Hà Nội
23°C / 22-25°C

Có không tục “khai ấn đền Trần”?

Thứ hai, 15:46 21/02/2011 | Xã hội

Đằng sau lá ấn đó liệu có tồn tại câu chuyện lịch sử về việc ban ấn của vua Trần?

> Hành xác xin Ấn đền Trần

Hàng ngàn người bao vây một trong các điểm bán ấn tại lễ khai ấn đền Trần (Nam Định) đêm 16/2

Truy về nguồn gốc của tục khai ấn đền Trần trong chính sử, tiến sĩ Nguyễn Hồng Kiên (Viện Khảo cổ học VN) cho rằng:
 
- Không hề có chuyện nguồn gốc của lễ khai ấn bắt nguồn từ việc sau khi đánh thắng quân Nguyên - Mông, vua Trần thiết triều ở Tức Mặc - Thiên Trường để thưởng công, ban tước như nhiều ý kiến. Việc đó sử chép là diễn ra ở Thăng Long. Từ năm ngoái, tôi đã đọc lại sử cũ và khẳng định trong thư tịch cổ không hề chép gì về cái gọi là “lễ khai ấn đền Trần”.
 

TS Nguyễn Hồng Kiên

Tôi đã từng viết loạt bài “Lễ khai ấn đền Trần - một xuyên tạc lịch sử”. Cũng không có chuyện nhà Trần cứ tết đến lại đóng ấn ban chức tước. Xin dẫn một chuyện chính sử có chép: Vua Trần Anh Tông từng ban tước hơi nhiều cho các quan trong triều. Thượng hoàng Nhân Tông biết được sai lấy sổ xem rồi ghi vào trong đó rằng: “Sao lại có một nước bé bằng bàn tay mà phong quan tước nhiều như thế?”. Từ đó vua Trần Anh Tông lại càng thận trọng khi ban chức tước.
 
Về các ấn bằng gỗ ở nhiều đền thờ đức thánh Trần, TS Nguyễn Công Việt (tác giả cuốn sách Ấn chương Việt Nam) đã phân loại đó là ấn tín trong lĩnh vực tôn giáo tín ngưỡng. Các đền thờ Hưng Đạo vương đều có ấn là do cuối đời, khi lui về Kiếp Bạc, Hưng Đạo vương có tu theo Đạo giáo và sau khi mất đã hiển thánh. Việc lập đền/điện thờ để thờ phụng đức thánh Trần và hành nghề đạo sĩ phải có con dấu của đức thánh Trần để đóng trên bùa chú. Tôi tạm gọi chung các ấn loại này là ấn phù thủy, dùng để đóng vào các bùa - sớ cho tăng tính linh thiêng.
 
Có nghĩa là lễ khai ấn hiện nay chẳng liên quan gì đến thời Trần, càng không phải là cái gì thuộc truyền thống dân tộc?

- Tôi chưa hiểu ai là tác giả của việc kết hợp hai chuyện hoàn toàn xa lạ thành một:

a- Việc các công sở của chính quyền thời phong kiến phong ấn trước tết - khai ấn sau tết (tức là tuyên bố ngừng việc và bắt đầu “phục vụ” trở lại).
 
b- Việc khai ấn đầu năm ở đền Lộc Vượng (Nam Định).

Việc chính quyền nghỉ tết và trở lại làm việc là chuyện rất bình thường, một việc rất hành chính, tất nhiên không hề/không thể bao hàm một ý nghĩa gì của việc phong chức - ban phúc.

Việc đền Trần ở Lộc Vượng khai ấn ngày rằm tháng giêng (đóng một số lượng ấn cực kỳ ít, đủ để phát cho các nhà đền thờ Đức Hưng Đạo vương xung quanh) thì chỉ diễn ra dưới thời Nguyễn (từ triều Minh Mạng). Và cũng không có gì liên quan đến phong chức - ban phúc.

Theo tôi, tâm lý đám đông đã lôi kéo hàng vạn người tham gia tranh cướp ấn như gần đây. Phản ứng dây chuyền, không chỉ đền Trần ở Lộc Vượng (Nam Định) bán ấn, đền Trần ở Hưng Hà (Thái Bình), rồi đền Trần Thương (Hà Nam) cũng mở dịch vụ khai - bán ấn.

