Đáp ứng được khát vọng của người dân

Đảm bảo an ninh lương thực là mối quan tâm của toàn nhân loại. Ảnh: D.NGỌC

 

PGS.TS Phạm Văn Linh - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương cho biết: Với những nỗ lực trong công tác DS-KHHGĐ, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong xóa đói giảm nghèo, tuổi thọ bình quân của người dân được nâng lên và nhiều thành tựu nổi bật khác được các tổ chức quốc tế đánh giá cao…

Tuy nhiên, PGS.TS Phạm Văn Linh cũng bày tỏ sự lo ngại khi Việt Nam đang phải đối mặt với quy mô dân số tiếp tục gia tăng, là nước nằm trong nhóm các nước có mật độ dân số cao nhất thế giới; chất lượng dân số ở mức trung bình nhưng tốc độ già hóa dân số nhanh; mất cân bằng giới tính khi sinh tiếp tục tăng cao; chăm sóc sức khỏe sinh sản ở vùng sâu, vùng xa còn nhiều hạn chế… Theo PGS.TS Phạm Văn Linh, những khó khăn, thách thức này đã đặt ra nhiều vấn đề về dân số và phát triển trong thời gian tới. “Đó là việc bảo đảm an ninh lương thực trong khi dân số vẫn tăng, đất nông nghiệp giảm nhanh và chịu các tác động tiêu cực từ biến đổi khí hậu; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, giải quyết việc làm để tận dụng cơ hội “cơ cấu dân số vàng”; bảo đảm an sinh xã hội cho người cao tuổi khi tỷ lệ người già ngày càng tăng cao; đảm bảo cuộc sống cho người di cư”, PGS.TS Phạm Văn Linh nhấn mạnh.

Chia sẻ tại hội nghị “Định hướng chính sách dân số và phát triển ở Việt Nam trong giai đoạn mới” vừa diễn ra ngày 15/8, GS.TS Nguyễn Đình Cử - Viện Dân số và Các vấn đề xã hội, ĐH Kinh tế Quốc dân cũng cho rằng, việc đảm bảo an ninh lương thực là rất quan trọng, nhất là trong vòng 10 năm (2001 – 2010), đất nông nghiệp đã giảm gần 370.000 ha. Đồng thời, Việt Nam đang là một trong 30 quốc gia “có nguy cơ cực lớn” do các tác động của biến đổi khí hậu. Do đó, theo giáo sư để đảm bảo được sự phát triển bền vững của đất nước, Việt Nam cần tận dụng nguồn nhân lực “vàng” với hơn 62 triệu người trong độ tuổi lao động. “Mỏ vàng chưa khai thác thì còn, cơ cấu dân số vàng không tận dụng thì mất. Đặc biệt là hơn nửa dân số trong độ tuổi lao động dưới 34 tuổi, thuận lợi cho việc tiếp thu khoa học, kỹ thuật và linh hoạt trong chuyển đổi nghề”, GS.TS Nguyễn Đình Cử nói.

Bên cạnh vấn đề nổi cộm là tỷ số giới tính khi sinh đang tiếp tục tăng cao đặt ra lo ngại cho thế hệ tương lai trong vòng 15 – 20 năm nữa, GS.TS Nguyễn Đình Cử cũng chỉ rõ những vấn đề thách thức khi cơ cấu dân số biến đổi nhanh. Thanh thiếu niên hiện nay dậy thì sớm hơn, sức khỏe vị thành niên tốt hơn, tuổi kết hôn muộn, quan niệm tình dục trước hôn nhân và ngoài hôn nhân “thoáng” hơn nên việc cung cấp thông tin, dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản là rất cần thiết. GS.TS Nguyễn Đình Cử cũng chỉ rõ, hệ thống y tế cần phát triển phù hợp để đáp ứng nhu cầu phòng bệnh, chữa bệnh cho người cao tuổi đang ngày càng tăng. Tiếp đó, hệ thống y tế cũng phải đáp ứng được nhu cầu tránh thai của xã hội, bởi khi mô hình “gia đình ít con” đã phổ biến trong xã hội thì nhu cầu tránh thai kéo dài gần suốt độ tuổi sinh đẻ của phụ nữ (khoảng 30 – 35 năm).

 

Để giải quyết những khó khăn, thách thức trên, cần thiết phải có sự điều chỉnh các chính sách dân số trong thời gian tới cho phù hợp, đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Trong đó, việc định hướng xây dựng Luật Dân số là rất cần thiết và quan trọng.

Ông Nguyễn Văn Tân – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ cho biết, sau 10 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số (PLDS), bên cạnh những điểm mạnh, PLDS cũng đã bộc lộ những hạn chế trước những thách thức của sự biến đổi mau lẹ của cơ cấu dân số và những vấn đề mới nảy sinh, có khả năng phổ biến trong tương lai. Đó là KHHGĐ trong điều kiện thay thế; mua bán/hiến tặng trứng, tinh trùng và phôi; mang thai hộ và mang thai thuê; lựa chọn ngày, giờ sinh con; đa thai; sinh sản của người có nguy cơ về các bệnh hiểm nghèo; sàng lọc trước sinh và sơ sinh; chuyển đổi giới tính... Do đó, Việt Nam đang xây dựng Luật Dân số nhằm thể hiện định hướng chính sách dân số trong giai đoạn mới dựa trên các bài học và kinh nghiệm từ việc thực hiện PLDS cũng như các bài học từ các quốc gia khác.

Ông Arthur Erken - Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc tại Việt Nam cho rằng: Luật Dân số mới là một cơ hội tuyệt vời cho Việt Nam thể hiện rõ tính thống nhất giữa Hiến pháp và luật pháp, giữa luật pháp quốc tế và luật pháp quốc gia. Ông Arthur Erken cũng nhấn mạnh: Việt Nam đang xây dựng Luật Dân số để giải quyết các vấn đề dân số trong 20 - 30 năm tới. Do đó, Luật Dân số cần liên kết giữa dân số và phát triển, đồng thời cần bảo đảm rằng tất cả các nhóm dân số, bất kể tuổi tác, giới tính, tình trạng hôn nhân, thu nhập hay vị trí địa lý đều được tiếp cận bình đẳng các dịch vụ.

 

“Năm 2015, Ban Tuyên giáo Trung ương sẽ tiến hành tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết 47-NQ/TW, ngày 22 tháng 3 năm 2005 của Bộ Chính trị “về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình” và sau đó sẽ đề xuất, kiến nghị với Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành văn bản lãnh đạo, chỉ đạo với những quan điểm, chủ trương và định hướng chính sách phù hợp về công tác dân số trong thời gian tới, góp phần tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”. PGS.TS Phạm Văn Linh – Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương