Công ty cổ phần Cồn Rượu Hà Nội: Cái “lý” của… sai phạm

Tuy vậy, ít ai biết được rằng, sản xuất được thứ đồ uống men say lòng người như thế thì đơn vị này bao năm qua chưa hề có hệ thống xử lý nước thải và cũng chưa đóng một đồng phí bảo vệ môi trường nào...

 

Nhà máy với công nghệ hơn… 100 tuổi nằm giữa Thủ đô và xả thải trực tiếp ra môi trường. Ảnh: Việt Nguyễn

 

 

Những người lần đầu đi qua phố Nguyễn Công Trứ (Hà Nội), đoạn giao với phố Lò Đúc và liền kề khu vực sản xuất của Halico có thể sẽ vô cùng ngạc nhiên trước hình ảnh và... mùi vị của đoạn phố này.

 

Từ những hố ga trên mặt đường, khói trắng bốc lên nghi ngút, cộng với tiết trời âm u lạnh lẽo của Thủ đô, trông càng... thích mắt! Chưa hết, người đi đường còn được thưởng thức thứ mùi nồng nồng, chua chua đặc trưng khi nấu rượu thoang thoảng bay lên. Các hộ dân sống xung quanh khu vực này thì đã quen...say rồi nên "chẳng sao".

 

Còn với người lạ, lại ít uống rượu thì chỉ đi qua đây sau đó ai nấy cũng mỉm cười và "lướt khướt". Những chuyện về phố "lướt khướt" thì có nhiều, đa phần là người ta tự trào cho vui, nhưng với môi trường, những dòng nước nặng mùi, xả thẳng vào cống thoát nước chung của thành phố kia thì không thể vô hại.

 

Từ ngày 17/1 - 22/1, Phòng phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm và vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường trong lĩnh vực y tế, vệ sinh an toàn thực phẩm - Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (C49, Bộ Công an) đã tiến hành làm việc với Halico về việc chấp hành các quy định của pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường tại 2 cơ sở của công ty này tại số 94, phố Lò Đúc và Khu công nghiệp Yên Phong, Bắc Ninh. Theo cơ quan này, tại thời điểm kiểm tra, khu vực sản xuất của trụ sở chính (94, Lò Đúc, Hà Nội) vẫn đang hoạt động bình thường, nước thải chảy thẳng ra cống thoát nước chung của thành phố, nồng nặc mùi rượu, chất hữu cơ, axit béo, váng dầu, muội than...

 

Halico cũng không có khu quản lý chất thải nguy hại theo quy định. Tại khu vực lò đốt rơi vãi rất nhiều dầu thải (thuộc danh mục chất thải nguy hại) chưa được thu gom triệt để theo đúng quy định. Tại cơ sở 2 ở Bắc Ninh, nước thải từ khu rửa chai lọ, nước thải từ khu sản xuất, nước thải sinh hoạt chung vẫn chưa được xử lý triệt để (do hệ thống xử lý nước thải vẫn đang xây dựng và chưa được cơ quan quản lý nhà nước về môi trường cấp phép đạt chuẩn) mà xả thẳng ra cống thoát nước chung của KCN Yên Phong.

 

Tại cơ sở 1, Cơ quan cảnh sát môi trường đã tiến hành lấy mẫu nước thải trước sự chứng kiến của đại diện công ty tại vị trí cửa xả cuối cùng ra môi trường (đường ống nối với hệ thống nước thải chung của thành phố trên đường Hòa Mã và Nguyễn Công Trứ), gửi cơ quan chức năng phân tích làm cơ sở để đánh giá mức độ vi phạm. Đến ngày 11/2, theo lãnh đạo Halico, họ chưa nhận được kết luận cụ thể từ Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường đối với sự việc này.

 

 

Căn cứ theo Quyết định 64/2003 của Thủ tướng Chính phủ về kế hoạch xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, thì Halico nằm trong danh sách "đen" này. Năm 2007, thành phố Hà Nội cũng đưa ra thời hạn di dời Halico khỏi nội thành từ năm 2006 đến 2008, nếu không đúng hạn sẽ đóng cửa nhà máy. Tháng 3/2010, Sở Tài Nguyên và Môi trường Hà Nội kiến nghị Halico phải di dời ngay trong quý II/2010 và ngừng sản xuất cồn, rượu tại địa chỉ 94 Lò Đúc. Tuy vậy, đến nay, hương vị đặc trưng của "rượu Hà Nội" vẫn quẩn quanh trên con phố "men say" kể trên.

 

Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường đã phát hiện nhiều sai phạm tại cả 2 nhà máy của Halico (ở Hà Nội và Bắc Ninh). Mức độ sai phạm được đánh giá là nghiêm trọng.

 Trao đổi với PV Báo GĐ&XH, ông Hồ Văn Hải - Giám đốc Halico - cho biết, cảnh sát môi trường đã 3 lần lấy mẫu kiểm tra nhưng chưa có kết luận nên "việc này cũng rất tế nhị, chưa biết nói thế nào". Theo ông Hải, Halico thuộc đối tượng phải di dời hoặc xây dựng hệ thống xử lý nước thải và họ đã làm báo cáo đầu tư xây dựng dây chuyền xử lý nước thải. Tuy vậy, khi trình thì lại "vướng" vào Quyết định số 74/2003 của UBND TP Hà Nội về việc di chuyển các cơ sở sản xuất không còn phù hợp quy hoạch hoặc gây ô nhiễm môi trường ra khỏi các quận nội thành, vì thế mà Halico buộc phải di dời đến Bắc Ninh.

 

Khi biết kiểu gì cũng phải đi, dĩ nhiên Halico không thể đầu tư hàng chục tỷ đồng xây dựng hệ thống xử lý nước thải, sau đó lại dọn nhà. Cái "lý" nằm ở đây. "Không dễ gì vì một vấn đề đấy mà ngừng sản xuất", ông Hải nói.  Nhưng có điều, đến nay, trụ sở chính vẫn hoạt động và mấy năm qua vẫn xả thẳng nước thải vào hệ thống cống ngầm của thành phố. Xin nói thêm, công nghệ sản xuất rượu tại trụ sở chính của Halico có từ năm 1898. Vị giám đốc còn khẳng định: "Chúng tôi muốn đi lắm rồi".

 

Theo ông Hồ Văn Hải, cơ sở chính hiện chỉ còn hệ thống chưng cất - mua rượu thô các nơi về chưng cất lại, chứ không còn việc nấu nướng, lên men nữa. Người dân cũng chưa phản ánh, kiện cáo gì. Giải thích về việc chưa từng đóng phí bảo vệ môi trường, ông Halico cho hay, đơn vị này muốn đóng mà chưa đóng được vì Halico đã gửi thành phố công văn để hỏi mức phí môi trường mà Công ty phải trả nhưng đến nay chưa nhận được trả lời.

 

Những nhùng nhằng trong chuyện đi - ở, vấn đề môi trường của Halico suốt từ thời điểm Quyết định 64 có hiệu lực đến nay khiến hệ thống cống ngầm của thành phố ngày đêm được "mời" biết bao nhiêu là "rượu" chưa qua xử lý!