Chồng chết, ông bà nội có được quyền giành nuôi cháu?

Nguyễn Thị Hạnh (thị xã Chí Linh, Hải Dương)

Trả lời:

Căn cứ quy định tại các Điều 69,71,72 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, việc nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục con là quyền và nghĩa vụ của cha, mẹ. Cha, mẹ có nghĩa vụ và quyền ngang nhau, cùng nhau chăm sóc, nuôi dưỡng con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

Trong trường hợp của bạn, do chồng mất thì bạn có quyền và nghĩa vụ đương nhiên chăm sóc, nuôi dưỡng con (trừ trường hợp người mẹ bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên theo quy định tại điều Điều 85 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014): “Cha, mẹ bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên trong các trường hợp sau: Bị kết án về một trong các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con với lỗi cố ý hoặc có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con; Phá tán tài sản của con; Có lối sống đồi trụy; Xúi giục, ép buộc con làm những việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội… Căn cứ vào từng trường hợp cụ thể, tòa án có thể tự mình hoặc theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức quy định tại Điều 86 của Luật này ra quyết định không cho cha, mẹ trông nom, chăm sóc, giáo dục con, quản lý tài sản riêng của con hoặc đại diện theo pháp luật cho con trong thời hạn từ 1- 5 năm. Tòa án có thể xem xét việc rút ngắn thời hạn này”.

Theo thông tin bạn cung cấp, cháu bé hiện nay 3 tuổi nên căn cứ vào các quy định trên thì cha mẹ là người có quyền chăm sóc, nuôi dưỡng con. Do cha cháu bé đã chết nên người mẹ sẽ là người nuôi con. Việc thay đổi người nuôi dưỡng cháu bé chỉ được thực hiện khi có những căn cứ: Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con; Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 7 tuổi trở lên. Trong trường hợp xét thấy cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con thì tòa án quyết định giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Trong trường hợp có căn cứ theo quy định tại Điểm b, Khoản 2, Điều 5 thì trên cơ sở lợi ích của con, cá nhân, cơ quan, tổ chức sau có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con: Người thân thích; Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình; Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em; Hội Liên hiệp Phụ nữ. Như vậy, ông bà nội chỉ được quyền nuôi cháu bé khi bạn không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con, hoặc bạn có yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Luật sư Vũ Đức Long

(Đoàn Luật sư TP Hà Nội)