Đừng “đùa” với tài sản của dân!

Đương nhiên đó không phải quyết tâm kiếm tiền giúp người nghèo, mà là giải pháp răn đe, cải thiện ý thức tham gia giao thông vốn đã quá tệ. Một ý tưởng, nói chung, xuất phát từ mục đích tốt đẹp.

Nhưng luật pháp không chỉ cần đẹp, cao thượng mà cần chính xác, đảm bảo các giá trị tuyệt đối và có tính khả thi. Luật pháp cần ăn khớp, thông tư phải từ nghị định, nghị định phải từ luật. Luật không thể mơ hồ để rồi nghị định “đẻ” thêm các quy định, thông tư lại hóa thêm những chế tài.

Ý tưởng trên nghe có vẻ hay, dễ được người dân đồng tình trong bối cảnh nhiều người đã quá bức xúc về sự bất tuân luật pháp của người tham gia giao thông. Nhưng, nó cũng rất dễ thành một đề xuất không khả thi, thậm chí phạm luật. Xe máy vẫn là phương tiện “kiếm cơm”, là tài sản có giá trị cao của hầu hết người dân Việt Nam. Đề xuất tịch thu chỉ vì lỗi vi phạm hành chính cần được xem xét rất cẩn trọng.

Luật Xử lý vi phạm hành chính ra đời năm 2012 cũng có các quy định về tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính. Hình thức xử phạt này đã tước bỏ quyền sở hữu đối với tài sản của người vi phạm và chuyển sang sở hữu nhà nước. Nhưng luật còn chú ý đến việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp về tài sản cho người chủ sở hữu, người quản lý, sử dụng hợp pháp khi họ không có lỗi. Với lĩnh vực giao thông đường bộ, luật quy định công an có quyền tịch thu phương tiện vi phạm có giá trị không vượt quá mức tiền phạt được quy định.

Chỉ cần vậy đã thấy hai vướng mắc về luật: Nhiều người vi phạm giao thông nhưng chiếc xe lại thuộc sở hữu của người khác; Giá trị hầu hết các loại xe máy thường cao hơn mức tiền phạt. Hành vi ngược chiều cao tốc rõ ràng là lỗi của người điều khiển, không phải lỗi của chiếc xe, cũng không phải lỗi của chủ xe. Và, một tài sản lớn như vậy không thể dễ dàng tịch thu, dễ như nói một câu chuyện đùa.

Tham khảo luật giao thông của nhiều nước trên thế giới, cũng rất khó tìm được nơi nào cho phép người thực thi luật pháp thu tài sản của người dân. Kể cả các luật đã ban của Việt Nam, tang vật, phương tiện bị thu hồi hầu hết cũng nằm trong nhóm các hành vi nguy hiểm ở mức độ hình sự, trong khi vi phạm giao thông là vấn đề ý thức, thậm chí là sơ suất, nhầm lẫn.

Hãy hình dung, một ngày bạn cho người khác mượn xe máy, rồi bất ngờ nó bị bán để ủng hộ người nghèo!

Việt Nguyễn