Đề xuất cấm người đẹp “thi chui” xuất cảnh: Cục Nghệ thuật biểu diễn có phạm luật?

Người mẫu Phan Hoàng Thu đoạt danh hiệu trong cuộc thi Hoa hậu Du lịch quốc tế tại Malaysia năm 2014 (ảnh nhân vật cung cấp).

Vì sao “thi chui”?

Theo quy định của Cục Nghệ thuật biểu diễn, các người đẹp đủ điều kiện dự thi quốc tế phải đoạt danh hiệu tại các cuộc thi mang cấp quốc gia. Nhưng trên thực tế, khá nhiều người đẹp được vinh danh tại các cuộc thi này lại từ chối tham gia khi được đề nghị. Chẳng hạn như Hoa hậu Ngọc Hân đã hai lần từ chối lời mời của Elite (năm 2010 và 2011) để trở thành đại diện Việt Nam tại đấu trường sắc đẹp Miss World. Thay vào đó là Á hậu 1 Hoàng My và Á hậu Thúy Vy của Hoa hậu Thế giới người Việt 2010 đã được thế chân. Lý do Ngọc Hân đưa ra là cô bận rộn việc học tập của hai năm cuối cùng ngành thiết kế thời trang cũng như quá kín lịch hoạt động xã hội, trong đó có việc vận động bầu chọn cho Vịnh Hạ Long trở thành Kỳ quan Thiên nhiên thế giới.

Tương tự là Hoa hậu Việt Nam 2012 Đặng Thu Thảo cũng có hai lần từ chối. Nhiều người cho rằng, lý do mà Đặng Thu Thảo từ chối là vì sợ thất bại cũng như sức khỏe không cho phép, nhưng cô khẳng định là muốn tập trung cho việc học liên thông lên đại học cùng các hoạt động xã hội có ý nghĩa khác trong nước mà cô cho rằng quan trọng hơn việc tiếp tục đi thi nhan sắc.

Theo người mẫu Phan Hoàng Thu, việc đưa ra quy định phải có danh hiệu trong nước mới được dự thi quốc tế đang trở thành rào cản cho chính các người đẹp trong nước. “Hiện nay, các cuộc thi hoa hậu trong nước đang bị giới hạn. Chính vì vậy mà nó không thể đáp ứng được hết nhu cầu tham dự các cuộc thi của nhiều người đẹp. Việc họ nhận được lời mời của các tổ chức bên ngoài biên giới nên được coi là một hoạt động giao lưu văn hóa, thậm chí là đáng khuyến khích khi họ mang được các danh hiệu về cho Việt Nam. Dù nó nhỏ bé thôi, nhưng tại thời điểm đó, tên tuổi của Việt Nam cũng đã được biết đến. Trong khi đó, hàng năm, ngành du lịch phải bỏ ra số tiền không nhỏ cho hoạt động quảng bá, còn ở đây, chúng tôi dự thi hoàn toàn bằng tiền túi hoặc huy động từ các nguồn tài trợ”, người mẫu Phan Hoàng Thu nói.

Trước đó, người mẫu Phan Hoàng Thu từng dự thi Hoa hậu Du lịch Quốc tế và đoạt giải Hoa hậu Đông Nam Á nhưng không được Cục Nghệ thuật biểu diễn cấp giấy phép dự thi. Sau khi về nước, Phan Hoàng Thu đã bị Sở VH-TT&DL Hà Nội phạt 15 triệu đồng. Mặc dù danh hiệu mà các người đẹp này đoạt được ở nước ngoài không được trong nước thừa nhận, nhưng hiện vẫn có rất nhiều người bất chấp lệnh cấm để dự thi. Cao điểm nhất là năm 2014 có tới 6 cá nhân thi nhan sắc không xin phép, trong đó, Huỳnh Thúy Anh là người vi phạm nhiều nhất. Cô từng bị cấm diễn vào cuối tháng 9 vì tham gia một cuộc thi tại Mỹ. Sau đó, người đẹp tái phạm khi ghi tên vào cuộc thi Miss Intercontinental (Hoa hậu liên lục địa), tổ chức tại Đức.

Đề xuất khó được xem xét?

Trước đề xuất mới đây của Cục Nghệ thuật biểu diễn, người mẫu Phan Hoàng Thu cho rằng: “Việc chúng tôi dự thi khi chưa được cấp phép chỉ nên được coi là phạm lệ vì nó không gây tổn hại cho ai cả. Và trên thực tế, chúng tôi đã phải chịu hình phạt theo quy định. Sử dụng việc cấm xuất cảnh là quá nặng nề. Thay vào đó, để hạn chế nó thì có thể dùng đến biện pháp hành chính, tăng mức hình phạt lên cao hơn chẳng hạn”.

Không chỉ người trong cuộc mà nhiều người dân cũng tỏ ra không đồng tình với đề nghị này của Cục Nghệ thuật biểu diễn. Họ cho rằng Cục nên cởi mở hơn với các hoạt động thi thố của các người đẹp.

Nhiều ý kiến còn cho rằng, việc “thi chui” và cấm xuất cảnh không liên quan gì với nhau. Tại Điều 14, Nghị định 158/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và quảng cáo thì thí sinh ra nước ngoài dự thi người đẹp, người mẫu quốc tế theo quy định phải có giấy phép, mà không có giấy phép thì sẽ phạt tiền từ 15-30 triệu đồng. Ngoài ra, Điều 14 này không quy định bất kỳ biện pháp xử phạt bổ sung, khắc phục hậu quả nào đối với thí sinh ra nước ngoài dự thi người đẹp, người mẫu quốc tế mà không có giấy phép.

Luật sư Dương Kim Sơn (Đoàn Luật sư Hà Nội)

Theo Luật sư Dương Kim Sơn (Đoàn Luật sư Hà Nội), việc xuất cảnh của công dân được Hiến pháp quy định chứ không thể chỉ vì đề xuất của Cục Nghệ thuật biểu diễn mà sẽ được xem xét. Hơn nữa, việc làm của Cục Nghệ thuật biểu diễn sẽ vi phạm quy định tại Điều 23 Hiến pháp, theo đó: “Công dân có quyền tự do đi lại và cư trú ở trong nước, có quyền ra nước ngoài và từ nước ngoài về nước. Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định”. Trừ khi người đó đang bị điều tra, bị khởi tố... thì mới bị cấm xuất cảnh. “Cần phải xác định, việc người đẹp thi chui có phải là vi phạm pháp luật hay là vi phạm quy chế? Nếu vi phạm quy chế thì xử phạt hành chính chứ không thể cấm xuất cảnh”, Luật sư Dương Kim Sơn nói.

Minh Nhật/Báo Gia đình & Xã hội