'Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức' - hành trình lưu giữ hơn 135 năm lịch sử của một biểu tượng Thủ đô
GĐXH - Sáng 8/10, tại Hà Nội, ấn phẩm "Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức" chính thức ra mắt, mang đến góc nhìn đa chiều về một địa danh biểu tượng của Thủ đô, nơi hội tụ lịch sử, văn hóa và ký ức của nhiều thế hệ người Hà Nội.
Ấn phẩm do Trung tâm Lưu trữ quốc gia I (thuộc Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước) phối hợp cùng Công ty Cổ phần Đồng Xuân biên soạn, dựa trên nguồn tư liệu phong phú và những nghiên cứu chuyên sâu từ nhiều lĩnh vực.
Cuốn sách không chỉ là tập hợp tư liệu, hình ảnh mà còn là hành trình kể lại hơn 135 năm thăng trầm của ngôi chợ mang dấu ấn lịch sử Thủ đô.
Lưu giữ hơn 135 năm lịch sử, văn hóa và ký ức Hà Nội
Ra đời năm 1889, chợ Đồng Xuân không chỉ là trung tâm thương mại sầm uất mà còn là nơi giao thoa giữa truyền thống buôn bán lâu đời và nhịp sống đô thị hiện đại. Trải qua hơn một thế kỷ, ngôi chợ đã chứng kiến biết bao đổi thay của đất kinh kỳ, trở thành một phần ký ức không thể tách rời trong tâm thức người Hà Nội.

Ấn phẩm "Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức" chính thức ra mắt hôm nay (8/10). Sản phẩm lưu giữ hơn 135 năm ký ức về lịch sử, văn hóa của Thủ đô.
Ông Nguyễn Song Tùng, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đồng Xuân cho biết: "Ấn phẩm 'Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức' không chỉ là tập hợp tư liệu và hình ảnh, mà còn như cuốn nhật ký sống động về hành trình của chợ Đồng Xuân - nơi quá khứ, hiện tại và tương lai cùng giao thoa".
Theo ông Tùng, cuốn sách là nỗ lực nhằm gìn giữ, hệ thống hóa và lan tỏa giá trị lịch sử - văn hóa của khu chợ hơn trăm năm tuổi.

Ông Đặng Thanh Tùng - Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước chia sẻ về hoài niệm với chợ Đồng Xuân.
Đồng thời khẳng định vị trí đặc biệt của Đồng Xuân trong đời sống kinh tế - xã hội Thủ đô. Ấn phẩm cũng góp phần nuôi dưỡng niềm tự hào, quảng bá hình ảnh Hà Nội - thành phố nghìn năm văn hiến, văn minh và hiện đại.
Góc nhìn đa chiều về biểu tượng văn hóa Thủ đô
Tại lễ ra mắt, nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu và nhân chứng lịch sử đã chia sẻ những ký ức sâu sắc về chợ Đồng Xuân.
Ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, xúc động kể về tuổi thơ gắn bó với khu chợ Đồng Xuân - nơi gia đình ông từng là khách quen của nhiều sạp hàng.
Ông nhấn mạnh vai trò của những "nhân chứng sống" đang góp phần giúp ký ức về Đồng Xuân "không chỉ nằm trong hoài niệm, mà song hành cùng đời sống hôm nay".

Ông Nguyễn Song Tùng, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đồng Xuân.
Nhà sử học Dương Trung Quốc cho rằng: "Chợ Đồng Xuân không chỉ có ý nghĩa thương mại, mà còn hiện diện trong trái tim và ký ức sâu nặng của người Hà Nội".
Ông gợi nhớ những ngày tháng lịch sử khi chợ là nơi diễn ra các trận chiến đầu tiên của cuộc kháng chiến toàn quốc, gắn với tinh thần "quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" năm 1947.
Nhà báo Trần Hữu Phúc Tiến kể lại ấn tượng từ lần đầu đến Đồng Xuân năm 1984 và ông coi đây là "ngôi chợ lớn ngang tầm Bến Thành". Ông nhắc lại lời nhà văn Thạch Lam từng viết: "Đồng Xuân là cái bụng của Hà Nội" - nơi không chỉ cung cấp thực phẩm mà còn chứa đựng linh hồn văn hóa đô thị.

