Dịch cúm A/H7N9 diễn biến phức tạp: Đề nghị nâng mức cảnh báo, coi như đã có ca bệnh xâm nhập

Tiêm phòng cho gà để phòng chống dịch bệnh. Ảnh minh họa

Dịch cúm A/H7N9 đã lan ra khỏi Trung Quốc

Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo phòng chống các chủng virus cúm gia cầm độc lực cao trên người diễn ra ngày 3/3, Cục Thú y (Bộ NN&PTNT) cho biết, từ đầu năm đến nay, dịch cúm A/H5N1 trên gia cầm vẫn diễn ra rải rác ở các địa phương và có xu hướng tăng so với năm ngoái. Cả nước còn 14 ổ dịch cúm A/H5N1 trên đàn gia cầm tại 10 xã của 6 tỉnh: Bạc Liêu, Nam Định, An Giang, Sóc Trăng, Đồng Nai, Nghệ An chưa qua 21 ngày, chưa kể ổ dịch cúm A/H5N6 trên đàn gia cầm ở Quảng Ngãi.

Riêng tại Nam Định, tỉnh này đang giám sát 70 trường hợp có nguy cơ tại vùng có dịch. Đây là những người ở các hộ chăn nuôi có gia cầm nhiễm cúm ốm, chết và những người có liên quan trong khu vực có dịch đã được các cơ sở y tế lập danh sách theo dõi tình hình sức khỏe theo quy định. Đến nay, những người này vẫn khỏe mạnh bình thường.

Đối với cúm A/H7N9, bà Nguyễn Thu Thủy - Phó cục trưởng Cục Thú y cho biết, dịch cúm A/H7N9 trên người và gia cầm đang diễn biến phức tạp tại 14 tỉnh của Trung Quốc và có nguy cơ cao xâm nhập vào nước ta. Trong số đó, tỉnh Vân Nam và Quảng Tây là hai tỉnh có chung đường biên giới với 7 tỉnh của Việt Nam bao gồm: Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Hà Giang, Cao Bằng, Lạng Sơn và Quảng Ninh. Các địa phương này có các cửa khẩu quốc tế giao thương với Trung Quốc với lưu lượng người, phương tiện, hàng hóa lưu thông hàng ngày lớn như tại: Cửa khẩu Hà Khẩu (tỉnh Lào Cai), cửa khẩu Móng Cái (tỉnh Quảng Ninh), cửa khẩu Hữu Nghị, Đồng Đăng (tỉnh Lạng Sơn). Cơ quan chức năng ước tính mỗi ngày có khoảng 1.000 - 10.000 lượt người; 100 - 200 lượt phương tiện xuất, nhập cảnh qua các cửa khẩu nêu trên. Theo thông tin từ Cục Thú y, từ năm 2016 đến hết ngày 15/2/2017, tại các tỉnh trên đã bắt giữ được số gia cầm và sản phẩm gia cầm nhập lậu gồm: 356.072 con gia cầm giống; 2.365 con gia cầm thịt; 62.406 kg thịt gia cầm và 212.080 quả trứng gia cầm. Ngoài ra, còn rất nhiều các cửa khẩu tiểu ngạch, lối mở khác cũng giao lưu, buôn bán với nước bạn mà chưa thực sự kiểm soát hết được.

Các chuyên gia khẳng định, hiện dịch A/H7N9 ở Trung Quốc đã lan rộng. Cụ thể, ngày 4/2/2017, Đài Loan đã công bố ca nhiễm cúm A/H7N9 đầu tiên sau khi trở về từ Quảng Đông và đã tử vong. Ngoài ra, trước đó còn có một trường hợp người Malaysia và hai trường hợp người Canada nhiễm cúm A/H7N9 nhưng đều có tiền sử đi về từ các vùng có dịch của Trung Quốc. Điều này cho thấy, dịch đã có dấu hiệu lây lan ra ngoài Trung Quốc.

Người dân nên cân nhắc đi lại vùng có dịch

Theo các chuyên gia, điều lo ngại nhất hiện nay là gia cầm mắc virus cúm A/H7N9 không có biểu hiện triệu chứng (như cúm A/H5N1) nên dễ gây tâm lý chủ quan cho cả người buôn bán, giết mổ, tiêu thụ... Người dân có thể giết mổ, ăn uống gia cầm, thủy cầm (vịt) tưởng lành nhưng thực tế lại mang mầm bệnh. Trong khi đó, chủng cúm này có tỉ lệ tử vong cao (gần 30%).Vì thế Cục Thú y khuyến cáo người dân mua gia cầm rõ nguồn gốc, tiêu thụ sản phẩm gia cầm rõ nguồn gốc, đặc biệt các tỉnh đường biên phải tiêu độc khử trùng nguy cơ môi trường.

Bên cạnh đó, dịch cúm A/H7N9 đang diễn biến phức tại Trung Quốc, giá gia cầm ở nước này sẽ giảm, dẫn đến nguy cơ nhập lậu vào Việt Nam. Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long, nguyên tắc cơ bản là nếu không có cúm trên gia cầm thì sẽ không có trên người, do đó càng phải kiểm soát chặt chẽ ở cửa khẩu cũng như tiểu ngạch, đường mòn lối nhỏ… Thứ trưởng Bộ Y tế đề nghị nâng mức cảnh báo dịch lên mức cao hơn, không dừng lại ở mức độ 1 nữa mà phải coi là đã có ca bệnh xâm nhập để triển khai đồng loạt các biện pháp phòng chống. “Nếu như việc xâm nhập cúm A/H7N9 vào Việt Nam thì sẽ phải tiêu hủy rất nhiều gia cầm và đời sống, sức khỏe của người dân cũng bị ảnh hưởng”, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long nói.

Bộ Y tế hiện đã chỉ đạo các đơn vị mở rộng đối tượng giám sát, chủ động lấy mẫu đặc biệt ở các vùng nguy cơ cao (khu vực biên giới), đối tượng nguy cơ cao (người buôn bán, vận chuyển, giết mổ, tiếp xúc gia cầm, thủy cầm). Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, việc phát hiện ca đầu tiên mắc A/H7N9 rất quan trọng để chúng ta có ngay các biện pháp kiểm soát, khống chế, không để dịch bùng lên.

Trước tình trạng virus cúm A/H7N9 ở Trung Quốc đang biến chủng, thay đổi gene từ độc lực thấp sang độc lực cao, đại diện Tổ chức Y tế thế giới cho biết, trong tháng 3 này sẽ hỗ trợ Việt Nam các test chẩn đoán nhanh để xét nghiệm nhanh bệnh cúm A/H7N9 đối với những người nghi mắc bệnh hoặc những người thường xuyên tiếp xúc với gia cầm tại cửa khẩu Lạng Sơn và chợ gia cầm Hà Vĩ (Thường Tín, Hà Nội).

Cũng theo đại diện Tổ chức Y tế thế giới, hiện chưa có khuyến cáo hạn chế đi lại giữa Trung Quốc – Việt Nam do ảnh hưởng của dịch, nhưng các chuyên gia cũng khuyên người dân cân nhắc mức độ cần thiết khi đi lại vùng có dịch. Ngoài ra, ở địa phương có sự giao lưu, đi lại giữa vùng dịch và Việt Nam cần tăng cường cung cấp thông tin phòng dịch, giám sát thân nhiệt các du khách, khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân, hạn chế tiếp xúc gia cầm… nếu cần thiết sẽ áp dụng tờ khai y tế đối với hành khách nhập cảnh từ Trung Quốc.

Võ Thu