Còn nhiều điều không rõ ràng trong vụ chặt cây xanh Hà Nội

Hàng cây được cho là vàng tâm được thay thế những cây cũ bị chặt hạ trên phố Giảng Võ. Ảnh: Chí Cường

Có thỏa thuận ngầm?

Ngày 20/3, tại buổi họp báo của UBND TP Hà Nội về đề án cải tạo, thay thế 6.700 cây xanh, hơn 20 câu hỏi của báo giới đã không được lãnh đạo thành phố giải đáp. Chia sẻ về đề án cải tạo thay thế 6.700 cây xanh của Hà Nội với PV Báo GĐ&XH, TS Phạm Sỹ Liêm cho rằng: “Chẳng hiểu cái cây sai chỗ nào để phải đốn hạ nó? Thành phố trồng cây, có phải dân tự trồng đâu? Nếu dân tự trồng nên giờ thành phố sửa sai thì được. Tuy nhiên, do thành phố trồng sai từ đầu nên bây giờ mới kéo thêm nhiều cái sai khác...”.

Về việc TP Hà Nội cho rằng, việc thay mới lần này là do nhiều cây không đúng chủng loại đô thị như xà cừ, hoa sữa... TS Phạm Sỹ Liêm cho rằng, dù cây không đúng chủng loại nhưng đã được trồng ở đô thị Hà Nội 40-50 năm. Nếu thấy không đúng, tại sao trước đây, cơ quan quản lý không chặt hạ dần dần, làm từng bước? Bây giờ đột nhiên chặt đồng loạt cây, theo ông Liêm, sẽ ảnh hưởng chất lượng cuộc sống đô thị. “Tôi đã từng lấy hình ảnh chặt 6.700 cây trên tổng số khoảng 50.000 cây xanh đô thị dọc các tuyến phố như hiện nay giống như húi trọc 1/7 cái đầu.  Nếu chỉ chặt tỉa những cây sâu bệnh, cây không đảm bảo thì không sao nhưng nếu “cạo trọc” cả tuyến phố như vài ngày vừa qua thì không ổn”, ông Liêm nói.

Được biết, trên một số tuyến phố, 382 cây vàng tâm đã được trồng mới và còn nhiều cây vàng tâm nữa sắp được trồng. Tuy nhiên, TS Phạm Sỹ Liêm cho rằng, ở đâu ra một lúc gần nghìn cây vàng tâm có độ tuổi cao như thế? Đơn vị nào cung cấp? Giá mỗi cây vàng tâm bao nhiêu tiền? Liệu có một sự thỏa thuận ngầm nào trong đó không? Bởi lẽ, với tầm cây lớn như các cây mới vừa trồng thì phải có sự chuẩn bị từ trước (?). “Nói chung, tôi thấy có quá nhiều chuyện không rõ ràng trong đó (đề án này- PV)”, ông Liêm chia sẻ.

“Chưa ai trồng mỡ hay vàng tâm để lấy bóng mát”

Đấy là ý kiến của nhà lâm nghiệp Lê Huy Cường - Hội Khoa học kỹ thuật lâm nghiệp. Ông Cường cho rằng, sau khi trực tiếp xem các cây được trồng mới trên tuyến phố Nguyễn Chí Thanh thì cây đang trồng ở đây không phải cây vàng tâm, mà là cây gỗ mỡ (một số vùng gọi là mỡ vàng tâm). Cây này giống vàng tâm là cùng một họ, nhưng khác chi. Cây này không phải là cây bóng mát và không có giá trị về gỗ bởi gỗ của cây này chủ yếu để làm... bút chì và gỗ dán. Thậm chí, với kinh nghiệm của mình, ông Cường cho rằng, cây này khó sống lâu dài trong nhiệt độ bình thường.

Trước đây, ông Lê Huy Cường cũng đã từng thực hiện nhiều đề tài nghiên cứu và thấy rằng, trong suốt 100 năm nay, chưa ai nghiên cứu để trồng cây mỡ hay cây vàng tâm để lấy bóng mát. GS Nguyễn Lân Dũng, Chủ tịch Hội các ngành sinh học Việt Nam cũng khẳng định, cây vàng tâm thường mọc ở rừng sâu, nơi có độ cao 100 – 700m, ưa đất chua, lớn rất chậm và ưa khí lạnh. Vì thế, lựa chọn vàng tâm để thay thế là không hợp lý.

Được biết, theo báo cáo hiện tượng môi trường quốc gia về không khí do Bộ Tài Nguyên - Môi trường mới công bố, Hà Nội đang nằm trong danh sách những thủ đô ô nhiễm nhất khu vực Đông Nam Á và châu Á. Và cây xanh được xem là “lá phổi” điều hòa không khí rất quan trọng phục vụ cho cuộc sống của con người, cũng như góp phần giảm thiểu vấn đề ô nhiễm môi trường. Sự xuất hiện của cây xanh tại các vùng đô thị có mật độ dân cư lớn, đô thị hóa nhanh như Hà Nội lại càng có ý nghĩa. Tuy nhiên, nếu chặt bỏ cùng lúc nhiều cây lớn như hiện nay, nhiều nhà khoa học lo ngại sẽ đẩy Thủ đô vào mức ô nhiễm nặng nề hơn.

TS Phạm Sỹ Liêm cho rằng, việc quy hoạch lại cây xanh trên địa bàn thành phố để loại bỏ một số cây không hợp lý, cây mục ruỗng sắp đổ, cây gây ô nhiễm như hoa sữa là đúng. Tuy nhiên, nếu cần thiết phải thay thế, nên có sự nghiên cứu kĩ càng, lấy ý kiến đồng thuận của nhiều nhà khoa học để xem khu vực nào thì trồng cây gì và thay thế ra sao, thay vì đốn trụi một lúc như hiện nay.

Mỹ Hà