'Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức' - hành trình lưu giữ hơn 135 năm lịch sử của một biểu tượng Thủ đô
GĐXH - Sáng 8/10, tại Hà Nội, ấn phẩm "Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức" chính thức ra mắt, mang đến góc nhìn đa chiều về một địa danh biểu tượng của Thủ đô, nơi hội tụ lịch sử, văn hóa và ký ức của nhiều thế hệ người Hà Nội.
Ấn phẩm do Trung tâm Lưu trữ quốc gia I (thuộc Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước) phối hợp cùng Công ty Cổ phần Đồng Xuân biên soạn, dựa trên nguồn tư liệu phong phú và những nghiên cứu chuyên sâu từ nhiều lĩnh vực.
Cuốn sách không chỉ là tập hợp tư liệu, hình ảnh mà còn là hành trình kể lại hơn 135 năm thăng trầm của ngôi chợ mang dấu ấn lịch sử Thủ đô.
Lưu giữ hơn 135 năm lịch sử, văn hóa và ký ức Hà Nội
Ra đời năm 1889, chợ Đồng Xuân không chỉ là trung tâm thương mại sầm uất mà còn là nơi giao thoa giữa truyền thống buôn bán lâu đời và nhịp sống đô thị hiện đại. Trải qua hơn một thế kỷ, ngôi chợ đã chứng kiến biết bao đổi thay của đất kinh kỳ, trở thành một phần ký ức không thể tách rời trong tâm thức người Hà Nội.

Ấn phẩm "Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức" chính thức ra mắt hôm nay (8/10). Sản phẩm lưu giữ hơn 135 năm ký ức về lịch sử, văn hóa của Thủ đô.
Ông Nguyễn Song Tùng, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đồng Xuân cho biết: "Ấn phẩm 'Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức' không chỉ là tập hợp tư liệu và hình ảnh, mà còn như cuốn nhật ký sống động về hành trình của chợ Đồng Xuân - nơi quá khứ, hiện tại và tương lai cùng giao thoa".
Theo ông Tùng, cuốn sách là nỗ lực nhằm gìn giữ, hệ thống hóa và lan tỏa giá trị lịch sử - văn hóa của khu chợ hơn trăm năm tuổi.

Ông Đặng Thanh Tùng - Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước chia sẻ về hoài niệm với chợ Đồng Xuân.
Đồng thời khẳng định vị trí đặc biệt của Đồng Xuân trong đời sống kinh tế - xã hội Thủ đô. Ấn phẩm cũng góp phần nuôi dưỡng niềm tự hào, quảng bá hình ảnh Hà Nội - thành phố nghìn năm văn hiến, văn minh và hiện đại.
Góc nhìn đa chiều về biểu tượng văn hóa Thủ đô
Tại lễ ra mắt, nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu và nhân chứng lịch sử đã chia sẻ những ký ức sâu sắc về chợ Đồng Xuân.
Ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, xúc động kể về tuổi thơ gắn bó với khu chợ Đồng Xuân - nơi gia đình ông từng là khách quen của nhiều sạp hàng.
Ông nhấn mạnh vai trò của những "nhân chứng sống" đang góp phần giúp ký ức về Đồng Xuân "không chỉ nằm trong hoài niệm, mà song hành cùng đời sống hôm nay".

Ông Nguyễn Song Tùng, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đồng Xuân.
Nhà sử học Dương Trung Quốc cho rằng: "Chợ Đồng Xuân không chỉ có ý nghĩa thương mại, mà còn hiện diện trong trái tim và ký ức sâu nặng của người Hà Nội".
Ông gợi nhớ những ngày tháng lịch sử khi chợ là nơi diễn ra các trận chiến đầu tiên của cuộc kháng chiến toàn quốc, gắn với tinh thần "quyết tử để Tổ quốc quyết sinh" năm 1947.
Nhà báo Trần Hữu Phúc Tiến kể lại ấn tượng từ lần đầu đến Đồng Xuân năm 1984 và ông coi đây là "ngôi chợ lớn ngang tầm Bến Thành". Ông nhắc lại lời nhà văn Thạch Lam từng viết: "Đồng Xuân là cái bụng của Hà Nội" - nơi không chỉ cung cấp thực phẩm mà còn chứa đựng linh hồn văn hóa đô thị.

