ĐBQH đặt nghi vấn về tình trạng "người phía Nam nhưng lại thi lái xe ở phía Bắc"

Nhiều bất cập trong đào tạo lái xe

Phát biểu tại hội trường trong phiên thảo luận về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2019; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2020, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Bắc Kạn) đã nêu lên thực trạng về an toàn giao thông của nước ta.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Thủy, tình hình tai nạn giao thông đã giảm cả 3 tiêu chí: giảm số vụ tai nạn, số người chết, số người bị thương. Tuy nhiên lại tiếp tục xảy ra một số vấn đề nghiêm trọng gây bất an trong xã hội như: Tuy tổng số vụ tai nạn có giảm nhưng lại xảy ra nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng làm chết nhiều người trong một vụ. Xuất hiện nhiều lái xe dương tính với ma túy, đã khiến cho không ít người dân phải chết thương tâm, gây nỗi đau lâu dài cho thân nhân.

Đại biểu Nguyễn Thị Thủy, Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Kạn phát biểu ý kiến tại phiên thảo luận.

Tình hình trên có nhiều nguyên nhân, trong đó có những nguyên nhân còn những người liên đới xong vẫn vô can đứng ngoài, không phải chịu trách nhiệm. Đại biểu nêu ra 4 vấn đề bao gồm:

Một là, đối với các đơn vị đào tạo, sát hạch lái xe, theo đánh giá của các chuyên gia quốc tế, thì quy định về đào tạo lái xe của Việt Nam rất chặt chẽ, thời gian thực hành lái xe khá dài. VD: cùng là ô tô hạng B1, thời gian thực hành của Việt nam là 84 giờ, trong khi của Nhật Bản là 59 giờ. Như vậy pháp luật cơ bản đã đầy đủ, vấn đề là phải học thật, thi thật.

Tuy nhiên, thực tế nắm bắt tâm lý của một bộ phận không muốn đi học nhưng lại muốn có bằng lái xe; thời gian qua công tác này phát sinh nhiều tiêu cực; quá trình đào tạo không ít cơ sở đã cắt xén bớt chương trình; thay vì dạy bài bản lái xe an toàn thì lại dạy mẹo, dạy các tiểu xảo để mục đích cao nhất là thi đỗ.

Trước hiện tượng có nhiều lái xe ở phía nam nhưng lại đăng ký học lái xe ở các cơ sở phía Bắc, cử tri đặt câu hỏi: điều gì đã thu hút học viên này đăng ký, trong đường xa, đi lại vất vả, chi phí ăn uống tốn kém hơn nhiều so học tại tỉnh nhà; phải chăng là có những cơ sở học dễ, thi dễ. Nghiêm trọng hơn là có tình trạng bao thi, bao đỗ, đóng trọn gói để mua bằng như báo chí đã phản ánh.

Từ đầu năm hơn 5000 người ra khỏi nhà không trở về vì TNGT

Đại biểu Nguyễn Thị Thủy cũng trích dẫn, tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc ngày 22/7 vừa qua, Thủ tướng đã chỉ rõ: Xuất hiện các điểm đen ngay tại các cơ sở đào tạo sát hạch lái xe. Đồng thời chỉ đạo công an lập chuyên án điều tra liên quan đến công tác này. Đại biểu cho rằng, đối với các tiêu cực trong đào tạo, sát hạch lái xe, phải bằng chuyên án mới phát hiện được, còn nếu thanh tra theo kế hoạch thì sẽ rất khó phát hiện bởi mọi hồ sơ đều đã được làm tròn.

Đối với việc khám sức khỏe định kỳ cho lái xe, đại biểu cũng nói lên những khuất tất, từ đó để các lái xe, doanh nghiệp "lách luật". Luật quy định các đơn vị này phải tổ chức khám sức khỏe cho lái xe 1 năm/lần. Quy định là vậy nhưng không ít doanh nghiệp đã khoán trắng cho lái xe, để lái xe tự đi khám sau đó mang kết quả về lưu hồ sơ ở doanh nghiệp; thậm chí có những doanh nghiệp cũng không yêu cầu lái xe phải nộp giấy khám sức khỏe. Hậu quả là vừa qua đã xảy ra nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng do lái xe dương tính với ma túy, khiến nhân dân bức xúc, bàng hoàng phẫn nộ.

Theo đại biểu, cần xiết chặt công tác đào tạo lái xe. Ảnh minh họa.

Đại biểu Thủy nêu lên thực trạng, 6 tháng đầu năm 2019, qua kiểm tra đột xuất đã phát hiện 239 trường hợp lái xe dương tính với ma túy. Luật quy định, các doanh nghiệp này phải bảo đảm thời gian làm việc với lái xe, không được lái xe quá 10 giờ/ngày và không được lái xe liên tục quá 4 tiếng. Tuy nhiên vì lợi nhuận không ít doanh nghiệp đã ép lái xe đã tăng chuyến, tăng thời gian. Có những doanh nghiệp vì muốn khai thác tối đa xe nên tài xế và xe đã lênh đênh trên đường suốt cả ngày lẫn đêm.

Tuy nhiên vì lợi nhuận, không ít doanh nghiệp ép lái xe tăng chuyến, tăng thời gian. Có lái xe tâm sự, doanh nghiệp vì muốn tăng chuyến nên ép lái xe, khiến lái xe phải lênh đênh trên đường suốt ngày, lẫn đêm. Có những doanh nghiệp chỉ quan tâm đến việc nhận-trả hàng, còn an toàn hay không là do lái xe. Hậu quả thời gian qua xảy ra nhiều vụ tai nạn khiến lái xe chạy quá sức.

Đối với đào tạo lái xe, luật quy định rất chặt chẽ, khám sức khỏe phải thực hiện ở 3 khâu, không sát hạch và phải khám định kỳ trong quá trình lái xe, nhưng cử tri và chính lái xe phản ánh có nhiều tiêu cực trong việc khám sức khỏe cho lái xe.

Đối với hoạt động thanh tra, kiểm tra, một số nơi thực hiện chưa nghiêm. Có thể lấy ví dụ vụ án nghiêm trọng, 7 thanh tra đã câu kết với "cò" bên ngoài, nhận tiền hối lộ của 57 doanh nghiệp. Nghiêm trọng hơn nó làm hình thành suy nghĩ của không ít người là cứ vi phạm nếu bị phát hiện thì có thể xin được, nếu không xin được thì có thể hối lộ được.

Qua theo dõi, đại biểu đánh giá cao sự quyết liệt của Bộ Công an trong việc áp dụng các giải pháp để chống tiêu cực trong công tác này, nhưng vẫn cần có giải pháp cụ thể hơn nữa để loại bỏ những sai phạm trong công tác này.

Cuối cùng, đại biểu đoàn Bắc Kạn thống kê con số người tử vong vì tai nạn giao thông gây nên sự đau xót, xót thương của gia đình, xã hội: "Từ đầu năm đến nay, cả nước đã có hơn 5600 người bị tai nạn giao thông, như vậy là có hơn 5000 người ra khỏi nhà để đi làm, đi học nhưng vĩnh viễn không bao giờ trở về. Giảm tải tai nạn giao thông cần đến nhiều giải pháp, nhưng trước hết phải là sự nghiêm khắc của pháp luật đối với các đối tượng vi phạm, hiện tượng tiêu cực, vi phạm phải được phát hiện và xử lý triệt để, không thể vô can, đứng ngoài, không chịu trách nhiệm. Mọi người dân mới được bình an, không còn nước mắt rơi vì tai nạn giao thông".

Lê Bảo