Chợ Vé cuối năm - Nơi lưu giữ những hoài niệm về ký ức xưa

Đã từ lâu người dân trên địa bàn huyện Ninh Giang (tỉnh Hải Dương cũ, nay thuộc TP Hải Phòng) và các vùng lân cận đều biết đến chợ Vé. Đây không chỉ là ngôi chợ cổ truyền thống tồn tại hàng trăm năm mà  còn trở thành "miền ký ức" in sâu trong suy nghĩ của từng người dân mảnh đất Hồng Châu xưa.

Chợ Vé không họp hàng ngày mà diễn ra theo hình thức chợ phiên tính theo lịch âm (cứ cách 5 ngày thì có 1 phiên chợ). Do đó, trong 1 tháng, chợ Vé được họp vào các ngày: 3,8,13,18,23,28 và 28/12 âm lịch là đông vui, tấp nập nhất vì là phiên chợ cuối cùng của năm.

Theo ghi nhận của PV, ngay từ 4h sáng ngày 28 Tết, hàng trăm tiểu thương và người bán hàng đã có mặt tại chợ để tập kết hàng hóa ra vị trí của mình bày bán. Những mặt hàng được bán đa dạng, phong phú đầy đủ chủng loại. Từ lương thực, thực phẩm; đồ dùng, nông cụ phục vụ cho sản xuất nông nghiệp, đến mặt hàng đặc trưng ngày Tết…

Đang nhanh tay giới thiệu hàng mây tre đan cho khách, ông Vũ Văn Hinh (trú tại xã Khúc Thừa Dụ, TP Hải Phòng) tâm sự, khoảng 30 năm trước gia đình ông đã bán mặt hàng này tại những chợ chính trong vùng như: chợ Gọc, chợ Vé, chợ Bùi. Thời điểm đó, mặc dù có nhiều người buôn bán, nhưng mặt hàng này luôn hút khách. Chỉ đến khi thị trường xuất hiện đồ nhựa thì sản phẩm của ông Hinh có ít người mua.

"Chợ Vé cuối năm bao giờ cũng đông vui, náo nhiệt và khu vực tôi bán mặt hàng mây tre đan luôn có nhiều người tìm đến. Có người đến đây để mua về sử dụng, có người nhìn ngắm và nhiều bạn trẻ đến trải nghiệm, chụp ảnh du xuân", ông Hinh nói.

Còn tại gian hàng nhỏ bán hương bà Bùi Thị Thúy nằm nép mình bên bờ tường xưa cũ luôn có nhiều người vào ghé mua, lựa chọn những bó hương làm thủ công, truyền thống về sử dụng dịp Tết. Bà Thúy chia sẻ, năm 12 tuổi bà đã đi chợ Bóng (huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương cũ) và chợ Vé để bán hương cho đến bây giờ. Hương của bà do gia đình tự làm, chủ yếu là hương bài làm bằng nhựa trám…

"Ngày cuối năm ở chợ này có nhiều mặt hàng, trong đó hương Tết luôn trở thành những thứ đặc trưng khiến nhiều người đến đây đều mua về nhà. Nhiều người mua không chỉ để về thắp trong ngày Tết, mà họ muốn tìm lại những hoài niệm, ký ức xưa", bà Thúy tâm sự.

Hơn 40 năm bán mặt hàng nông cụ (mai, cuốc, thuổng xẻng, liềm, dao…) phục vụ nông nghiệp, ông Đặng Văn Thỏa (trú tại thôn Vé, xã Ninh Giang) vẫn không thể quên những thăng trầm của nghề này cùng sự tồn tại của chợ Vé.

