Công tác DS-KHHGĐ các tỉnh Tây Bắc: Kiên trì giảm sinh

TS Dương Quốc Trọng, Tổng cục trưởng Tổng Cục DS-KHHGĐ nhận định như vậy trong chuyến kiểm tra, giám sát công tác DS-KHHGĐ tại các tỉnh Sơn La, Điện Biên, Lai Châu vừa qua.

Nhiều khó khăn, thách thức

Một trong những khó khăn, thách thức thấy rõ nhất trong công tác DS-KHHGĐ các tỉnh miền núi Tây Bắc là tỉ suất sinh thô (CBR) và tổng tỉ suất sinh (TFR - số con trung bình của phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ) còn cao.

TS Dương Quốc Trọng tại buổi làm việc với Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Lai Châu (Ảnh: HT).

Theo bà Giáp Thị Chỉ - Phó Giám đốc Sở Y tế, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Lai Châu, quan niệm phải có con trai nối dõi và phong tục lạc hậu trong cưới xin, sinh đẻ còn tồn tại trong cộng đồng các dân tộc đã cản trở việc nâng cao chất lượng dân số. Đặc biệt, việc tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống làm suy thoái chất lượng giống nòi là vấn đề đáng lưu ý. Tình trạng tảo hôn ở tuổi 13, 14, kết hôn giữa con cô, con cậu vẫn còn phổ biến ở một số dân tộc. Chị Lý Thị Hồng, cộng tác viên (CTV) dân số bản Dèn Thàng, xã Nậm Xe, huyện Phong Thổ, Lai Châu cho biết, có những em gái lấy chồng từ tuổi 13, 14, vì ở những vùng này con gái 15, 16 tuổi đã sợ ế không lấy được chồng.

Riêng tại Điện Biên, tình hình nhiễm HIV/AIDS và nghiện chích ma túy là một trong những vấn đề nóng bỏng, ảnh hưởng đến chất lượng dân số. Số người nhiễm HIV đang trẻ hóa, chủ yếu tập trung ở nhóm tuổi từ 20 – 39, chiếm 78,04%. Tại xã Thanh Yên, huyện Điện Biên phát hiện 126 người nghiện chích ma túy, 173 người nhiễm HIV. Có bản hơn 100 nóc nhà thì có tới 100 người nghiện hút. Có gia đình có tới 4 thế hệ nhiễm HIV/AIDS.

Vấn đề nổi cộm nữa tại các tỉnh Tây Bắc là cán bộ chuyên trách (CBCT) nhiệt tình, có kinh nghiệm nhưng để tuyển dụng làm viên chức trạm y tế xã thì thiếu. Số CBCT đạt chuẩn, có trình độ trung cấp rất ít. Số cán bộ mới tuyển dụng lại chưa có kinh nghiệm, chưa được đào tạo. Có người có chuyên môn nhưng không biết tiếng dân tộc để chuyển tải nội dung... Đây cũng là một trong những khó khăn, thách thức cho công tác DS-KHHGĐ các tỉnh trong thời gian tới. 

Đẩy mạnh đầu tư nguồn lực

Đứng trước những khó khăn, thách thức trên, điều đáng mừng là công tác DS-KHHGĐ đều được lãnh đạo Tỉnh ủy, HĐND, UBND 3 tỉnh Sơn La, Điện Biên, Lai Châu coi trọng; quan tâm đầu tư tăng phụ cấp, bồi dưỡng cho các CTV, CBCT. Ông Sa Văn Khuyên – Phó Giám đốc Sở Y tế, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Sơn La cho biết, năm 2009 tỉnh đã cấp 934 triệu đồng, năm 2010 là trên 2 tỉ đồng để chi trả cho CTV và đối tượng thực hiện chính sách DS-KHHGĐ theo đúng tinh thần Nghị quyết của HĐND tỉnh. Tỉnh Điện Biên hỗ trợ thù lao cho CBCT hàng tháng bằng một nửa mức lương tối thiểu ngoài kinh phí của Chương trình mục tiêu quốc gia. Đặc biệt, Lai Châu là một tỉnh còn nghèo nhưng đã hỗ trợ cho CTV dân số với mức thù lao cao nhất trong cả nước 130.000 đồng/tháng ngoài thù lao hỗ trợ của Chương trình mục tiêu quốc gia là 50.000 đồng/tháng... Bộ máy tổ chức của dân số đã được các tỉnh quan tâm kiện toàn từ tuyến tỉnh đến huyện, xã. Trong năm 2010, các Chi cục DS-KHHGĐ đã tham mưu cho Sở Y tế xây dựng đề án trình UBND tỉnh bổ sung biên chế làm công tác dân số vào trạm y tế xã.