Công bố phương án xóa “phí chồng phí”

Trạm thu phí số 2 quốc lộ 1 (Trạm Phù Đổng) là một trong 2 trạm sẽ dừng thu khi được Nhà nước mua lại quyền thu phí. Ảnh: C.Tâm.

Ngày 6/5, Bộ GTVT đã chính thức quyết định số phận các trạm thu phí đấu giá và một số trạm thu phí có lưu lượng phương tiện lưu thông lớn. Về vấn đề này, từ giữa tháng 1/2013 Báo GĐ&XH đã đăng loạt bài “Phí chồng phí và chuyện khó tin từ Bộ GTVT” phản ánh tình trạng “phí chồng phí” và hàng loạt các bất cập khác tại các trạm đấu giá quyền thu phí khi Quỹ Bảo trì đường bộ có hiệu lực. Theo các thông điệp được Bộ GTVT đưa ra ngày 6/5 thì những bất cập phát sinh sẽ được giải quyết triệt để nhằm tránh tình trạng nói trên.

Về trạm thu phí Bắc Thăng Long - Nội Bài, Bộ GTVT cho hay đã được Thủ tướng Chính phủ đồng ý để thu phí hoàn vốn cho dự án xây dựng quốc lộ 2 đoạn tránh TP Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc theo hình thức hợp đồng BOT. Tuy nhiên, sắp tới trạm này sẽ phải di dời. Lý do được Bộ đưa ra là tuyến đường Bắc Thăng Long - Nội Bài hiện tại do UBND TP Hà Nội quản lý theo Luật Thủ đô. Hà Nội đã đề nghị Bộ GTVT xóa bỏ trạm thu phí Bắc Thăng Long - Nội Bài để phù hợp với công tác quản lý kết cấu hạ tầng và tránh ùn tắc giao thông vì trạm thu phí nằm trên tuyến đường nối từ sân bay quốc tế Nội Bài về trung tâm Hà Nội. Đồng thời người tham gia giao thông trên tuyến này rất bức xúc vì không đi trên tuyến tránh Vĩnh Yên (Dự án BOT) mà vẫn phải trả phí.

Bộ GTVT đã làm việc với các bộ, địa phương, nhà đầu tư và các đơn vị tham mưu liên quan để xây dựng và cân nhắc các phương án xử lý. Tiếp đó, Bộ này đã có các văn bản báo cáo Chính phủ đồng thời kiến nghị xem xét các nội dung: Từ 1/7/2013 dừng thu phí trạm thu phí Bắc Thăng Long - Nội Bài (bao gồm cả trạm phụ Vĩnh Thanh đã dừng thu phí từ ngày 4/2), đồng thời cho phép di chuyển trạm về trên tuyến đường quốc lộ 2 đoạn Nội Bài - Vĩnh Yên để kết hợp nhà đầu tư BOT quốc lộ 2 đoạn Nội Bài - Vĩnh Yên thu phí, mỗi nhà đầu tư thu một chiều. Áp dụng mức thu phí từ 1/7/2013 bằng 2 lần mức phí theo quy định của Thông tư 90/2004/TT-BTC, sau 3 năm sẽ xem xét điều chỉnh mức tăng hợp lý nhằm đảm bảo phương án tài chính của dự án cơ bản không thay đổi so với hợp đồng BOT nhà đầu tư đã ký với Tổng cục Đường bộ Việt Nam. Bộ GTVT cho rằng, phương án trên đảm bảo hài hoà lợi ích của nhà đầu tư, của Nhà nước và của người tham gia giao thông.

Trước đây, trả lời phỏng vấn PV Báo GĐ&XH về hiện tượng “phí chồng phí” tại các trạm đấu giá quyền thu phí, TS Nguyễn Minh Phong cho rằng: “Theo tôi, kiên quyết không thể để các trạm thu phí dạng này tồn tại và để giải quyết thì Bộ GTVT cần phải dựa vào từng hợp đồng một. Nếu đấu thầu là 5 năm, nhà đầu tư mới thu được 2 năm thì Bộ GTVT phải trả số tiền thu 3 năm cho đơn vị thu phí. Còn việc cân đối mức trả như thế nào thì tùy thuộc vào đàm phán giữa hai bên”.

Theo đề nghị của Bộ GTVT, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản số 3383/VPCP-KTN ngày 2/5 gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính để lấy ý kiến về phương án xử lý trạm thu phí Bắc Thăng Long - Nội Bài. Bộ GTVT cho biết: “Sau khi có ý kiến chỉ đạo của Chính phủ sẽ khẩn trương triển khai thực hiện. Nếu được Thủ tướng Chính phủ đồng ý di dời trạm về vị trí mới thì sẽ đáp ứng yêu cầu của đông đảo người dân tham gia trên tuyến Thăng Long, Nội Bài nhất là với những người đi từ Hà Nội lên sân bay Nội Bài và ngược lại”.

Mua lại một số trạm đã bán

Cũng trong ngày 6/5, số phận của 4 trạm chuyển giao quyền thu phí từng khiến dư luận bất bình về hiện tượng “phí chồng phí” sau khi Quỹ Bảo trì đường bộ có hiệu lực thực thi cũng được Bộ GTVT “định đoạt”. 4 trạm thu phí gồm trạm Phù Đổng (quốc lộ 1 Hà Nội), trạm Hoàng Mai (quốc lộ 1 Nghệ An), trạm Bàn Thạch (quốc lộ 1 Phú Yên) và trạm Bãi Cháy (quốc lộ 18 Quảng Ninh) có thời gian chuyển nhượng là 5 năm, tổng số tiền thu được là 1.099 tỷ đồng. Theo Bộ GTVT thì số tiền này đã nộp vào ngân sách, sử dụng chủ yếu cho công tác đại tu, nâng cấp, khắc phục bão lũ trên các quốc lộ.

Thực hiện Nghị định 18/2012/NĐ-CP ngày 13/3/ 2012 của Chính phủ về Quỹ Bảo trì đường bộ, Bộ GTVT đã xóa bỏ toàn bộ 19 trạm thu phí hiện đang nộp ngân sách nhà nước. Đối với 4 trạm chuyển giao quyền thu phí cho các nhà đầu tư, Bộ GTVT đã xây dựng phương án xử lý trình Chính phủ theo hướng mua lại các trạm thu phí này trên cơ sở đảm bảo hài hòa quyền lợi cho các nhà đầu tư, người dân và nhà nước. Ngày 2/4, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ GTVT với các nội dung gồm: Đối với Trạm thu phí số 2 (Phù Đổng) - quốc lộ 1 và trạm Bãi Cháy- quốc lộ 18, Chính phủ đồng ý  Bộ GTVT chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính đàm phán thống nhất với nhà đầu tư về phương án tài chính, nguồn vốn mua lại và thời điểm dừng thu, báo cáo Thủ tướng xem xét, quyết định. Với trạm thu phí Hoàng Mai và Bàn Thạch, Chính phủ đồng ý về nguyên tắc chuyển giao 2 nhà đầu tư BOT để thu phí hoàn vốn các dự án BOT, giao Bộ GTVT đàm phán, thống nhất với nhà đầu tư việc mua lại, thời gian chuyển giao, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.