Chuyện ít người biết về đình Ruối, thờ nữ tình báo đầu tiên của chính sử

Theo tìm hiểu của phóng viên Gia đình và Xã hội, Di tích lịch sử - văn hóa đình Ruối (đình Kiến Quốc) ở thông Ngọc Chuế, xã Yên Nghĩa, huyện Ý Yên có lịch sử hàng trăm năm và là nơi thờ nữ tình báo đầu tiên của chính sử. Đặc biệt, đình Ruối còn được bao bọc bằng bức tường được trồng từ cây duối gần 300 năm tuổi.

Theo ghi nhận của phóng viên, dọc cổng chính của đình Ruối được bao bọc bởi bức tường bằng những cây duối cổ, nối nhau giống như một bức tường che chắn như một thành trì. Cổng chính ngôi đình được tạo hình nghệ thuật với chiều cao khoảng 7 - 10m khiến tổng thể di tích càng thêm nguy nga, tráng lệ.

Một số người dân trong làng chia sẻ, đình Ruối bao bọc bởi bức tường bằng cây duối có tuổi đời hằng trăm năm. Bức tường có chiều dài khoảng 50, cao 7-10m, rộng 6m được kết hợp bởi 20 cây duối.

Hàng cây duối được trồng cách đây khoảng 300 năm, trồng theo hình dáng như một tường thành để bảo vệ. Bên trên cây được cắt tỉa theo hình dáng hoa văn đẹp mắt. Cổng chính gồm 2 tầng tán và 1 chóp bên trên. 

Người dân trong làng luôn duy trì và cử người trông coi ở Đình. Các cây duối cổ được khoảng 3 tháng người dân cắt tỉa một lần, đa số các cây đã lâu năm việc cắt tỉa, bảo quản cũng phức tạp.

Đằng sau bức tường bằng hàng cây duối cổ thụ có tuổi đời hàng trăm năm là một ngôi đình nơi thờ tự phu nhân Lương Thị Minh Nguyệt cùng chồng là Đinh Công Tuấn, 1 nhân vật có công giúp vua Lê Lợi đánh chiếm thành Cổ Lộng thời kỳ Hậu Lê.

Theo người trông coi đình cho biết, năm 2019 đình Ruối được trùng tu lại hiện vẫn giữ được nét kiến trúc cổ truyền thống. Tiền đường Đình Ruối gồm 5 gian với 4 bộ vì làm theo kiểu chồng rường giá chiêng. Hệ thống vì kèo, các xà chạm khắc công phu với các đề tài tứ linh, tứ quý. Xà dọc tại gian giữa được chạm lưỡng long chầu nguyệt có những lớp đao mác nhiều tầng tiêu biểu của phong cách nghệ thuật thời Hậu Lê (thế kỷ XVII-XVIII).

Hậu cung gồm 4 gian được ngăn cách với bên ngoài bằng một hệ thống cửa. Vì kèo phía trên làm kiểu chồng rường. Tất cả các con rường chạm khắc công phu chủ yếu là họa tiết hình rồng tạo sự uy nghiêm, linh thiêng cho nơi đặt ngai và bài vị vợ chồng Kiến Quốc phu nhân.

Trao đổi với phóng viên một lãnh đạo huyện Ý Yên cho biết, Di tích lịch sử - văn hóa đình Ruối được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận xếp hạng năm 1992. Đình thờ Kiến Quốc phu nhân Lương Thị Minh Nguyệt cùng chồng là Đinh Công Tuấn. Theo tư liệu, Bà Lương Thị Minh Nguyệt cũng được coi là nữ tình báo đầu tiên của chính sử Việt Nam được ghi lại.

Để tưởng nhớ công ơn, hằng năm, vào ngày 23 và 25/11 âm lịch, nhân dân nơi đây nô nức mở hội để tưởng nhớ Kiến Quốc phu nhân Lương Thị Minh Nguyệt. Lễ hội được diễn ra gồm nhiều hoạt động nổi bật như: Lễ yên vị nhà thờ tổ, lễ rước bánh lên đền, lễ chiếu văn, lễ rước Thánh về đình, lễ dâng hương...

Đặc biệt, lễ hội rước Thánh về đình được tổ chức long trọng và trang nghiêm. Trong đó, đi trước gồm có kiệu ông và kiệu bà. Kiệu ông do 8 nam khiêng, còn kiệu bà do 8 nữ khiêng, theo sau là 6 kiệu thờ thành hoàng làng của các thôn.

Xem thêm video đang được quan tâm: