Đáp ứng nhu cầu cấp cứu, điều trị cho bệnh nhân mắc các bệnh lý tim mạch

Xây dựng “vệ tinh” mạnh và bền vững

Bệnh tim mạch đã trở thành một đe dọa đối với nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là các nước đang phát triển. Tại Việt Nam, theo thống kê của Bộ Y tế, tỷ lệ mắc các bệnh về tim mạch tăng nhanh và là bệnh lý gây tử vong hàng đầu hiện nay. Đáng chú ý, nhóm người mắc bệnh ngày một trẻ hơn so với 1 - 2 thập niên trước và ngày càng gia tăng về số lượng cũng như tính chất phức tạp của bệnh lý. Năm 1960 - 1976, những bệnh liên quan đến tim mạch chỉ chiếm khoảng 1,5 dân số trưởng thành tại miền Bắc, năm 1992 là 11,7% đối với cả nước và đến năm 2007 là 16,32%. Hàng năm, Việt Nam có khoảng 10.000 - 12.000 trẻ bị bệnh tim bẩm sinh cần chữa trị kịp thời. Song thực tế trong những năm qua, mỗi năm Việt Nam chỉ mổ được khoảng 3.000 trẻ bị tim bẩm sinh. Bên cạnh các bệnh tim bẩm sinh, những bệnh tim do tác nhân bên ngoài như mỡ trong máu, cholestoral tăng cao… đang dần trở thành mạn tính và đe dọa tính mạng bệnh nhân. Các tổn thương mạch máu, lồng ngực do chấn thương và vết thương gây ra cũng là một vấn đề cần quan tâm.

Nhu cầu cấp cứu và điều trị các bệnh lý tim mạch rất lớn song hệ thống các bệnh viện tuyến dưới kể cả bệnh viện tuyến tỉnh vẫn chưa đáp ứng được do thiếu cán bộ chuyên khoa, thiếu trang thiết bị, vật tư kỹ thuật chuyên sâu. Trong những năm gần đây, một số tỉnh như Hải Phòng, Thái Nguyên, Quảng Ninh bắt đầu triển khai và thực hiện được một số phẫu thuật cấp cứu đã mang lại sự sống cho nhiều người bệnh, giảm chi phí cho gia đình bệnh nhân, giảm quá tải cho các bệnh viện tuyến cuối. Tuy nhiên, cấp cứu tim mạch và lồng ngực vẫn là vấn đề nan giải, một thách thức cho hầu hết các bệnh viện tuyến tỉnh, đặc biệt các bệnh viện chưa tiến hành được thường quy phẫu thuật tim hở. Người bệnh quyết định vượt tuyến, đến các trung tâm lớn và là nguyên nhân gây nên tình trạng quá tải tại các cơ sở y tế chuyên sâu về tim mạch ở tuyến trên. Việc xây dựng các khoa phẫu thuật lồng ngực - mạch máu tại các bệnh viện tỉnh theo mô hình bệnh viện vệ tinh là yêu cầu cấp thiết.

Theo Đề án Bệnh viện vệ tinh giai đoạn 2013 - 2020 của Bộ Y tế, 4 bệnh viện gồm Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp (Hải Phòng), Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thái Bình, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Giang là bệnh viện vệ tinh của Trung tâm Tim mạch Bệnh viện E. Theo đó, Trung tâm Tim mạch tập trung nâng cao năng lực khám bệnh, chữa bệnh về chuyên ngành tim mạch cho các bệnh viện vệ tinh thông qua các hoạt động đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, cải tạo cơ sở vật chất, nâng cấp trang thiết bị y tế, tư vấn khám chữa bệnh từ xa bằng công nghệ thông tin, truyền thông tư vấn sức khỏe… nhằm giúp các địa phương triển khai được phẫu thuật cấp cứu tim mạch và phẫu thuật tim hở một cách thường quy. Trung tâm Tim mạch sẽ chuyển giao 4 gói kỹ thuật cho các bệnh viện vệ tinh: phẫu thuật cấp cứu chấn thương vết thương  tim mạch,  lồng ngực; phẫu thuật lồng ngực, mạch máu, tim kín; phẫu thuật tim hở, siêu âm chẩn đoán. Trung tâm đặt ra mục tiêu, trong vòng 18 tháng kể từ khi thực hiện Đề án Bệnh viện vệ tinh, các bệnh viện vệ tinh phải thực hiện được siêu âm chẩn đoán, điều trị nội khoa bệnh tim bẩm sinh và tim mắc phải cũng như giải quyết được tại chỗ các trường hợp chấn thương, vết thương tim mạch, lồng ngực. Trong vòng 2 năm kể từ khi thực hiện Đề án, các bệnh viện vệ tinh phải mổ và điều trị các bệnh lý tim kín, lồng ngực, mạch máu như phẫu thuật u trung thất, u phổi, phẫu thuật lồng ngực, phẫu thuật mạch máu ngoại vi. Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thái Bình và Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa sẽ tiến hành phẫu thuật tim hở và chủ động phẫu thuật tim hở một cách thường quy khi kết thúc Đề án.

