Dự án 132 tỉ không qua đấu thầu: Những vấn đề cần được làm rõ

>> Dự án 132 tỉ không qua đấu thầu (Bài 1)

Trên cơ sở báo cáo của các ngành này, ngày 6/8/2007 UBND tỉnh QB đã có văn bản 1577/UBND - KTTH khẳng định dự án này được thực hiện đúng quy định của pháp luật. Tuy nhiên, so với thực tế thì văn bản này có quá nhiều vấn đề cần phải làm rõ.

Dự án của ai?

Trong văn bản 1577, UBND tỉnh Quảng Bình cho rằng: Dự án Khu TTTTM&DC được thực hiện theo phương thức giao đất có thu tiền sử dụng đất, theo quy định tại điểm b khoản 3 Điều 34, Luật Đất đai năm 2003: “Tổ chức kinh tế được giao đất sử dụng vào mục đích đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng để chuyển nhượng hoặc cho thuê gắn liền với kết cấu hạ tầng đó”, mà không phải thực hiện theo cơ chế “đổi đất lấy hạ tầng”.

Tại QĐ số 3612, ngày 7/12/2005, UBND tỉnh cũng nói rõ: “Các công trình hạ tầng kỹ thuật của dự án (giao thông, cấp thoát nước, điện chiếu sáng, cây xanh) sau khi được đầu tư xong sẽ bàn giao lại cho địa phương quản lý, vận hành và bảo dưỡng”.

Theo tinh thần của 2 QĐ này, lẽ ra việc lập, thẩm định, phê duyệt dự án cũng như thiết kế kỹ thuật, tổng dự toán phải do cơ quan Nhà nước thực hiện. Điều này cũng đã từng được UBND tỉnh đề cập trong văn bản gửi Ban Thường vụ Tỉnh uỷ QB, cụ thể: Thiết kế, dự toán, chi phí thực hiện dự án có liên quan phải được UBND tỉnh và cấp có thẩm quyền phê duyệt trước khi thực hiện.

Thế  nhưng, không hiểu vì lý do gì mà sau đó, UBND tỉnh QB lại giao cho Cty 525 “tự quyết định đầu tư và chịu trách nhiệm” và “tự tổ chức thẩm định, phê duyệt thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công, dự toán”.

Dự án được UBND tỉnh Quảng Bình cho rằng đã công khai (Trích cuốn Quảng Bình: Tiềm năng và cơ hội đầu tư)

Không ít ý kiến cho rằng, việc đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu TTTTM&DC theo cơ chế tạo vốn bằng quỹ đất xây dựng kết cấu hạ tầng, có nghĩa là nguồn vốn đầu tư ở đây là nguồn vốn Nhà nước và được hình thành từ nguồn quỹ đất (tiền sử dụng đất thu được). Điểm khác biệt so với các dự án khác là thay vì chi trả chi phí xây dựng cho bên nhận thầu bằng tiền, thì Nhà nước trả bằng một số diện tích đất ở hình thành trực tiếp qua việc xây dựng kết cấu hạ tầng, để nhà thầu bán đi (nhượng lại - NV) thu hồi lại chi phí xây dựng đã bỏ ra.

Do đó, việc lập, thẩm định, phê duyệt dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu TTTTM&DC cũng như thiết kế kỹ thuật, dự toán phải do cơ quan đại diện cho Nhà nước đứng ra thực hiện. Công ty 525 “tự quyết định đầu tư và chịu trách nhiệm” và “tự tổ chức thẩm định, phê duyệt thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công, dự toán” như UBND tỉnh QB đã chấp thuận liệu có đúng quy định của pháp luật?

Công khai một đường, thực hiện một nẻo

Theo quy định, việc tạo vốn bằng quỹ đất xây dựng kết cấu hạ tầng phải “đấu thầu xây dựng công trình và đấu giá quyền sử dụng đất để tạo vốn xây dựng công trình đó”.

Lý giải việc chỉ định Công ty 525 thi công hạ tầng kỹ thuật Khu TTTM&DC và giao đất cho đơn vị này mà không thông qua đấu thầu và đấu giá, UBND tỉnh QB cho rằng: Khu TTTM&DC được UBND tỉnh đưa vào danh mục kêu gọi đầu tư từ nhiều năm qua, trong cuốn “Quảng Bình - Tiềm năng và cơ hội đầu tư” xuất bản tháng 8/2004 (mã số 04-15, trang 40), được quảng bá tại Hội thảo xúc tiến đầu tư tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh...

Ở đây xin chưa đề cập đến cách làm của UBND tỉnh QB đã được gọi là công khai hay chưa, chúng tôi chỉ xin được đề cập đến cuốn sách mà tỉnh này giới thiệu tại các hội nghị đầu tư. cụ thể, khi xem kỹ thì cuốn sách này chỉ có dự án với tên gọi là “Dự án đầu tư Trung tâm thương mại Quảng Bình”, có địa điểm được đề xuất là chợ Bắc Lý, chứ không phải là dự án đầu tư Khu TTTM&DC, có vị trí cách chợ Bắc Lý gần 2km.

Mặt khác, dự án được kêu gọi đầu tư là xây dựng Trung tâm thương mại, chứ không hề có chữ nào nói đến đầu tư xây dựng khu dân cư...

Không chỉ có vậy, trong QĐ 3612, ngày 7/12/2005 của UBND tỉnh QB phê duyệt dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu TTTTM&DC, lại không hề có tổng mức đầu tư được phê duyệt –  một nội dung mà trong bất kỳ Quyết định phê duyệt dự án nào vẫn thường phải có. Hơn nữa, nếu không có tổng mức đầu tư, thì làm sao có thể xác định được số tiền sử dụng đất tối thiểu mà Công ty 525 phải nộp vào ngân sách và liệu Cty này có đẩy dự toán lên cao?

Cũng trong văn bản 1577, vấn đề giám sát thi công được UBND tỉnh QB lý giải rằng, Công ty 525 đã chọn tư vấn độc lập là Công ty cổ phần tư vấn xây dựng Quảng Bình làm giám sát quá trình thi công xây dựng công trình.

Liệu có khách quan không, khi Công ty 525 lại đi thuê người khác giám sát chính mình? Phải chăng đây chỉ là hình thức hợp lý hoá về mặt thủ tục? Bởi đơn vị tư vấn chỉ nhăm nhăm chịu trách nhiệm trước Cty 525 (thông qua hợp đồng kinh tế) mà ít để tâm tới trách nhiệm trước UBND tỉnh (bên đại diện cho Nhà nước - NV) về chất lượng công trình?

 Trần Đức Vinh

>> Dự án 132 tỉ không qua đấu thầu (Bài 1)

>> Dự án 132 tỉ không qua đấu thầu: Cơ quan chức năng nói gì? (Bài 3)