Đổi giờ hay đổi tư duy?

Theo Tờ trình đề án “Tăng cường quản lý phương tiện giao thông nhằm giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường thành phố Hà Nội, giai đoạn 2017-2020 tầm nhìn 2030”, một trong những giải pháp được đưa ra là “rà soát, điều chỉnh giờ học tập, giờ làm việc và kinh doanh dịch vụ” (giai đoạn từ 2017 - 2020). Quá trình xây dựng đề án, công an Hà Nội đã phát 15.000 phiếu khảo sát ở 30 quận, huyện. “Trên 71% người dân được lấy ý kiến ủng hộ việc điều chỉnh giờ học giờ làm để giảm ùn tắc giao thông”, tờ trình dẫn kết quả khảo sát.

Về việc này, nickname Ngọc Hưng bình luận: “Nên học các nước tiên tiến ở châu Âu, cho trẻ em đi học lúc 9-10 giờ sáng. Giờ đó bố mẹ đã đi làm, các con có xe bus của nhà trường đưa đi, đón về tại các điểm chờ xe bus. Giải pháp này vừa không bị cắt giảm giờ làm của phụ huynh lại giúp các em tự lập sớm”… Một số ý kiến tán đồng cũng cho rằng đây có thể là việc “tháo nút nghẽn” giao thông bấy lâu.

Tuy nhiên, rất nhiều ý kiến lại có góc nhìn khác. Họ cho rằng vấn đề quy hoạch đô thị, phát triển phương tiện công cộng mới là những yếu điểm giải quyết bài toán giao thông. Chẳng hạn như nên xây chung cư mới có mặt bằng để giải phóng đường, dẹp nhà phố và nhà trong hẻm. Họ lập luận rằng trên thế giới không còn nhiều nơi như nước ta nhà phố quá nhiều mà chỉ có các trung tâm thương mại và văn phòng là nằm trong trung tâm thành phố và chung cư, còn biệt thự, nhà riêng đều nằm ở ngoại thành.

Hay các ý kiến khác cũng nhìn ở góc độ tư duy về quy hoạch. Rằng việc di dời các trường đại học ra ngoại thành để lấy không gian bởi chỗ nào có trường học sẽ có đông sinh viên đến học và thuê trọ gần đó sẽ kèm theo những người bán hàng rong, các tiệm tạp hóa, quán nước, hàng ăn… Quan sát thực tế đều thấy rằng, sau rất nhiều kỳ nghỉ khi các sinh viên về quê, Hà Nội đã giảm được đáng kể số lượng người tham gia giao thông. Tư duy quy hoạch còn là việc cấp phép cho những dự án chung cư phải tính toán được mật độ giao thông trục đường đó là giải tỏa được nạn tắc đường… Chưa kể, vấn đề nằm ở cơ sở hạ tầng giao thông kém và thiếu khoa học, văn hóa đi lại bằng phương tiện giao thông công cộng với hệ thống hạ tầng, phương tiện công cộng quá yếu.

Những cách lập luận thuyết phục đó đều cho thấy rằng, đổi giờ học, giờ làm vẫn chỉ là giải pháp mang tính chất chữa cháy và không triệt để. Điều cốt lõi là nhìn ra căn nguyên để có cách giải quyết thấu đáo, khoa học, giải quyết tận gốc. Thay đổi tư duy trong quy hoạch, trong xây dựng, trong phát triển đô thị mới là bền vững, còn thay đổi các múi giờ hoạt động chỉ là cái nhất thời.

Mai Hạnh