Di chúc miệng được xem là hợp pháp cần đáp ứng những điều kiện gì?

Mẹ chồng vừa qua đời, con dâu bật khóc hối hận trước bản di chúc cất trong két sắt

GĐXH – Đọc bản di chúc của mẹ chồng, cảm giác tội lỗi dâng trào khiến tôi không cầm được nước mắt. Tôi khóc nức nở nói lời xin lỗi mẹ chồng, thế nhưng, tất cả đã quá muộn.

Di chúc miệng là gì?

Theo chuyên gia pháp lý Nguyễn Gia Hải, Điều 624 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về di chúc như sau: "Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết".

Trong khi đó Điều 629 Bộ Luật Dân sự năm 2015 có quy định đối với di chúc miệng:

- Trường hợp tính mạng một người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản thì có thể lập di chúc miệng.

- Sau 3 tháng, kể từ thời điểm di chúc miệng mà người lập di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ.

Để tránh các trường hợp có người lợi dụng di chúc miệng để lừa dối, gian lận nhằm chiếm đoạt tài sản, Bộ luật Dân sự 2015 đã quy định một số điều kiện pháp lý đảm bảo cho di chúc miệng thể hiện đúng giá trị của người để lại di chúc.

Điều kiện để di chúc miệng được xem là hợp pháp

Do di chúc miệng không phải là di chúc được lập bằng văn bản nên để di chúc miệng được coi là hợp pháp, di chúc miệng cần đáp ứng điều kiện chung về di chúc hợp pháp và điều kiện riêng về tính hợp pháp của di chúc miệng.

Cụ thể, Điều 630 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định đối với di chúc hợp pháp. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

- Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép.

- Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.

Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất 2 người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.

Điều kiện đối với người làm chứng cho việc lập di chúc

Tại Điều 632 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định, mọi người đều có thể làm chứng cho việc lập di chúc, trừ những người sau đây:

- Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc.

- Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc.

- Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.