Hà Nội
23°C / 22-25°C

Cung nữ cuối cùng thời Bảo Đại kể chuyện cung cấm

Thứ sáu, 16:09 01/07/2011 | Xã hội

Theo bà Vui, cuộc sống của nhiều cung nữ thời vua Bảo Đại rất êm thấm.

Người ở cung này thì không được sang cung khác nhòm ngó. Họ chỉ biết làm việc, không được cười đùa nói chuyện với cung nữ khác...
 
Trải qua hơn nửa thế kỷ, những cung nữ từng hầu hạ trong hoàng cung dần khuất núi. Nhân chứng cuối cùng về cuộc sống nơi cung cấm của cung nữ là bà Trần Thị Vui, hiện sống ở đường Chi Lăng, thành phố Huế.
 
Ở tuổi 84 bà Vui vẫn khỏe mạnh, trí nhớ minh mẫn. Khẽ vấn mái tóc bạc, giọng bà Vui chầm chậm, ánh mắt xa xăm như hoài niệm về quá khứ: “Mới đó mà đã gần 70 năm ròng, ngày đó vào cung tôi mới tròn 16…”.
 
Là con cháu Hoàng tộc, mẹ bà là cung nữ Tôn Nữ Thị Biên thuộc dòng trưởng của chúa Nguyễn Phúc Tần, đời thứ 5, bà Vui được vào phục vụ trong Hoàng cung. Ngày mới vào, như bao cung nữ khác, bà phải học những quy tắc khắt khe của chốn cung đình như dạy ăn nói, đi lại cho đúng với lễ nghi trong cung cấm; học cách biết giữ chuyện, mỗi cung nữ phục vụ ở cung nào thì lo bổn phận ở cung đó. Thời vua Bảo Đại, không còn lệ tuyển cung nữ, chủ yếu người vào cung là do quen biết, làm cung nữ và hưởng lương.
 
Bà Trần Thị Vui, người cung nữ cuối cùng của triều Nguyễn.
Ảnh: Văn Nguyễn

“Nghe mẹ tôi kể lại, từ thời vua Khải Định về trước, cung nữ được tuyển vào cung vô cùng khắt khe. Cung nữ có hai loại danh phận. Thứ nhất là những người con gái còn trinh, được vua tuyển vào để có quan hệ hôn nhân với vua. Thứ hai đơn giản hơn là được tuyển vào để hầu hạ cho gia đình vua, được gọi là cung nữ hay thị nữ, phục vụ việc vặt như quạt, têm trầu, đấm bóp…”, bà Vui kể.
 
Theo bà Vui, cuộc sống của nhiều cung nữ thời vua Bảo Đại rất êm thấm. Người ở cung này thì không được sang cung khác nhòm ngó. Họ chỉ biết làm việc, không được cười đùa nói chuyện với cung nữ khác, không được nhìn trực diện vào Hoàng thái hậu, Vua, Hoàng hậu và các quan đại thần, nếu nhìn chỉ được phép nhìn sau lưng.

Các cung nữ không ăn cơm, vệ sinh trong cung, khi có người trực thay thì về nhà ăn cơm rồi phải vào cung làm tiếp công việc. Mỗi tháng cung nữ được trả 3 đồng bạc.

Khi vào cung, bà Vui đảm nhận việc quạt, bóp chân, vấn tóc, dâng khăn, dâng nước, bê tráp trầu cho bà Từ Cung, nhờ đó bà biết được tính cách của mẹ vua Bảo Đại. Bà kể: “Hoàng thái hậu rất hiền, các quan lại đến chơi bà nói chuyện rất nhẹ nhàng. Bà hầu như chỉ ở trong cung Diên Thọ chứ rất ít khi ra ngoài”.
 
Trong các bữa, bà Từ Cung ăn rất ít và chỉ ăn một mình, thức ăn do sở Thiện nấu. Cơm được nấu trong nồi đất nhỏ còn gọi là nồi ngọc phạn, mỗi đĩa thức ăn có 3 tầng. Mâm của bà rất nhiều món từ cá, thịt bò, tôm rim, rau... nhưng bà chỉ ăn một ít rồi cho người bê xuống.
 
Bà Từ Cung theo Phật giáo nên thi thoảng ăn chay. Bà ngủ rất muộn, tầm 22-23 giờ tối. Lúc ngủ luôn có 2 cung nữ đi theo để quạt và bóp chân, ai biết ca Nam ai Nam bằng (một loại hình dân ca Huế) thì ca cho bà nghe, ai không biết thì thôi. Khi bà Từ Cung ngủ thì các cung nữ ngủ ngồi dưới chân bà, thay phiên nhau cho đến sáng.
 
Bà Vui miêu tả lại cách ăn uống của bà Từ Cung. Ảnh: Văn Nguyễn

Bà Vui kể, ngày đó, mỗi lần vua Bảo Đại đi săn ở Đà Lạt, hay dùng xe hơi đi chơi đâu đó là bà Từ Cung lại bồn chồn lo lắng. Khi vua đi săn rồi bị bắn trọng thương ở đùi do tán tỉnh vợ một ông bạn người Pháp trong một bữa tiệc tại Đà Lạt, bà Từ Cung đã nhiều đêm mất ngủ, viết thư hỏi thăm con.

“Thế nhưng khi vua về, trong cung chỉ dám đồn là vua đi săn bị voi giẫm vào chân, đi lệch chân phải chứ hầu như không ai biết chuyện vua vì ham sắc mà bị bắn” - Bà Vui tiết lộ.

Năm 1945, khi vua Bảo Đại thoái vị, bà Vui rời cung, về lấy chồng, nhưng cuộc sống mới chẳng mấy suôn sẻ. Cô con gái chào đời không được bao lâu thì mất. Không còn khả năng sinh con, bà Vui chấp nhận cưới vợ hai cho chồng rồi chịu cảnh chồng chung, con riêng. Khi chồng và vợ hai qua đời, bà Vui sống với các con của chồng. “Cũng may là con cái ngoan ngoãn, biết điều nên tuổi già cũng bớt cô đơn”, bà tâm sự.

Ở Huế, người ta gọi tên vợ theo tên chồng, nên cái tên Trần Thị Vui rơi vào quên lãng, và rất ít người biết bà là cung nữ. Một lý do khác, theo nhà nghiên cứu Huế Hồ Tấn Phan, cung nữ triều Nguyễn là những người không có địa vị trong xã hội phong kiến ngày xưa nên rất ít tài liệu ghi chép về họ.
 
"Bà Vui được xem là nhân chứng sống cho những câu chuyện của cung nữ trong bốn bức tường của Hoàng cung" - Ông Phan nói.
 
Theo VnExpress
kimvan
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Thời tiết 1/5: Miền Bắc nắng nhẹ, chiều tối và đêm nhiều nơi vẫn có thể xuất hiện mưa rào và dông

Thời tiết 1/5: Miền Bắc nắng nhẹ, chiều tối và đêm nhiều nơi vẫn có thể xuất hiện mưa rào và dông

Xã hội - 19 phút trước

GĐXH - Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày và đêm 1/5, thời tiết trên cả nước phổ biến có mây, ngày nắng, chiều tối và đêm nhiều nơi xuất hiện mưa rào và dông, cục bộ có thể xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Loạt chính sách giáo dục quan trọng chính thức áp dụng từ tháng 5

Loạt chính sách giáo dục quan trọng chính thức áp dụng từ tháng 5

Xã hội - 28 phút trước

Bắt đầu từ tháng 5/2026, hàng loạt chính sách giáo dục quan trọng sẽ chính thức có hiệu lực, tạo ra những thay đổi căn bản trong quản lý trường học, hoạt động dạy thêm học thêm và số hóa hồ sơ người học.

Quảng Ngãi liên tục động đất trên 3 độ

Quảng Ngãi liên tục động đất trên 3 độ

Xã hội - 42 phút trước

Hai trận động đất có độ lớn 3.0 và 3.1 vừa liên tiếp xảy ra ở Quảng Ngãi gây rung lắc. Những ngày gần đây, khu vực này liên tiếp xảy ra động đất.