Toàn cảnh tọa đàm chia sẻ về quá trình nghiên cứu, thực hiện ấn phẩm chứa đựng ký ức của hơn 135 năm lịch sử, văn hóa của Thủ đô.
Ở góc độ quy hoạch, kiến trúc sư người Pháp Emmanuel Cerise, Giám đốc Cơ quan hợp tác vùng Paris tại Việt Nam, nhận định Đồng Xuân là một "dấu ấn lịch sử", thuộc hệ thống các chợ lớn ở Đông Dương do người Pháp quy hoạch.
Ngày nay, chợ Đồng Xuân không chỉ là đầu mối thương mại của miền Bắc, mà còn là điểm đến du lịch hấp dẫn, nơi du khách trong và ngoài nước cảm nhận rõ nét đời sống và bản sắc văn hóa của Thủ đô. Với nhiều du khách quốc tế, đây chính là điểm dừng chân đầu tiên khi họ muốn "chạm vào linh hồn của Hà Nội".
Một số hình ảnh về hoạt động thương mại tại chợ Đồng Xuân những năm 1890 - 1990:

Buổi ra mắt ấn phẩm "Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức" kết hợp triển lãm những hình ảnh ghi lại Thủ đô và hoạt động giao thương của chợ Đồng Xuân vào những năm 1890 - 1990. Triển lãm thu hút nhiều người dân.

Cầu Doumer (nay là Long Biên) được chụp giữa thế kỷ 20, khi đó chợ Đồng Xuân đã hoàn thành với 5 dãy chợ.

Hình ảnh ký ức cầu Long Biên và Nhà máy sợ Bắc Kỳ cạnh chợ Đồng Xuân những năm đầu thế kỷ 20.

Hình ảnh ký ức Chợ trên phố Hàng Tre đầu thế kỷ 20.

Hình ảnh đình Đồng Xuân trước khi mở rộng Chợ, vào khoảng năm 1899.

Hình ảnh bên trong chợ Đồng Xuân năm 1890.

Hình ảnh quầy hàng bán theo giá mậu dịch tại chợ Đồng Xuân những năm 1980.

Cận cảnh những quầy hàng bán theo giá mậu dịch tại chợ Đồng Xuân những năm 1980.

Hành lang phía sau chợ Đồng Xuân những năm 1905.

Chợ Đồng Xuân năm 1890 với hai dãy nhà khung thép mái tôn đầu tiên của chợ.

Bên trong không gian chợ Đồng Xuân và phía sau là ao chưa lấp, những năm 1895.

Hình ảnh bến sông Hồng với giao thương tấp nập, những năm 1890 - 1895.

Hình ảnh Ô quan chưởng khoảng năm 1908.

Hình ảnh giao thương tấp nập tại phía trước chợ Đồng Xuân tại thời điểm đang cải tạo chợ, năm 1990.

