Đền Voi Phục, Hà Nội: Nhà khoa học đang “bó tay” với kiến trúc lạ

Các hiện vật mới phát hiện tại đền Voi Phục đang khiến các nhà khoa học đau đầu giải mã. Ảnh tư liệu.

Các nhà khoa học tiếp tục đào thám sát và những hiện vật tại đây khiến họ chưa thể giải mã vì chúng được sắp xếp theo những trật tự chưa từng biết đến.

Kiến trúc lạ chưa từng biết đến

Ông Nguyễn Văn Tùng, Trưởng ban quản lý di tích đền Voi Phục cho biết, ngôi đền đang bước vào một cuộc trùng tu lớn, trong lúc đào nền đất công nhân phát hiện ra những chiếc lọ sành. Họ đã kịp thời báo cáo với ban quản lý đền và sự việc được thông báo tới các cơ quan chức năng.

Các nhà khảo cổ học đã vào cuộc. Ban đầu, việc đào thám sát tiến hành trong một khoảng đất rộng 15m2. PGS Nguyễn Lân Cường (Viện Khảo cổ học - trưởng nhóm khảo sát) cho biết, sau khi đào thám sát, ông đã vô cùng bất ngờ với kiến trúc được phát lộ. Kiến trúc này bao gồm 2 hàng lon sành úp chạy dài xuyên ra phía sân đền. Ban đầu xác định, các hiện vật chủ yếu có xuất xứ từ thế kỷ XV – XVII. Tại hố thám sát cũng thu nhặt được một số hiện vật từ thế kỷ XI và các hiện vật có niên đại sớm hơn. Điều đó cho thấy tại khu vực này có rất nhiều tầng văn hóa cùng tồn tại.

Nhiều hiện vật được tìm thấy tại hố thám sát tương tự như đã tìm thấy trong khu vực Hoàng thành Thăng Long. Tuy nhiên, tại khu vực Hoàng thành các hiện vật được nằm rải rác chứ không được xếp theo một trật tự có chủ ý như tại đền Voi Phục.

Sau khi thông tin về kiến trúc lạ này xuất hiện, nhiều nhà khoa học cũng đã tới khảo sát. Tuy nhiên, họ đều cho rằng đây là một kiến trúc lạ chưa từng thấy và chưa thể có kết luận chính xác về tên của kiến trúc này.

Sẽ mở rộng hố khai quật

PGS Nguyễn Lân Cường cho biết, đã có một số đánh giá ban đầu về hiện vật nhưng ông chưa thể cung cấp thông tin này do các cơ quan văn hóa yêu cầu giữ kín. Ông đang tiếp tục xin mở rộng khu vực khai quật và sẽ tiến hành công việc này vào tháng 12/2012 vì hố khai quật vừa qua quá nhỏ. Tạm thời, hố khai quật được lấp lại để đảm bảo an toàn cho hiện vật. Hố khai quật sắp tới sẽ mở rộng thêm 20m2 nữa.

Trong trường hợp phần khai quật mới được mở ra vẫn chưa phát lộ hết phần kiến trúc thì đơn vị khảo cổ tiếp tục xin phép khai quật. Điều đáng lo ngại nhất của PGS Nguyễn Lân Cường là quá trình khai quật sẽ bị chạm vào rễ của các cây muỗm đã được phong danh hiệu là “Cây di sản” trong khuôn viên đền. Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Tùng cho biết điều này có thể yên tâm vì khu vực đào thám sát hiện nay cách rất xa các cây muỗm đã được vinh danh, những cây muỗm gần hố thám sát chỉ là những cây nhỏ tuổi.

Theo ông Tùng, lần trùng tu lớn của đền Voi Phục gần nhất được ghi nhận trong các tài liệu cách đây đã 600 năm. Nhà đền có cho tu sửa một số hạng mục nhỏ trong nhiều năm qua. Các lần chỉnh trang, tu sửa nhỏ, đền chưa từng phải đào xới nền đất nên không phát hiện ra dấu hiệu nào khác lạ tại khuôn viên của đền. Chỉ có một ghi nhận là trong đền có nhiều hiện vật cổ có niên đại cao, có hiện vật được làm từ thời Trần, Lê…và trong khuôn viên của đền có 9 “cụ muỗm” khoảng 900 tuổi.