“Còn khá nặng” tình trạng kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV

Thông tin trên được đại diện Cục Phòng chống HIV/AIDS (Bộ Y tế) đưa ra tại Hội thảo Vận động chống kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV diễn ra sáng nay (9/10) tại TP.HCM, do Cục Phòng chống HIV/AIDS, Ủy ban Phòng chống HIV/AIDS TP.HCM và UNAIDS Việt Nam (thuộc Liên Hiệp Quốc) đồng tổ chức.

ThS. Đỗ Xuân Thụy thuộc Cục Phòng chống HIV/AIDS đang trình bày thực trạng kỳ thị và phân biệt đối xử người nhiễm HIV tại hội thảo

Mục tiêu 90-90-90, vốn là một trong 3 cam kết của Việt Nam với quốc tế về hoạt động phòng chống HIV/AIDS. Chi tiết hơn, mục tiêu này bao gồm 3 tiêu chí được kỳ vọng đạt được vào năm 2020: 90% người nhiễm HIV biết được tình trạng của mình; 90% người nhiễm HIV được điều trị bằng thuốc ARV; 90% người đang điều trị ARV đạt dưới ngưỡng lây nhiễm.

Việt Nam cũng cam kết với cộng đồng quốc tế sẽ hướng tới kỳ vọng kết thúc đại dịch AIDS vào năm 2030, tức là không còn người bị nhiễm HIV đối mặt với Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS) và tử vong.

Trong một cam kết khác có thời điểm sớn hơn vào năm nay 2015, Việt Nam nỗ lực đạt “3 không”, gồm không còn người nhiễm mới HIV, không còn người chết do AIDS, không còn kỳ thị và phân biệt đối xử liên quan đến HIV/AIDS.

Tuy nhiên, theo đại diện Cục Phòng chống HIV/AIDS, dù chưa có nghiên cứu chính thức nào trong người dân từ 15-49 tuổi, song một số nghiên cứu ở các nhóm cư dân khác nhau cho thấy sự kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV “vẫn còn khá nặng”.

“Hồi năm 2013, thái độ đúng của học sinh ở khu vực Tây Bắc liên quan đến vấn đề kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV chỉ đạt 30%. Tỷ lệ này, được khảo sát hồi năm 2014, đối với nhân viên y tế thôn bản một số huyện thuộc tỉnh Yên Bái, Thái Bình chỉ 44,3%”-ThS. Đỗ Xuân Thụy thuộc Cục Phòng chống HIV/AIDS dẫn số liệu minh chứng.

Tại hội thảo, đại diện Mạng lưới quốc gia về những người sống với HIV (VNP ), được UNAIDS hỗ trợ, cũng dẫn các kết quả nghiên cứu về tình trạng  kỳ thị và phân biệt đối xử. Nghiên cứu của nhóm này chỉ ra rằng người bị nhiễm HIV tại Việt Nam không chỉ bị người thân, cộng đồng phân biệt đối xử và kỳ thị, mà họ còn kỳ thị chính bản thân mình.

“Kỳ thị và phân biệt đối xử khiến người nhiễm HIV khó khăn nếu muốn tiếp cận các dịch vụ cơ bản, thiết yếu trong cuộc sống. Điều này đang là trở ngại lớn đối với nỗ lực thực hiện các cam kết liên quan đến HIV/AIDS vốn hữu ích và thiết thực cho cộng đồng người nhiễm HIV và toàn xã hội”-đại diện Cục Phòng chống HIV/AIDS nói tại hội thảo.

Trước thực trạng này, ngoài hàng loạt giải pháp vận động, truyền thông, nâng cao sự hiểu biết và nhận thức của cộng đồng, thúc đẩy nhanh chóng tiến trình xóa bỏ kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV từ cơ quan chức năng và các tổ chức liên quan, hành lang pháp lý rất cần thiết về vấn đề này cũng đã được chi tiết hóa.

Theo ThS. Thụy, tại Nghị định 176/2013, một số điều khoản (điều 17, điều 21) đã quy định phạt từ 10-20 triệu đồng đối với những hành vi vi phạm liên quan đến kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV. Vì vậy, bản thân người nhiễm HIV cũng cần được tư vấn, truyền thông để gia tăng nhận thức về quyền hòa nhập cuộc sống cộng đồng, vốn được pháp luật hiện hành bảo hộ.

Thanh Giang/Báo Gia đình & Xã hội