Dạy Văn còn nặng chuyện đọc - chép

Cụ thể, chương trình chưa nhất quán theo một trục qua các cấp học, nội dung còn nhiều trùng lặp, tính tích hợp giữa các hợp phần càng lên các lớp trên càng mờ nhạt. Việc tách biệt các hợp phần Tiếng Việt và Làm văn trong chương trình là không hợp lý. Chương trình và sách giáo khoa vẫn nặng tính hàn lâm, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực học sinh - nhất là phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo.

Nhiều bài học trong SGK, nặng về lý thuyết, ít có tác dụng rèn luyện kỹ năng cho học sinh. Một số nội dung còn cao đối với khả năng tiếp thu của học sinh, nhất là các em ở nông thôn, miền núi và vùng khó khăn. Hầu hết tác phẩm dạy trong SGK tuy có vị trí trong lịch sử văn học nhưng đã ra đời quá lâu, nhiều tác phẩm không phù hợp với tâm lý của học sinh hiện nay, do đó không khơi gợi được hứng thú học tập của các em.

Việc đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá vẫn chưa thực sự chuyển biến, nhiều khi còn dừng ở hình thức, chưa có chiều sâu. Phương pháp dạy đọc hiểu chưa có hiệu quả, giáo viên chưa chú ý đến việc hình thành cho học sinh phương pháp đọc văn bản. Việc kiểm tra đánh giá vẫn chủ yếu là kiểm tra kiến thức nhớ, tái hiện, làm theo, chép lại,... học tác phẩm nào thi đúng tác phẩm đó.

Bên cạnh đó, đội ngũ giáo viên dạy Văn còn thụ động trong việc đáp ứng những đòi hỏi của việc thay đổi của chương trình, sách giáo khoa do ý thức tự học, tự nghiên cứu, nâng cao trình độ, chuyên môn nghiệp vụ còn hạn chế. Công tác bồi dưỡng giáo viên tuy được tổ chức thường xuyên, nhưng chưa thực sự xuất phát từ nhu cầu của giáo viên, hiệu quả thấp.

Trên đây là những đánh giá của các giáo viên, chuyên gia, nhà quản lý giáo dục về việc dạy học môn Ngữ văn hiện nay được Bộ GD&ĐT tổng hợp tại Hội thảo khoa học quốc gia về dạy học Ngữ văn ở trường phổ thông Việt Nam do Bộ GD&ĐT vừa tổ chức.

Để khắc phục những mặt hạn chế, nhiều ý kiến cho rằng, cần phải nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của dạy học Ngữ văn ở trường phổ thông, phát triển năng lực của học sinh, đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá. Chú trọng đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu dạy học thực tiễn hiện nay.

Quang Huy