Toàn cảnh tọa đàm chia sẻ về quá trình nghiên cứu, thực hiện ấn phẩm chứa đựng ký ức của hơn 135 năm lịch sử, văn hóa của Thủ đô.
Ở góc độ quy hoạch, kiến trúc sư người Pháp Emmanuel Cerise, Giám đốc Cơ quan hợp tác vùng Paris tại Việt Nam, nhận định Đồng Xuân là một "dấu ấn lịch sử", thuộc hệ thống các chợ lớn ở Đông Dương do người Pháp quy hoạch.
Ngày nay, chợ Đồng Xuân không chỉ là đầu mối thương mại của miền Bắc, mà còn là điểm đến du lịch hấp dẫn, nơi du khách trong và ngoài nước cảm nhận rõ nét đời sống và bản sắc văn hóa của Thủ đô. Với nhiều du khách quốc tế, đây chính là điểm dừng chân đầu tiên khi họ muốn "chạm vào linh hồn của Hà Nội".
Một số hình ảnh về hoạt động thương mại tại chợ Đồng Xuân những năm 1890 - 1990:

Buổi ra mắt ấn phẩm "Chợ Đồng Xuân - Không gian ký ức" kết hợp triển lãm những hình ảnh ghi lại Thủ đô và hoạt động giao thương của chợ Đồng Xuân vào những năm 1890 - 1990. Triển lãm thu hút nhiều người dân.

Cầu Doumer (nay là Long Biên) được chụp giữa thế kỷ 20, khi đó chợ Đồng Xuân đã hoàn thành với 5 dãy chợ.

Hình ảnh ký ức cầu Long Biên và Nhà máy sợ Bắc Kỳ cạnh chợ Đồng Xuân những năm đầu thế kỷ 20.

Hình ảnh ký ức Chợ trên phố Hàng Tre đầu thế kỷ 20.

Hình ảnh đình Đồng Xuân trước khi mở rộng Chợ, vào khoảng năm 1899.

Hình ảnh bên trong chợ Đồng Xuân năm 1890.

Hình ảnh quầy hàng bán theo giá mậu dịch tại chợ Đồng Xuân những năm 1980.

Cận cảnh những quầy hàng bán theo giá mậu dịch tại chợ Đồng Xuân những năm 1980.

Hành lang phía sau chợ Đồng Xuân những năm 1905.

Chợ Đồng Xuân năm 1890 với hai dãy nhà khung thép mái tôn đầu tiên của chợ.

Bên trong không gian chợ Đồng Xuân và phía sau là ao chưa lấp, những năm 1895.

Hình ảnh bến sông Hồng với giao thương tấp nập, những năm 1890 - 1895.

Hình ảnh Ô quan chưởng khoảng năm 1908.

Hình ảnh giao thương tấp nập tại phía trước chợ Đồng Xuân tại thời điểm đang cải tạo chợ, năm 1990.