Hình ảnh chợ Đồng Xuân thời điểm đang cải tạo công trình chợ Đồng Xuân, tháng 2/1990.
Hà Nội: Diện mạo mới của tuyến đường ven hồ Linh Đàm 'về đích' sớm 45 ngày
Đời sống - 1 giờ trướcGĐXH - Dự kiến vào ngày 15/4 tới đây, tuyến đường mới ven hồ Linh Đàm (phường Hoàng Liệt, TP Hà Nội) sẽ chính thức thông xe kỹ thuật. Việc hoàn thành sớm hơn kế hoạch 45 ngày được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá, "giải vây" cho cửa ngõ phía Nam Thủ đô vốn luôn trong tình trạng áp lực giao thông đè nặng.
Vì sao cây muội hồng tạo nên cơn sốt trên mạng xã hội?
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Cây muội hồng bỗng "sốt" giá nhờ chiêu trò thổi phồng hình ảnh trên mạng xã hội, nhiều người dân tại Thanh Hóa bất chấp hiểm nguy để vào rừng khai thác trái phép.
Từ 15/4/2025, điện thoại chính chủ rơi vào trường hợp này vẫn bị khóa SIM, thu hồi số
Đời sống - 7 giờ trướcGĐXH - Từ 15/4/2025, Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN chính thức có hiệu lực trong đó ban hành quy định siết lại tình trạng SIM không chính chủ.
Không giàu sớm nhưng 5 con giáp này chắc chắn có tuổi già rực rỡ
Đời sống - 9 giờ trướcGĐXH - Dù từng trải qua không ít gian truân, 5 con giáp dưới đây vẫn giữ vững ý chí, kiên trì nỗ lực để rồi khi bước vào tuổi già, họ được tận hưởng cuộc sống an nhàn, viên mãn.
Dùng cách này, hàng triệu người có thể tra cứu dễ dàng thông tin sổ đỏ đang sở hữu
Đời sống - 11 giờ trướcGĐXH - Tra cứu sổ đỏ online không chỉ thuận tiện mà còn giúp người dân chủ động hơn trong việc kiểm tra quyền sử dụng đất. Để tra cứu sổ đỏ mà không cần đến trực tiếp cơ quan chức năng người dân cần làm thế nào?
Tháng sinh Âm lịch của người phụ nữ đảm đang, nhiều phúc khí, nhà cửa dễ thịnh vượng
Đời sống - 11 giờ trướcGĐXH - Không chỉ khéo léo trong cách đối nhân xử thế, phụ nữ sinh vào những tháng Âm lịch này còn được xem là có phúc khí trời ban.
Xem tử vi dự báo của con giáp Sửu, Mão, Thìn, Tỵ, Mùi, Dậu, Tuất, Hợi giữa tháng 4
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà đã có dự báo tử vi của con giáp Sửu, Mão, Thìn, Tỵ, Mùi, Dậu, Tuất, Hợi từ 13/4 - 19/4/2026. Các con giáp này hãy nắm bắt ngay điều dưới đây để đón tài lộc.
Khói rác độc hại bủa vây người dân xã Vũ Dương, tỉnh Ninh Bình
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Những cánh đồng lúa xanh mướt và khu dân cư đông đúc tại xã Vũ Dương, tỉnh Ninh Bình đang bị "bóp nghẹt" bởi những bãi rác khổng lồ. Không chỉ gây ô nhiễm nguồn nước, việc đốt rác lộ thiên đang tạo ra những "cơn ác mộng" khói độc trong đời sống sinh hoạt của người dân.
Tìm thấy người dân đi lạc nhiều ngày trong rừng
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Sau nhiều ngày nỗ lực tìm kiếm, Công an xã Xuân Chinh (Thanh Hóa) đã phát hiện ông Hà Đình Thiết trong tình trạng mệt lả tại khu vực rừng giáp ranh với tỉnh Nghệ An.
Bắc Ninh: Danh sách 215 trường hợp bị phạt nguội từ ngày 28/3 - 3/4
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Từ ngày 28/3 đến ngày 03/4/2026, thông qua hệ thống camera giám sát, lực lượng Cảnh sát giao thông tỉnh Bắc Ninh đã phát hiện và lên danh sách phạt nguội tổng cộng 215 trường hợp vi phạm trật tự an toàn giao thông.
Thời gian chỉ là con số: 4 con giáp càng già càng trẻ đẹp
Đời sốngGĐXH - Những con giáp dưới đây thường khiến người khác bất ngờ vì vẻ ngoài trẻ trung vượt thời gian.


