Điều chỉnh chính sách tiền tệ: Các ngân hàng sẽ có vốn khả dụng

 

- Ông đánh giá thế nào về các quyết định mới nhất của NHNN. Theo đó lãi suất cơ bản sẽ giảm từ 14% xuống 13%. Lãi suất Dự trữ bắt buộc tăng gấp đôi  và thanh toán 20.300 tỷ đồng tín phiếu NHNN bắt buộc trước thời hạn?

 

TS Vũ Đình Ánh.

- Tôi cho rằng đúng ra việc này phải làm từ cuối tháng 9, vì khi đó lạm phát đã đi xuống. Cung tiền đã tỏ ra có hiệu quả. Tuy nhiên, bây giờ cũng chưa phải là muộn. Lãi suất cơ bản cho đến nay chỉ có tác dụng chủ yếu là quy định trần lãi suất.

 

Trước khi hạ lãi suất cơ bản, nhiều ngân hàng chủ động hạ lãi suất cho vay. Bây giờ họ đã bắt đầu chuyển sang thời kỳ hạ lãi suất huy động. Cái tôi quan tâm là việc bơm tiền vào lưu thông, qua việc tăng gấp đôi lãi suất tiền gửi dự trữ bắt buộc từ 5% lên 10%. Cho phép thanh toán trước hạn 20.300 tỷ đồng tín phiếu NHNN, có thể hiểu là Nhà nước “bơm” thêm hơn 20.300 tỷ đồng vào lưu thông. Các ngân hàng sẽ có vốn khả dụng để dùng.

 

Điều đó cho thấy, chúng ta đã giảm bớt việc thắt chặt tiền tệ. Trong bối cảnh lạm phát giảm nhiệt, nó sẽ tác dụng tốt cho việc hỗ trợ ngân hàng cung cấp tiếp tín dụng cho doanh nghiệp. 

 

Trước khi hạ lãi suất cơ bản, nhiều ngân hàng đã chủ động hạ lãi suất cho vay. Ảnh: Chí Cường.

 

- Thưa ông, quyết định này liệu có thể giải quyết được cơn khát vốn của các doanh nghiệp vừa và nhỏ?

 

Một ngày sau quyết định điều chỉnh lãi suất cơ bản và thanh toán tín phiếu NHNN bắt buộc trước hạn, thị trường chứng khoán ngày 21/10 đã có dấu hiệu khởi sắc. Vn-Index tăng liền 9,14 điểm.   Theo Tiến sỹ Vũ Đình Ánh, đây gần như là ảnh hưởng trực tiếp của việc giảm lãi suất cơ bản và nới lỏng tăng cung tiền của ngân hàng. Nó đã đánh tín hiệu cho thị trường là lạm phát không còn tăng vọt và có những nguồn cung tiền mới vào thị trường. Nhưng ông Ánh nhận định, thời gian tới chứng khoán cũng chỉ giao động quanh mức 400 điểm.

- Quyết định này sẽ tăng nguồn tiền cho các dự án vay vốn tín dụng của ngân hàng. Đặc biệt là hệ thống các ngân hàng thương mại lớn. Họ vẫn chiếm đến 60%. Việc này có thể vẫn chỉ có lợi cho các ngân hàng lớn để họ có thêm nguồn tiền thực hiện cho vay các dự án lớn. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn khó có thể tiếp cận được với nguồn vốn này. Với doanh nghiệp tư nhân, lãi suất như hiện nay thì họ vẫn “méo mặt”. Trong khi nhiều khả năng các ngân hàng sẽ chưa hạ lãi suất cho vay vì từ đầu năm đến nay nhiều ngân hàng bị lỗ. Họ sẽ vẫn phải lấy cái lãi này để đập vào lỗ trước đó. Với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, họ phải cân nhắc các dự án của mình. Tránh các dự án mạo hiểm, đi vào những mục tiêu có hiệu quả nhất. Nhưng về vĩ mô, Chính phủ vẫn phải tính làm sao cho các doanh nghiệp này có thể tồn tại được. 

 

- Dư luận đang rất quan tâm đến việc nới lỏng vốn vay cho chứng khoán và bất động sản. Theo ông, trong thời gian tới, Chính phủ có tiếp tục các biện pháp nới lỏng tín dụng đặc biệt với hai thị trường này?

 

- Về thị trường chứng khoán, tôi không chắc lắm. Nhưng riêng thị trường bất động sản, theo tôi nếu siết quá chặt, nó sẽ “chết”. Mà bất động sản “chết” thì ngân hàng sẽ “chết” trước, nên kiểu gì Chính phủ cũng có tác động tới thị trường này.

 

Nhưng tôi cho rằng, chúng ta cần hết sức thận trọng, cần rút ra được những bài học từ việc tăng trưởng tín dụng quá nóng năm 2007. Tôi cho rằng, trong trường hợp này nên nói chính xác là giảm bớt thắt chặt, chứ không hẳn là nới lỏng. Tôi nghĩ vẫn phải thắt chặt, chỉ là nới cho bớt chặt hơn thôi. Nguy cơ lạm phát của chúng ta vẫn còn. Mà đặc biệt nguy cơ lạm phát đấy sẽ rất nguy hiểm. Trong bối cảnh khả năng kinh tế toàn cầu suy thoái, mà Việt Nam lại có lạm phát thì chúng ta rất dễ rơi vào đình lạm. Tức là, vừa có suy thoái kinh tế, vừa lạm phát. Nó còn nguy hiểm hơn rất nhiều so với lạm phát mà đi đôi với tăng trưởng.