã có thông tin cụ thể với phóng viên về nguồn gốc đất đai và những "nút thắt" trong công tác quản lý cũng như hướng xử lý sai phạm trong thời gian tới.
Càng tiếp xúc lâu càng quý: 4 con giáp sống khiêm nhường nên giàu phúc khí
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Không cần quá phô trương hay thích trở thành tâm điểm, những con giáp dưới đây vẫn dễ dàng ghi điểm nhờ tính cách chân thành, khiêm nhường và biết nghĩ cho người khác.
4 con giáp keo kiệt với bản thân nhưng không tiếc gì với bạn bè và người thân
Đời sốngGĐXH - Chính sự chăm chỉ, biết tính toán và không tiêu xài hoang phí đã giúp những con giáp này tích lũy tài sản ngày một vững vàng, càng lớn tuổi càng sống sung túc.