Dù thừa biết, dù chẳng tin lắm vào tờ ấn cướp - mua được, nhưng chắc nhiều người vẫn muốn có để coi như một trấn an tinh thần. Tôi được biết còn có cả các tờ ấn dành riêng cho các lái xe (ghi tên người, số xe) để “an toàn xa lộ” - theo nhiều nghĩa.
 
* Ông Tô Văn Động (chánh văn phòng Bộ VH-TT&DL):
 
Lễ hội không tồi tệ hơn năm ngoái
 
Bộ Văn hóa - thể thao và du lịch kiên quyết thực hiện đúng công điện 162 của Thủ tướng Chính phủ về việc chấn chỉnh công tác tổ chức và quản lý lễ hội. Bộ cũng cử nhiều đoàn đi kiểm tra lễ hội theo tinh thần công điện 162. Một tuần nữa Bộ VH-TT&DL sẽ có báo cáo nhanh, cuối tháng 2 sẽ có báo cáo chính thức về việc thực hiện công điện đó. Về tình trạng chen lấn, xô đẩy, tăng giá trong lễ hội, đi đến đâu là chúng tôi phối hợp với địa phương dẹp quyết liệt đến đó.
 
Ngay sau ngày khai ấn đền Trần (17/2) đã có văn bản yêu cầu tỉnh báo cáo. Bộ chờ báo cáo xem đã làm được cái gì, chưa được cái gì. Trước đó thứ trưởng đã làm việc với tỉnh hai lần trước lễ khai ấn rồi. Nhưng lễ hội vẫn cứ ngoài vòng kiểm soát như thế thì mình phải nắm lại tình hình xem thế nào. Nói gì thì nói lễ hội cũng có tiến bộ sau khi có công điện của Thủ tướng, chứ không đến mức tồi tệ hơn năm ngoái.
 
Về vấn đề có hay không tục khai ấn đền Trần trong lịch sử, tỉnh Nam Định đã hội thảo nhiều lần và họ khẳng định là có. Bộ VH-TT&DL cũng đang đợi báo cáo về lễ hội của tỉnh và chưa có chỉ đạo gì thêm để làm rõ vấn đề này. Mọi việc phải chờ hội thảo khoa học tiếp theo thì mới chắc chắn được.

Theo TTO

kimvan
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Hưng Yên: Bắt giữ nhóm đối tượng cướp vàng trị giá 7,5 tỷ đồng của người nước ngoài

Hưng Yên: Bắt giữ nhóm đối tượng cướp vàng trị giá 7,5 tỷ đồng của người nước ngoài

Pháp luật - 1 giờ trước

GĐXH - Công an tỉnh Hưng Yên đã bắt giữ nhóm đối tượng cướp vàng của người nước ngoài, xảy ra ngày 29/4/2026 tại thôn Ao (xã Lạc Đạo, tỉnh Hưng Yên).

Từ 1/7, các trường hợp này phải hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trước khi xuất cảnh

Từ 1/7, các trường hợp này phải hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trước khi xuất cảnh

Đời sống - 1 giờ trước

GĐXH - Luật Quản lý thuế 2025 chính thức có hiệu lực từ 1/7/2026, trong đó quy định các trường hợp phải hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trước khi xuất cảnh. Đó là những trường hợp nào?

Thời tiết Hà Nội và miền Bắc lại thay đổi hình thái thời tiết trong ngày hôm nay

Thời tiết Hà Nội và miền Bắc lại thay đổi hình thái thời tiết trong ngày hôm nay

Thời sự - 1 giờ trước

GĐXH - Theo dự báo thời tiết, khối không khí lạnh ổn định khiến thời tiết Hà Nội và khu vực Bắc Bộ se se lạnh trong sáng nay, trời không mưa. Đến trưa và chiều khu vực này bừng nắng, mức nhiệt tăng dần.