Hình ảnh chợ Đồng Xuân thời điểm đang cải tạo công trình chợ Đồng Xuân, tháng 2/1990.
Trời sinh vận may: 4 con giáp luôn có quý nhân nâng đỡ trong đời
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Theo quan niệm tử vi phương Đông, có những con giáp dường như được phúc khí vây quanh, mỗi khi gặp khó khăn lại xuất hiện người giúp đỡ đúng lúc.
4 ngày sinh Âm lịch có mệnh hút Thần Tài, sung túc hiếm ai bì kịp
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Có những ngày sinh Âm lịch được xem là mang năng lượng tài lộc mạnh mẽ, dễ gặp may mắn về tiền bạc, sự nghiệp thuận lợi và hậu vận an nhàn.
Quy định mức phạt lỗi vượt đèn đỏ, đèn vàng năm 2026, trường hợp vi phạm có thể bị phạt đến 22 triệu đồng?
Đời sống - 4 giờ trướcGĐXH - Năm 2026, mức phạt lỗi vượt đèn đỏ, đèn vàng được quy định thế nào? Dưới đây là các mức phạt được áp dụng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Hình ảnh lao động đẹp mắt của người dân Hà Tĩnh trúng 'lộc biển' ngày đầu năm
Đời sống - 13 giờ trướcGĐXH - Những ngày đầu năm Bính Ngọ, dọc bờ biển qua xã Đồng Tiến và xã Yên Hòa (Hà Tĩnh) người dân đổ ra biển cào ốc tép do sóng đánh dạt vào, bán cho thương lái, thu về hàng triệu đồng.
Chính quyền thông tin về clip cháu bé nghi bị 'hành hung' tại chợ Viềng ở Ninh Bình
Đời sống - 19 giờ trướcGĐXH - Từ đoạn clip lan truyền trên mạng xã hội về việc một người phụ nữ quát mắng con tại chợ Viềng, xã Hiển Khánh, tỉnh Ninh Bình, chính quyền địa phương đã nhanh chóng vào cuộc xác minh.
Hà Nội: Hiện trạng khu tập thể 50 năm tuổi chuẩn bị được phá dỡ để xây chung cư cao 34 tầng ở Hà Đông
Đời sống - 20 giờ trướcGĐXH - Sau khoảng 50 năm đưa vào sử dụng, khu tập thể 3 tầng tại phường Hà Đông (TP Hà Nội) dự kiến sẽ được phá dỡ để xây dựng chung cư cao 34 tầng.
Khoảnh khắc bình nén khí bất ngờ phát nổ khiến 2 người thương vong ở Hưng Yên
Đời sống - 21 giờ trướcGĐXH - Vụ tai nạn lao động nghiêm trọng xảy ra vào sáng ngày 23/2 tại một xưởng hàn xì ở Hưng Yên đã khiến người thợ hàn tử vong sau khi được đưa đi cấp cứu, người còn lại bị thương nặng hiện đang được điều trị tích cực.
Quy định mới về thuế thu nhập cá nhân 2026, người lao động cần biết xem có phải là đối tượng chịu thuế
Đời sống - 23 giờ trướcGĐXH - Thuế thu nhập cá nhân là khoản tiền thuế mà người có thu nhập phải trích nộp một phần theo quy định. Năm 2026, mức đóng thuế thu nhập cá nhân thay đổi thế nào?
3 khung giờ sinh Âm lịch báo hiệu cuộc đời khổ trước sướng sau, trung niên sung túc
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Theo tử vi, người sinh vào ba khung giờ Âm lịch dưới đây phải trải qua không ít thử thách ở giai đoạn đầu, càng trưởng thành càng dễ đạt được cuộc sống sung túc.
Càng về đêm phiên chợ 'bán rủi' ở Ninh Bình ngày một đông
Đời sống - 1 ngày trướcGĐXH - Trong ngày chính hội, chợ Viềng và phủ Dầy đông nghịt người dân và du khách thập phương. Hoạt động mua bán diễn ra sôi động, nhộn nhịp, tái hiện nét văn hóa “mua may đầu năm” đã trở thành truyền thống lâu đời.
3 khung giờ sinh Âm lịch báo hiệu cuộc đời khổ trước sướng sau, trung niên sung túc
Đời sốngGĐXH - Theo tử vi, người sinh vào ba khung giờ Âm lịch dưới đây phải trải qua không ít thử thách ở giai đoạn đầu, càng trưởng thành càng dễ đạt được cuộc sống sung túc.


