Đề thi Toán tốt nghiệp THPT 2025 dài như văn, có đáng để thí sinh bật khóc?

Một số thí sinh kết thúc môn Toán thi tốt nghiệp THPT 2025 đã bật khóc cho rằng đề Toán khó. Vậy đề Toán thi tốt nghiệp THPT 2025 có thực sự khó không? Thầy Tuấn Anh, giáo viên dạy Toán, Trường THPT Thủ Đức (TPHCM) phân tích cụ thể về đề thi Toán.

Theo thầy Tuấn Anh, đề Toán thi tốt nghiệp THPT 2025 là đề toán chính thức đầu tiên đánh dấu sự thay đổi lớn trong triết lý đánh giá học sinh. Trong nhiều năm trở về trước, cho dù có sự thay đổi chuyển từ bài toán tự luận sang bài toán trắc nghiệm, đề Toán cũng vẫn chỉ đánh giá kỹ năng tính toán của học sinh là chính, các kỹ thuật biến đổi toán học, thậm chí có chiêu, mẹo trong các bài toán.

Đề Toán thi tốt nghiệp THPT 2025 theo chương trình mới (chương trình 2018) có sự khác biệt rõ ràng từ hình thức, cấu trúc đề Toán (về dạng câu hỏi có thêm dạng câu hỏi đúng - sai, câu hỏi trả lời ngắn) tới triết lý đánh giá học sinh: Chuyển sang đánh giá việc vận dụng Toán học trong thực tiễn, giải quyết tính huống thực tiễn bằng toán học, không sa vào các kỹ thuật tính toán không gắn với thực tế. Thầy Tuấn Anh phân tích đề toán thi tốt nghiệp THPT năm 2025, cụ thể như sau:

Về cấu trúc: Đề chính thức có cấu trúc như đề tham khảo, gồm ba phần. Phần câu hỏi trắc nghiệm nhiều phương án (12 câu), phần câu hỏi đúng sai (4 câu), phần câu hỏi trả lời ngắn (6 câu). Như vậy cấu trúc theo đúng đề tham khảo mà Bộ GD-ĐT đã đưa ra.

Về đổi mới theo Chương trình 2018: Đề toán thi tốt nghiệp THPT 2025 được thiết kế theo Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018. Đây là lần đầu tiên đề Toán có cấu trúc thêm phần câu hỏi đúng - sai và câu hỏi trả lời ngắn. Nội dung câu hỏi cũng được định hướng theo yêu cầu của chương trình mới đối với học sinh, không sa vào kỹ thuật toán học, định hướng tư duy toán học gắn liền với thực tiễn, học sinh biết vận dụng toán học trong thực tiễn,…

Độ khó của đề: Đề Toán tốt nghiệp THPT năm 2025 có độ khó nhất định (trong việc có điểm) vì cấu trúc mới đã không còn có thêm điểm may rủi do yếu tố đánh lụi (những đề năm trước có 50 câu trắc nghiệm 4 phương án), câu hỏi đúng – sai khiến học sinh bị trừ điểm (so với nếu làm đúng các ý của câu hỏi) nếu làm sai nhiều.

Mặt khác, độ khó của đề cũng cảm nhận được từ sự khác lạ trong câu hỏi, từ việc đọc đề Toán với số từ ngắn sang đọc và giải câu hỏi nhiều từ, lại trong thời gian không nhiều. Kể cả đối với câu hỏi dễ, việc đọc và tóm tắt để hiểu yêu cầu bài toán cũng mất kha khá thời gian và còn cần thời gian xử lý thông tin.

Các câu phân loại của đề thuộc phần câu hỏi đúng – sai và phần câu hỏi trả lời ngắn, trong đó có câu khó nhất thuộc phần câu hỏi về tổ hợp.

Về mức độ phân hóa của đề: Đề Toán thi tốt nghiệp THPT 2025 có tính phân loại khá tốt, một phần vì không còn tính may rủi cũng như trong đề có nhiều cầu hỏi với yêu cầu cao đối với học sinh (yêu cầu mô hình hóa toán học, vận dụng toán học xử lý tình huống thực tế, tính kiên trì,..).

Bài toán thực tế làm chủ đạo: Đề thi đã tích hợp nhiều câu hỏi sử dụng chất liệu thức tế như: Tin nhắn quảng cáo, gây quỹ từ thiện, lợi nhuận doanh nghiệp, mật thư,…Đây là chỉ dấu tích cực thể hiện theo đúng chương trình 2018, khuyến khích học sinh vận dụng kiến thức Toán học vào giải quyết các vấn đề trong đời sống, học sinh thấy được ý nghĩa thực tiễn của môn Toán.

Các câu khó, các câu lấy điểm khá và giỏi là các bài toán với yếu tố thực tế nói lên tính chủ đạo của bài toán thực tế trong đề thi năm nay.

Hiệu quả trong đánh giá học sinh: Cấu trúc đề thi Toán 2025 sẽ đánh giá học sinh sát hơn so với kiểu đề 50 câu hỏi trắc nghiệm như những năm trước. Với loại đề 50 câu trắc nghiệm như trước, học sinh còn có thêm “điểm lụi” nên điểm bài thi đạt được của các thí sinh là chưa sát so với thực tế. Trong khi đó, với cấu trúc đề Toán 2025, phần câu hỏi đúng – sai cũng là sáng kiến hay trong việc đánh giá và chọn lọc học sinh. Đối với câu trả lời ngắn, nếu không làm được thì xác suất có điểm coi như là bằng không, không còn điểm lụi từ may rủi.

Thầy Tuấn Anh nhấn mạnh, đề thi Toán tốt nghiệp THPT 2025 thể hiện rõ những đổi mới theo Chương trình GDPT 2018, đặc biệt là về cấu trúc với các dạng câu hỏi mới (đúng-sai, trả lời ngắn). Đề có tính phân hóa khá tốt, đòi hỏi thí sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phải có khả năng vận dụng, tư duy logic và giải quyết vấn đề thực tiễn. Việc tích hợp các yếu tố thực tế là một điểm cộng lớn, giúp đề thi gần gũi hơn với đời sống và đúng định hướng đánh giá năng lực của học sinh. Tuy nhiên, độ khó được nhận định là tăng lên, có thể gây áp lực cho một số thí sinh, đặc biệt là những em chưa quen với các dạng câu hỏi mới và tính ứng dụng cao.