Đàn ông đang mất dần vai trò do xã hội không cần nhiều cơ bắp

Ảnh: Jon Berkeley

Hiện có hơn 90% tổng thống, thủ tướng và các ông chủ là nam giới. Đàn ông cũng chiếm vị trí chủ chốt trong các ngành tài chính, điện ảnh, công nghệ kỹ thuật, thể thao… Tại hầu hết các quốc gia, nam giới được hưởng những quyền lợi cao hơn nữ giới đơn giản vì sự khác biệt về giới tính. Do vậy, quan điểm cho rằng vị thế của nam giới đang bị đe dọa nghe có vẻ nực cười, nhưng đó lại là sự thật.

Mặc dù nam giới chiếm vị thế chủ đạo trong hầu hết các lĩnh vực hàng đầu, nhưng họ cũng là giới tính chủ chốt trong các mảng tiêu cực. Đàn ông dễ bị vào tù hơn nữ giới, dễ bị con cái ghẻ lạnh hơn và có tỷ lệ tự sát cao hơn.

Một điều đáng ngạc nhiên là tỷ lệ tốt nghiệp đại học của nữ giới cao hơn nam giới. Những cậu học sinh tại các nước phát triển có 50% khả năng bị trượt môn toán, văn học và khoa học, cao hơn so với các bạn nữ.

Nam giới có trình độ học vấn thấp tại các nền kinh tế phát triển đã gặp khó khăn rất nhiều trong việc thích nghi với sự thay đổi của thị trường lao động cũng như xã hội trong 50 năm qua. Sự tiến bộ về công nghệ và phát triển của giao dịch thương mại đã làm giảm các giá trị của loại công việc cần sức lao động, khiến nam giới có trình độ học vấn thấp phải vật lộn để tìm kiếm vị thế của mình trong công việc.

Trái ngược lại, nữ giới đang ngày càng gia tăng sức ảnh hưởng của mình thông qua các lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và giáo dục nhờ lợi thế từ những kỹ năng bẩm sinh của họ. Ngoài ra, các học sinh nam cũng đang ngày càng thua kém các bạn nữ trong trường trung học, ngoại trừ những trường có chất lượng cực tốt.

Thông thường, những người đàn ông có trình độ thấp mất việc làm sẽ khó tìm được công việc mới. Nam giới thất nghiệp thường khó tìm được bạn gái hơn. Hậu quả là nam giới có trình độ học vấn thấp thường dễ bị mất việc làm, không lấy được vợ và thậm chí không được tôn trọng trong xã hội.

Theo khía cạnh kinh tế, việc nam giới ngày càng có ít cơ hội việc làm hơn nữ giới sẽ làm gia tăng tình trạng đói nghèo và phá hủy cân bằng cấu trúc gia đình. Tại Mỹ, mức lương trả cho nam giới chỉ có bằng cấp 3 đã giảm 21% từ năm 1979 đến năm 2013, trong khi phụ nữ cùng bằng cấp lại được tăng lương 3%. Hiện có đến 1/5 số nam giới trong độ tuổi lao động tại Mỹ chỉ có bằng cấp 3 đang bị thất nghiệp.

Xét theo khía cạnh xã hội, nhiều chuyên gia đang lo ngại về sự xói mòn trong cấu trúc gia đình khi người đàn ông thất nghiệp. Đại đa số phụ nữ muốn một người chồng vừa biết làm ra tài chính vừa biết chia sẻ việc nhà và không ai muốn lấy một ông chồng thất nghiệp. Những người đàn ông thất nghiệp tại Mỹ chăm lo việc nhà chỉ bằng một nửa so với nữ giới ở cùng tình trạng, và họ thường dành nhiều thời gian cho xem tivi, uống bia hoặc những hoạt động vô bổ.

Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến nguy cơ đổ vỡ hạnh phúc gia đình tăng cao trong tầng lớp lao động. Tại những nước giàu có, tỷ lệ sinh con ngoài giá thú đã tăng gấp 3 lần kể từ năm 1980 lên mức 33%.

Những đứa trẻ lớn lên thiếu cha hoặc mẹ thường có trình độ học vấn thấp hơn những người có đầy đủ gia đình. Tỷ lệ bỏ học của những học sinh có vấn đề gia đình cũng cao hơn. Hậu quả là những đứa trẻ này sẽ có thu nhập thấp hơn và khó xây dựng gia đình hơn so với các bạn cùng lứa khác.