Ông kể, trước đây tại chợ Vé có đông người bán mặt hàng nông cụ, nhưng hiện những người đó tuổi đã cao, hoặc đã qua đời nên còn rất ít lớp kế cận theo nghề này như ông. Chợ Vé hiện nay vẫn còn một số người bán nhưng chủ yếu là ở các tỉnh khác. Thời điểm đầu, ông bán mặt hàng nông cụ rất chạy, dù khi đó có nhiều người kinh doanh. Sau này, sản xuất nông nghiệp dùng cơ giới hóa, đưa máy móc vào sản xuất khiến cho lượng người mua giảm rõ rệt.

Khoảng 8h sáng là thời điểm chợ Vé đông vui nhất, mọi người tìm về đây để mua sắm, tham quan cũng như trải nghiệm phiên chợ cổ ngày cuối năm. Những lối nhỏ dẫn vào các gian hàng trong chợ luôn đông đúc người ngược xuôi. Hòa vào dòng người ấy là tiếng cười nói rôm rả, tiếng mặc cả mua hàng khiến cho phiên chợ vùng quê trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Đáng chú ý, dù người mua – bán diễn ra tấp nập, ồn ào, náo nhiệt nhưng không có chuyện to tiếng, tranh cãi nhau...

Nói về chợ Vé ngày cuối năm, ông Trịnh Đình Hồng - Trưởng thôn Vé (xã Ninh Giang) cho biết: "Chúng tôi là người dân gốc ở đây, nhưng cũng không biết chợ này có từ khi nào. Tôi chỉ biết, từ đời cụ, ông, cha sinh ra tôi thì đã có chợ Vé rồi. Đây không chỉ là ngôi chợ truyền thống to nhất vùng, thu hút nhiều người đến buôn bán mà chính chợ này như một nhân chứng sống chứng kiến biết bao đổi thay của làng quê…".

Theo ông Hồng, trước đây ở các xã chưa có chợ nên mỗi khi đến phiên chợ Vé, người dân đổ về đây để mua bán rất đông, kể cả những phiên chợ ngày bình thường. Bởi ngày đó, trong vùng này duy nhất có chợ Vé là bán nhiều hàng nhất, đặc biệt những mặt hàng phục vụ cho sản xuất nông nghiệp. Còn người bán cũng đến từ nhiều địa phương khác nhau như: Nam Định, Thái Bình, Hải Phòng…

Tuy nhiên, bây giờ ở làng quê nào hầu như cũng có chợ cóc, các chợ đầu mối, thậm chí mua hàng online rồi "ship" đến tận nhà nên số lượng người tìm đến chợ Vé giảm đi, nhưng phiên chợ ngày ngày cuối năm vẫn có sức hút khác biệt.

Trao đổi với PV, bà Nguyễn Thị Huê - Chủ tịch UBND xã Ninh Giang thông tin, chợ Vé trước đây thuộc thôn Vé (xã Đồng Tâm, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương cũ - nay là xã Ninh Giang, TP Hải Phòng), là nơi còn lưu giữ nhiều nét truyền thống, đặc biệt chợ phiên ngày cuối năm. 

Trước đây, khi cuộc sống còn khốn khó, thì mỗi khi Tết đến người dân đều tìm về chợ Vé để mua thực phẩm, đồ dùng vật dụng phục vụ sinh hoạt Tết. Còn bây giờ, số người đến phiên chợ cuối năm này có giảm, nhưng vẫn không làm mất đi nét đẹp của chợ truyền thống vùng nông thôn.

"Chợ Vé 28 Tết luôn gợi những hoài niệm, ký ức về tuổi thơ được đi theo bố, mẹ, người thân mua sắm và nó như một tiềm thức không thể quên. Hiện nay, phần lớn mọi người tìm đến chợ phiên ngày cuối năm như một sự trải nghiệm, hay tìm mua cho mình những mặt hàng mang lại may mắn cho năm mới, để nhớ về chợ quê thời gian khó và cũng có người muốn tìm lại hoài niệm xưa từ ngôi chợ cổ hàng trăm năm tuổi này…", Chủ tịch UBND xã Ninh Giang tâm sự.