Chuyện buồn của những con đường

Cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi đầu tư tới trên 34.000 tỷ đồng mới đi vào sử dụng khoảng 1 tháng đã xuất hiện ổ gà. Quốc lộ 1 đoạn chạy qua tỉnh Phú Yên khai thác được khoảng nửa năm đã có nhiều chỗ lồi lõm. Dự án mở rộng quốc lộ 1A đoạn Vinh - Hà Tĩnh và tuyến tránh Vinh, rồi dự án nâng cấp mở rộng quốc lộ 18 đoạn Uông Bí - Hạ Long vừa làm xong đã lún, hằn vệt bánh xe...

Gần đây, trên nhiều trang mạng lại lan truyền hình ảnh đoạn đường tránh chạy qua địa phận thị trấn huyện Chư Sê (Gia Lai) có vốn đầu tư 250 tỷ đồng, khởi công tháng 5/2018 đến 6/2019 thì hoàn thành. Nhưng mới sử dụng chưa được 3 tháng thì gần 200m đường đã biến dạng, nứt toác, nhiều đoạn nứt rộng tới hơn 0,5m, sâu khoảng 1m.

Trong khi đó, không chỉ với đoạn đường tránh qua thị trấn Chư Sê mà với những công trình kể trên, các nhà thầu đều khẳng định thi công đảm bảo chất lượng, đã được "Hội đồng nghiệm thu nhà nước nghiệm thu". Đáng nói là ngoài những chỗ mặt đường nứt toác do… thời tiết, trước đó nhiều chỗ hư hỏng nặng nhà thầu cũng chỉ khắc phục bằng cách trám lại xi măng che chỗ xuống cấp. Điều này, khiến nhiều ý kiến cho rằng, nếu thật sự chịu trách nhiệm đến cùng với sản phẩm của mình, lẽ ra nhà thầu phải khắc phục triệt để bằng cách bóc bỏ phần hỏng làm lại, lu chặt theo thiết kế, tiêu chuẩn kỹ thuật thi công.

Trách nhiệm các bên liên quan về chất lượng công trình kém chất lượng được quy định rõ tại Điều 4 Nghị định 46/2015/NĐ-CP. Theo đó, các bên liên quan gồm chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị tư vấn giám sát của các tổ chức, cá nhân tham gia xây dựng công trình… Muốn xử lý phải làm rõ nguyên nhân, nhưng khi nguyên nhân được đổ lỗi do thời tiết thì đương nhiên không ai phải chịu trách nhiệm nên sai phạm trong lĩnh vực xây dựng cứ thể tái diễn.

Thực hiện công trình kém chất lượng, không chỉ gây thiệt hại vật chất mà còn đánh mất đạo đức và niềm tin, dẫn đến hệ thống các giá trị và chuẩn mực xã hội bị lệch chuẩn. Nếu sai phạm không bị nghiêm trị, hàng chục nghìn tỷ đồng sẽ cứ thế "đội nón ra đi" sau mỗi công trình lớn và niềm tin từ người dân theo đó cũng cùn mòn.

Vì vậy, cần mạnh tay xử lý các tổ chức và cá nhân làm ăn gian dối. Khâu tối quan trọng để đảm bảo chất lượng công trình là việc đấu thầu xây lắp là phải thật sự cạnh tranh, công bằng để chọn được nhà thầu tốt nhất. Khâu tổ chức thực hiện phải minh bạch, công khai.

Khi xuất hiện sai phạm ảnh hưởng chất lượng công trình, cần quy trách nhiệm cụ thể, tùy theo mức độ vi phạm mà xử lý nghiêm như cấm thầu. Bên cạnh đó, việc bảo hành công trình không chỉ một năm mà phải tương ứng với từng dự án theo hướng kéo dài thời gian, trách nhiệm nhà thầu.

Công trình mới làm xong mà hỏng thì cần xem lại 3 khâu quan trọng: Thứ nhất là đơn vị thiết kế; Thứ 2 là năng lực nhà thầu; Thứ 3 là đơn vị giám sát. Nếu những khâu này không được thực hiện nghiêm túc thì những chuyện buồn như trên không biết đến bao giờ mới hết.

Mai Hạnh