Nhiều chuyên gia đang tranh cãi về tác động kinh tế và xã hội đến tình trạng “suy yếu dần” của nam giới. Tuy nhiên, hầu hết đều đồng ý rằng những thay đổi về kinh tế, xã hội là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên và cả 2 yếu tố đều có tác động qua lại với nhau.

Theo Economist, tình hình hiện nay ngày càng tệ hơn khi khoa học công nghệ đang cải biến nhiều ngành kinh tế, tạo ra lợi ích cho xã hội nhưng cũng khiến người lao động khó bắt kịp với sự thay đổi này.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) dự đoán rằng tỷ lệ những hộ gia đình thiếu cha hoặc mẹ sẽ tiếp tục tăng tại hầu hết các nước phát triển trên thế giới. Trong đó, những cậu bé thiếu sự chăm sóc của người cha thường gặp rắc rối trong việc duy trì mối quan hệ với nữ giới, khiến sự cân bằng quan hệ nam nữ trong xã hội bị ảnh hưởng.

Một trong những giải pháp hữu hiệu để thay đổi tình trạng suy yếu của nam giới là thay đổi nhận thức. Trong khoảng 100 năm qua, nam giới thuộc tầng lớp trung lưu đã hiểu rằng họ cần giúp đỡ người phụ nữ chăm sóc con cái và đã có những thay đổi rõ rệt. Vì vậy, những người đàn ông thuộc tầng lớp lao động cần phải bắt kịp với sự thay đổi trên.

Nữ giới ngày nay đều hiểu rằng họ có thể làm nhiều việc, như bác sĩ phẫu thuật hay kiến trúc sư, mà vẫn giữ được bản chất nữ tính của mình. Nam giới cũng cần hiểu rằng những công việc nặng nhọc cần sức lao động đang ngày càng giảm và họ có thể trở thành y tá, thợ cắt tóc hay những nghề mà phụ nữ hay làm nhưng vẫn không mất đi bản chất đàn ông của mình.

Nhiều quốc gia giàu có không khuyến khích người nghèo lập gia đình hoặc sống chung bằng cách cắt giảm trợ cấp hay phúc lợi nếu họ kết hôn.

Ngoài ra, hệ thống giáo dục cũng cần được thay đổi, thậm chí thiết lập lại bởi quy trình giáo dục hiện nay đã không còn thích hợp trong môi trường đàn ông cần dùng nhiều trí óc hơn là cơ bắp. Nhiều bậc phụ huynh hiện vẫn cho rằng con trai hiếu động, học lực kém hoặc vi phạm các quy định là bình thường, là cần trải nghiệm thay vì là một nguy cơ nghiêm trọng cho tương lai lớp trẻ.

Các bé trai cần được gia đình giáo dục từ sớm với một hệ thống rõ ràng nhằm phát triển khả năng giao tiếp cũng như các kỹ năng trong xã hội hơn là để trẻ tự tìm hiểu và gặp rắc rối.

Lãnh đạo của các quốc gia cần hiểu rằng những công việc nặng nhọc cần sức lao động sẽ ngày càng ít. Nếu hệ thống giáo dục không thay đổi, tỷ lệ nam giới thất nghiệp sẽ tăng nhanh và gây mất cân bằng xã hội.

Bên cạnh đó, nhà trường cũng cần phải quan tâm nhiều hơn đến học sinh nam. Các giáo viên cần hiểu rằng con trai thường hiếu động hơn con gái, nên thay vì thắt chặt các quy định, ngồi trong lớp và để nam giới phải bùng nổ năng lượng một cách tự do và nguy hiểm thì họ nên tổ chức nhiều hoạt động hơn nữa, như thể thao hay sinh hoạt ngoài trời.

Đồng thời, các trường học nên đưa thêm những “hình mẫu” nam giới nhiều hơn nữa trong lớp bằng cách tăng lượng giáo viên nam. Nhờ vậy, những học sinh nam có thể nhận ra rằng họ đủ khả năng để làm giáo viên, y tá hay những nghề mà trước đây phụ nữ hay làm.

Bình đẳng giới là một trong những thành tựu lớn nhất thời kỳ hậu chiến tranh khi người dân có thể thực hiện được ước mơ của mình mà không bị ảnh hưởng bởi giới tính. Mặc dù vậy, nhiều nam giới hiện nay đã và đang thất bại trong việc thích nghi với sự thay đổi đó. Có lẽ đã đến lúc xã hội, chính phủ và trường học cần thực sự giúp đỡ họ.

Theo Trí Thức Trẻ/Economist