Top check-in hấp dẫn, đẹp quên lối về cho kỳ nghỉ 30/4- 1/5 tại Hà Nội

Top check-in hấp dẫn, đẹp quên lối về cho kỳ nghỉ 30/4- 1/5 tại Hà Nội

Đời sống - 2 giờ trước

GĐXH - Nếu bạn đang tìm kiếm các địa điểm gần Hà Nội cho ngày nghỉ, thì đây là top check-in hấp dẫn, đẹp quên lối về mà bạn có thể tham khảo.

Mùa mưa 2026, nội thành Thủ đô có thể xuất hiện tới 220 điểm ngập, Hà Nội ban hành kế hoạch chống ngập úng mới

Mùa mưa 2026, nội thành Thủ đô có thể xuất hiện tới 220 điểm ngập, Hà Nội ban hành kế hoạch chống ngập úng mới

Thời sự - 2 giờ trước

GĐXH - UBND TP Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch bảo đảm thoát nước, chống úng ngập khu vực nội thành trong mùa mưa năm 2026, với mục tiêu giảm thiểu tối đa các điểm ngập và rút ngắn thời gian úng sau mưa lớn.

Dùng cách này tra cứu mã số thuế cá nhân năm 2026 nhanh, thuận tiện nhất

Dùng cách này tra cứu mã số thuế cá nhân năm 2026 nhanh, thuận tiện nhất

Đời sống - 2 giờ trước

GĐXH - Việc tra cứu mã số thuế cá nhân trong năm 2026 không chỉ là một thủ tục hành chính mà giúp cá nhân kiểm tra tình trạng đóng thuế. Để tra cứu mã số thuế cá nhân nhanh, thuận tiện nhất cần sử dụng cách gì?

Tin sáng 1/5: Bắc Bộ ban ngày trời nắng, mát mẻ; ngày đầu nghỉ lễ, tai nạn giao thông giảm mạnh số lượng với những năm trước

Tin sáng 1/5: Bắc Bộ ban ngày trời nắng, mát mẻ; ngày đầu nghỉ lễ, tai nạn giao thông giảm mạnh số lượng với những năm trước

Đời sống - 2 giờ trước

GĐXH - Trong các ngày nghỉ lễ, Bắc Bộ duy trì thời tiết ngày nắng, chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi.

Bộ GD&ĐT dự kiến cấp học bổng 37-84 triệu đồng/năm cho 15 ngành chiến lược

Bộ GD&ĐT dự kiến cấp học bổng 37-84 triệu đồng/năm cho 15 ngành chiến lược

Giáo dục - 11 giờ trước

Bộ GD&ĐT đề xuất học bổng 3,7–8,4 triệu đồng/tháng cho sinh viên, học viên 15 ngành STEM, nhằm thu hút nhân lực chất lượng cao cho lĩnh vực then chốt.

Vụ tông tử vong nữ công nhân môi trường: Điều khiển xe bỏ trốn, xóa dấu vết

Vụ tông tử vong nữ công nhân môi trường: Điều khiển xe bỏ trốn, xóa dấu vết

Pháp luật - 12 giờ trước

Sau khi gây tai nạn khiến nữ công nhân vệ sinh môi trường tử vong, tài xế ô tô rời khỏi hiện trường, mang xe đi xóa dấu vết.

Biển Thịnh Long ở Ninh Bình kín người, trẻ nhỏ vô tư tắm ngay khu vực nguy hiểm

Biển Thịnh Long ở Ninh Bình kín người, trẻ nhỏ vô tư tắm ngay khu vực nguy hiểm

Đời sống - 12 giờ trước

GĐXH - Dịp nghỉ lễ 30/4, khu du lịch biển biển Thịnh Long, tỉnh Ninh Bình đón lượng lớn du khách đổ về vui chơi, tắm biển. Tuy nhiên, giữa cảnh đông đúc, nhộn nhịp, nhiều người vẫn bất chấp cảnh báo nguy hiểm, xuống tắm tại khu vực cấm, tiềm ẩn rủi ro mất an toàn, đặc biệt với trẻ nhỏ.

Top