Chuyên gia chỉ cách giúp trẻ hết biếng ăn

TS.BS Phan Bích Nga đang khám cho bệnh nhân. Ảnh: P.T

Con nhìn thấy thức ăn là sợ

Stress vì con biếng ăn hơn là tâm lý của rất nhiều bố mẹ đến khám dinh dưỡng tại Viện Dinh dưỡng Quốc gia trong những ngày hè này. Ngồi đợi đến lượt khám dinh dưỡng cho con, chị Mai Thị Bình (ở Mỹ Đình, Hà Nội) cho biết, bình thường con chị cũng lười ăn hơn các bạn nhưng những ngày hè này, cháu càng lười ăn hơn, gần như thấy thức ăn là sợ. Để dụ con ăn, chị thay đổi hàng ngày nào cơm, bún, bánh mì… mà bé vẫn bất hợp tác.

“Mình cũng đã dùng mọi biện pháp từ nịnh nọt đến dọa nạt mà con vẫn không chịu ăn. Sợ con còi cọc mỗi lần đến giờ ăn là vật ngửa ép mặc cho con khóc. Con gần 4 tuổi rồi mà bề ngoài chỉ bằng bé lên 2, chân tay bé xíu. Không những vậy con lại rất hay ốm vặt nên mình rất lo”, chị Bình tâm sự.

TS.BS Phan Bích Nga, Giám đốc Trung tâm Khám tư vấn dinh dưỡng trẻ em (Viện Dinh dưỡng Quốc gia) cho biết, vào hè tỷ lệ trẻ đến khám biếng ăn, dinh dưỡng kém thường tăng cao hơn. Nguyên nhân của tình trạng trẻ biếng ăn do thời tiết nóng nực khiến trẻ mệt mỏi hơn. Trẻ đã biếng ăn vào hè càng biếng ăn hơn. Hơn nữa, việc cha mẹ cứ lo ép, nhồi nhét cho con ăn dễ khiến trẻ có tâm lý không thoải mái khi ăn nên sinh ra biếng ăn.

Trong khi các bố mẹ cố ép cho con ăn số lượng thật nhiều thì lại quên rằng, chất lượng dinh dưỡng hợp lý trong khẩu phần ăn mới là điều quan trọng. Nhiều cha mẹ áp dụng ý thích, cách ăn của người lớn cho con trẻ mà không quan tâm đến khẩu vị của trẻ. Khẩu phần ăn đơn điệu, không thay đổi cách chế biến, thậm chí cho ăn trường diễn cháo nấu với thịt, rau xanh khiến trẻ rất sợ, không muốn ăn. Với những trẻ đã biếng ăn, sức đề kháng thường giảm, dễ mắc các bệnh truyền nhiễm với trẻ bình thường, nhất là vào mùa hè.

Đồng quan điểm, ThS.BS Trần Khánh Vân, Phó khoa vi chất (Viện Dinh dưỡng Quốc gia) nhấn mạnh, trẻ biếng ăn và bị suy dinh dưỡng thấp còi do nhiều nguyên nhân. Một trong những nguyên nhân quan trọng mà ít bậc phụ huynh để ý đến là không bổ sung vi chất dinh dưỡng đầy đủ cho trẻ, đặc biệt là thiếu kẽm. Rất nhiều trẻ đến khám vì biểu hiện biếng ăn, suy dinh dưỡng bắt nguồn từ việc thiếu vi chất cần thiết này.

Theo ThS.BS Trần Khánh Vân, kẽm có liên quan tới cấu trúc và chức năng của 300 loại enzyme. Kẽm tham gia vào rất nhiều thành phần các enzym trong cơ thể, giúp tăng tổng hợp protein, phân chia tế bào, thúc đẩy sự tăng trưởng, tăng cảm giác ngon miệng nên rất quan trọng đối với trẻ em. Thiếu kẽm ảnh hưởng đến vị giác và khứu giác khiến trẻ không có cảm giác ngon miệng khi ăn. Trẻ chậm phát triển thể chất đặc biệt là chiều cao với biểu hiện chán ăn, nôn, tiêu hóa kém. Trẻ cũng hay mắc bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp, tiêu chảy, suy dinh dưỡng, ảnh hưởng xấu đến tinh thần làm trẻ dễ nổi cáu. Nguyên nhân do kẽm giúp vận chuyển canxi vào não, mà canxi là một trong những chất quan trọng giúp ổn định thần kinh.

Nếu được bổ sung kẽm đầy đủ sẽ rất tốt cho việc phát triển chiều cao cũng như việc kích thích ăn ở trẻ, nhưng các chuyên gia cũng cho rằng, trẻ không thiếu kẽm bổ sung lại không có tác dụng bởi trẻ có thể thấp còi nhưng do nguyên nhân khác. Cơ thể thừa kẽm lại có thể gây độc cho gan, thận vì tăng thải và gây ức chế hấp thu các vi chất khác. Chẳng hạn thừa sắt sẽ ức chế hấp thu kẽm, vitamin A, canxi… Bởi vậy, để biết trẻ có bị biếng ăn cho thiếu kẽm hay không cần phải làm xét nghiệm máu.

Chăm sóc dinh dưỡng đúng cách cho trẻ ngày hè

Để “trị” chứng biếng ăn cũng như cải thiện tình trạng biếng ăn hơn của trẻ trong ngày hè, TS.BS Phan Bích Nga cho rằng điều đó phụ thuộc vào từng nguyên nhân. Chẳng hạn thời tiết nóng nực ngày hè cần tạo không gian thoáng mát khi ăn. Nếu gia đình không có điều hòa có thể tắm 2-3 lần/ngày cho trẻ sẽ giúp giảm bớt nhiệt, trẻ dễ chịu và ăn uống tốt hơn.

Bé có thể chán ăn do không hợp khẩu vị, món ăn đơn điệu. Cha mẹ hãy “tô màu cho bát bột”. Chẳng hạn hôm nay màu đỏ, ngày mai bát bột có màu xanh của rau nghiền, ngày kia có màu vàng của bí ngô... Nghĩa là thường xuyên thay đổi món ăn, chế biến từ nhiều nguồn thực phẩm khác nhau tạo cảm giác ngon miệng kích thích trẻ ăn ngon hơn, tránh nhàm chán. Bữa ăn cần đảm bảo 4 nhóm thức ăn là đạm, đường, mỡ…

Với quá trẻ biếng ăn, đặc biệt hay ốm nên uống bổ sung một số sản phẩm bổ sung vi chất kẽm kết hợp với Lysine, Taurine, vitamin nhóm B, canxi, D3… Đồng thời, bổ sung kẽm cho trẻ qua các thực phẩm giàu kẽm hàng ngày như: Tôm đồng, lươn, hàu, sò, gan lợn, sữa, thịt bò, lòng đỏ trứng, cá, đậu nành… Khi trẻ được bổ sung đầy đủ vi chất sẽ giúp trẻ thèm ăn tự nhiên, cải thiện chứng biếng ăn.

Phương Thuận