Đưa ảnh chế lên mạng bị xử lý như thế nào?

Nghe cháu kể, tôi rất hoang mang, lo sợ cháu sẽ làm điều gì đó dại dột như trường hợp của một học sinh ở huyện Thạch Thất (Hà Nội). Xin luật sư cho biết, hành vi đó sẽ bị xử lý như thế nào?

Nguyễn Thị Nga (Huyện Quốc Oai, Hà Nội)

Trả lời:

Hành vi ghép ảnh rồi phát tán trên mạng xã hội có dấu hiệu của “Tội làm nhục người khác” được quy định tại Điều 121, Bộ luật Hình sự. Tuy nhiên, để xử lý hình sự là rất khó vì cần phải chứng minh ý thức chủ quan của người phạm tội là mong muốn cho người bị hại bị nhục nhã, tủi hổ.

Trong vụ việc, cơ quan tiến hành tố tụng cần phải làm rõ được hai vấn đề sau: Một là, xác định thế nào là danh dự nhân phẩm vì đây là một loại khách thể đặc biệt, luôn là vấn đề phức tạp bởi cùng bị hành vi xâm phạm như nhau, có người cảm thấy nhục, có người lại thấy bình thường. Hai là, người phạm tội cũng nhận thức giống như nạn nhân, có người cho rằng hành vi ghép ảnh đưa lên mạng xã hội thì người bị hại thấy rất nhục, nhưng cũng có thể người bị hại chưa thấy nhục hoặc không thấy nhục.

Do vậy ý thức chủ quan của người thực hiện hành vi và của người bị hại trong trường hợp này cần được đánh giá, xác định trong mối quan hệ với các yếu tố khác như: Trình độ nhận thức; mối quan hệ bè bạn; quá trình hoạt động bản thân bị hại; tâm tư tình cảm của nạn nhân trước khi thực hiện hành vi tự tử; tính chất bức ảnh bị ghép đã đến mức thể hiện sự bôi nhọ nhân phẩm danh dự hay chưa…

Ví dụ, nếu có đủ căn cứ chứng minh hành vi làm nhục dẫn tới nạn nhân tự sát  thì coi đó là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự theo quy định tại Khoản 1, Điều 48 Bộ luật Hình sự. Nếu đó là những ảnh “nhạy cảm”, cơ quan tiến hành tố tụng cũng có thể xem xét khởi tố “Tội truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy” theo Điều 253.