Thực hiện thành công và thường quy tất cả các kỹ thuật trong phẫu thuật tim mạch

Trung tâm Tim mạch Bệnh viện E được thành lập vào tháng 2/2010. Trung tâm là một trong những cơ sở phẫu thuật tim hiện đại bậc nhất Việt Nam được đầu tư đầy đủ về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị tân tiến cùng đội ngũ bác sỹ, điều dưỡng và chuyên gia kỹ thuật có trình độ cao. Với mong muốn mang lại cuộc sống chất lượng cao cho các bệnh nhân bị tim bẩm sinh và mạn tính, Trung tâm cung cấp các dịch vụ chẩn đoán và điều trị tiên tiến trên phạm vi rộng, áp dụng phương thức điều trị toàn diện từ giai đoạn phòng ngừa, phát hiện sớm cho đến việc chẩn đoán, điều trị và phục hồi chức năng tim: khám chuyên khoa tim mạch; siêu âm tim mạch; siêu âm tim thai, chẩn đoán tim mạch trước sinh; Holter điện tim; điện tim gắng sức; xét nghiệm, kiểm soát đông máu cho bệnh nhân sau mổ tim; phẫu thuật tim cho người lớn, trẻ em các bệnh tim bẩm sinh và mắc phải; phẫu thuật mạch máu; phẫu thuật lồng ngực. Trung tâm đã thực hiện thành công và thường quy tất cả các kỹ thuật trong lĩnh vực ngoại khoa như: phẫu thuật các bệnh lý tim mạch bẩm sinh, phẫu thuật thay van tim, phẫu thuật bắc cầu mạch vành... Sau 3 năm đi vào hoạt động, Trung tâm đã phẫu thuật thành công tim mạch cho trên 3.000 bệnh nhân, đặc biệt có bệnh nhi mới 23 ngày tuổi, bệnh nhi mới 2,5kg hoặc có bệnh nhân tuổi cao (86 tuổi), sức yếu. Trung tâm đã tổ chức khám, sàng lọc bệnh cho trên 20.000 lượt bệnh nhân.

Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện E là nơi đầu tiên trong cả nước ứng dụng thành công và triển khai thường quy kỹ thuật phẫu thuật tim hở ít xâm lấn có nội soi hỗ trợ. Thành công này mở ra cơ hội mới cho nhiều bệnh nhân bị các bệnh lý tim mạch, mang lại nhiều lợi ích và cải thiện chất lượng sống cho bệnh nhân. Tính từ tháng 5/2013 đến tháng 12/2013, Trung tâm đã thực hiện phẫu thuật tim hở ít xâm lấn có hỗ trợ nội soi cho 33 trường hợp mắc bệnh thông liên nhĩ, 17 trường hợp thay van tim, 3 trường hợp sửa van tim, 1 trường hợp thông sàn nhĩ thất bán phần, 1 trường hợp u nhầy trong tim, 1 trường hợp bị hẹp mạch vành. Bệnh nhân nhỏ tuổi nhất là 5 tuổi, bệnh nhân lớn tuổi nhất là trên 60 tuổi. Phương pháp này khắc phục được tất cả những nhược điểm của phương pháp phẫu thuật truyền thống, vết mổ nhỏ nên nhanh liền, tính thẩm mỹ cao, ít chảy máu, phòng nguy cơ nhiễm trùng, chảy máu xương ức, người bệnh ít đau hơn và thời gian phục hồi sau mổ ngắn.

Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện E thực sự là một địa chỉ tin cậy, mang lại cơ hội sống cho các bệnh nhân mắc các bệnh lý tim mạch. Trung tâm không ngừng nỗ lực hoàn thiện chính mình để luôn xứng đáng là một trong những cơ sở phẫu thuật tim, mạch máu lớn trong cả nước, đồng thời đưa Trung tâm phát triển ngang tầm khu vực và trên thế giới.

Nguyễn Tuấn

Theo TTTTGDSK Trung ương