Dịch sốt xuất huyết đang gia tăng rất nhanh

Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) Nguyễn Huy Nga lo lắng: 5 tháng đầu năm nay, số ca mắc sốt xuất huyết đã lên tới 14.000 người. Mới vào đầu “mùa” nhưng dịch sốt xuất huyết đã có dấu hiệu diễn biến phức tạp với số ca mắc, tử vong do sốt xuất huyết đều tăng. “Riêng ở các tỉnh phía Nam, dịch đang tăng mạnh với số ca tử vong cao hơn cùng kỳ năm 2006 tới 20%”.

Nhiều năm phụ trách công tác phòng chống sốt xuất huyết, Thứ trưởng Bộ Y tế Trịnh Quân Huấn cho biết thông thường chu kỳ dịch sốt xuất huyết xuất hiện 3-5 năm/lần. Nếu không tính vụ dịch lớn năm 1998 với khoảng 300.000 người mắc, 400 người tử vong thì vụ dịch lớn gần đây nhất là vào năm 2003 với khoảng 160.000 người mắc bệnh, nhiều địa phương đã phải huy động cả trường học để điều trị cho người bệnh, đến 2007 là vừa tròn 4 năm.

Mất chương trình “mục tiêu quốc gia” ?

Theo thống kê của Bộ Y tế, trong mấy năm gần đây trung bình mỗi năm có 80.000 người mắc sốt xuất huyết. Kể từ 1999 (ngay sau vụ dịch lớn năm 1998), Chính phủ đã đưa phòng chống sốt xuất huyết vào danh sách các chương trình “mục tiêu quốc gia” (cùng với các mục tiêu quan trọng như tiêm chủng mở rộng, phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em, phòng chống bướu cổ và rối loạn do thiếu iốt, phòng chống lao, sức khỏe tâm thần, phòng chống HIV...).

Nhưng theo một nguồn thông tin mới nhất cho biết, sốt xuất huyết có thể sẽ bị loại ra khỏi danh sách này kể từ mùa dịch 2008!

Tuy nhiên, hỏi lãnh đạo Bộ Y tế vì sao chương trình phòng chống sốt xuất huyết bị loại, ai cũng nói không biết (?). Thứ trưởng Trịnh Quân Huấn nhận định từ khi có chương trình “mục tiêu quốc gia”, không năm nào dịch sốt xuất huyết vượt mức năm 1998 (300.000 người mắc, 400 người tử vong).

Với nguồn tiền từ chương trình mục tiêu - mỗi năm khoảng 20 tỉ đồng, Thứ trưởng Huấn cho biết đã dành 3/4 cho các địa phương chống dịch, chi cho cộng tác viên cộng đồng đến từng gia đình tuyên truyền... Khoảng 1/4 còn lại chuyển về Bộ Y tế mua hóa chất, trang thiết bị y tế (đặc biệt là trang thiết bị cấp cứu cho bệnh nhi vì 70% người mắc sốt xuất huyết dưới 15 tuổi).

Ngân sách đã ít ỏi, nhưng năm nào Bộ Y tế cũng phải “nhắc” địa phương không được cắt tiền chống sốt xuất huyết chi cho các mục tiêu khác, bởi tình hình này thường xuyên diễn ra ở nhiều địa phương, đặc biệt là các tỉnh nghèo.

“Sẽ rất khó khăn” - ông Nguyễn Huy Nga nhận định về trường hợp không còn ngân sách từ chương trình mục tiêu cho phòng chống sốt xuất huyết.

Có thể so sánh là khập khiễng, nhưng nếu so sánh với phòng chống cúm H5N1 (bốn năm qua có khoảng 100 người mắc bệnh), nguồn chi cho phòng chống sốt xuất huyết với cả trăm ngàn người mắc mỗi năm quả thật khiêm tốn. Nhưng nếu không còn là mục tiêu quốc gia, khó huy động sự tham gia của các bộ ngành, có thể chỉ còn các địa phương giàu chống dịch.

Trong dự luật phòng chống các bệnh truyền nhiễm đang soạn thảo, Bộ Y tế đã qui định gia đình nào để phát sinh lăng quăng và muỗi gây sốt xuất huyết sẽ bị phạt. Cũng đành là phải huy động sự năng động của UBND các địa phương chống dịch, không phải việc gì cũng “chờ trung ương”, nhưng rõ ràng với phòng chống sốt xuất huyết, phó mặc cho các địa phương từ bây giờ là hơi sớm.   

Theo Tuổi Trẻ