Tin sáng 5/5: Từ 15/5, chậm đóng, trốn đóng BHYT có thể bị phạt tới 70 triệu đồng; Năm 2026 gia tăng mưa lớn cục bộ, thời tiết cực đoan khó lường

Tin sáng 5/5: Từ 15/5, chậm đóng, trốn đóng BHYT có thể bị phạt tới 70 triệu đồng; Năm 2026 gia tăng mưa lớn cục bộ, thời tiết cực đoan khó lường

Thời sự - 2 giờ trước

GĐXH - Nghị định 90 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế có hiệu lực từ 15/5 tới đây, vi phạm về quy định chậm đóng BHYT sẽ bị phạt tiền với các mức khác nhau; Dưới tác động của ENSO và biến đổi khí hậu, năm 2026 được dự báo thời tiết diễn biến phức tạp, gia tăng mưa lớn cục bộ và nhiều hiện tượng cực đoan khó lường.

10 trường có tỷ lệ 'chọi' vào lớp 10 cao nhất tại TP.HCM năm 2026

10 trường có tỷ lệ 'chọi' vào lớp 10 cao nhất tại TP.HCM năm 2026

Giáo dục - 2 giờ trước

Sở GD-ĐT TP.HCM vừa công bố số liệu đăng ký nguyện vọng 1, kỳ thi lớp 10 năm học 2026 - 2027, trong đó có nhiều trường có tỷ lệ "chọi" cao.

Người đàn ông tát tài xế xe tải trong sân trường mầm non ở Bắc Ninh

Người đàn ông tát tài xế xe tải trong sân trường mầm non ở Bắc Ninh

Đời sống - 11 giờ trước

GĐXH - Chỉ vì mâu thuẫn trong việc nhường lối đi, một người đàn ông đã thiếu kiềm chế, dùng bạo lực với tài xế xe tải ngay tại sân trường mầm non thị trấn Thắng (tỉnh Bắc Ninh). Hành vi phản cảm diễn ra trong môi trường giáo dục này đã nhanh chóng bị lực lượng chức năng vào cuộc xử lý sau khi đoạn clip ghi lại sự việc lan truyền trên mạng xã hội.

Bắt giữ nghi phạm sát hại người tình sau 13 giờ gây án ở Tuyên Quang

Bắt giữ nghi phạm sát hại người tình sau 13 giờ gây án ở Tuyên Quang

Pháp luật - 11 giờ trước

GĐXH - Chỉ sau 13 giờ kể từ khi xảy ra vụ án mạng đặc biệt nghiêm trọng tại xã Phù Lưu, Công an tỉnh Tuyên Quang đã truy bắt thành công nghi phạm khi đang lẩn trốn tại Hà Nội.

Thanh niên tử vong trong xe ô tô dừng giữa đường tại Khánh Hoà

Thanh niên tử vong trong xe ô tô dừng giữa đường tại Khánh Hoà

Thời sự - 13 giờ trước

Cơ quan chức năng đang điều tra vụ một nam thanh niên được phát hiện tử vong với tư thế ngồi trong xe ô tô đang dừng trên quốc lộ 27C, tỉnh Khánh Hòa.

Làm việc với người phụ nữ đăng thông tin thiếu chuẩn mực trên mạng xã hội

Làm việc với người phụ nữ đăng thông tin thiếu chuẩn mực trên mạng xã hội

Xã hội - 13 giờ trước

GĐXH - Công an tỉnh Nghệ An đã làm việc với một phụ nữ đăng tải nội dung so sánh thiếu chuẩn mực liên quan đến Quảng trường Hồ Chí Minh trên mạng xã hội. Bài viết lan truyền nhanh, gây nhiều ý kiến trái chiều, được xác định có dấu hiệu phục vụ mục đích quảng bá cá nhân.

Phát hiện thi thể đang phân hủy trên núi ở Hà Tĩnh

Phát hiện thi thể đang phân hủy trên núi ở Hà Tĩnh

Xã hội - 13 giờ trước

GĐXH - Lực lượng chức năng phát hiện thi thể nam giới đang phân hủy trên núi Thiên Nhẫn (xã Sơn Tiến, Hà Tĩnh), cách khu vực nghi phạm trong vụ án mạng chết người bỏ lại xe máy khoảng 700m.

Top