Gạo ủ gây bệnh lạ?

Đó là một trong những ý kiến chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến tại buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi về hội chứng viêm dày sừng da bàn tay, bàn chân tại huyện Ba Tơ và bệnh mới phát sinh tại huyện Sơn Hà ngày 28/4.

 

Bộ trưởng Bộ Y tế phát biểu tại buổi làm việc với tỉnh Quảng Ngãi. Ảnh: TG

 

Sáng 28/4, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến đã có chuyển khảo sát thực địa và kiểm tra tình hình dịch tễ, khám bệnh cho một số bệnh nhân tại xã Ba Điền, huyện Ba Tơ- vùng tâm điểm của bệnh. Bộ trưởng cho rằng, vấn đề tìm căn nguyên bệnh hiện nay vẫn đang khó khăn, nên trong thời gian tới song song với giảm chết và phòng chống bệnh vẫn phải tiếp tục nghiên cứu để có kết quả chính thức về căn nguyên của bệnh.

Trước diễn biến phức tạp của bệnh, UBND tỉnh Quảng Ngãi kiến nghị với Bộ Y tế một số vấn đề như: Bộ Y tế cần tiếp tục khảo sát, điều tra sớm tìm ra nguyên nhân gây bệnh; xem xét điều chỉnh, bổ sung phác đồ điều trị và phân tuyến thu dung để điều trị hiệu quả; cấp hỗ trợ máy siêu lọc máu cho Bệnh viện đa khoa tỉnh; trang bị thêm xe cứu thương cho Trung tâm y tế huyện Ba Tơ để vận chuyển bệnh nhân đến Bệnh viện; đề nghị Bô Y tế hợp tác với tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các tổ chức y tế quốc tế khác để phối hợp khảo sát tìm nguyên nhân gây bệnh.

Tại buổi làm việc, Cục Y tế dự phòng đã báo cáo những kết quả ban đầu sau khi lấy mẫu kiểm tra, xét nghiệm vào ngày 26, 27/4 cho thấy: Nguồn lây bệnh là khu trú trong phạm vi hẹp, không mang tính chất lan tỏa của một bệnh truyền nhiễm, chưa tìm thấy bằng chứng lây nhiễm ra các khu vực khác; đường lây truyền có yếu tố liên quan đến thực phẩm; Ricketsia không phải là nguyên nhân gây bệnh; Hội chứng viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân có thể do nhiễm độc.

Theo đoàn khảo sát, những tháng đầu năm 2012 có 79 trường hợp mắc bệnh, 7 trường hợp tử vong, tập trung chủ yếu tại xã Ba Điền và ở làng Rêu, với biểu hiện là viêm dày sừng da bàn tay, bàn chân, sau đó là có biểu hiện nhiễm độc gan, thường tử vong vì suy đa phủ tạng.

Đoàn hướng nhiều về nhiễm độc qua đường ăn uống, vì đây là vùng 100% là người dân tộc thiểu số, lại có thói quen ăn gạo ủ. Loại gạo này ủ rất lâu mà không phơi khô, phơi nóng và các tập tục, thói quen về vệ sinh môi trường kém mặc dù kinh tế đối với thôn, xã này không phải là quá nghèo. Mặt khác, người dân lại bất hợp tác trong việc điều trị bệnh, tâm lý bị bệnh nhưng không muốn đến bệnh viện để điều trị, hoặc đang điều trị ở bệnh viện nhưng chưa khỏi thì họ lại bỏ về nhà.

Nhóm công tác của PSG,TS Trần Hậu Khang cho biết: Trên nền Hội chứng viêm da dày sừng bàn tay, bàn chân có rối loạn chức năng gan có dấu hiệu của những bệnh khác, từ đó làm cho bệnh nặng hơn dẫn đến tử vong. Nhóm cũng đã đưa ra phác đồ điều trị mới, sẽ sớm trình Bộ trưởng phê duyệt; tùy thuộc vào tình trạng bệnh để phân ra các tuyến điều trị.

 

Sau khi đi thực tế và nghe các báo cáo, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã ghi nhận những cố gắng của UBND tỉnh Quảng Ngãi, huyện Ba Tơ và ngành Y tế đối phó với "bệnh la" nói trên. Loại bệnh này đã gây hoang mang trong nội bộ nhân dân, đặc biệt là người dân huyện Ba Tơ. Tuy nhiên, Bộ trưởng khẳng định rằng: Đây là bệnh không lây; Ricketsia cũng không phải là nguyên nhân gây bệnh; bệnh có thể là do nhiễm độc từ thực phẩm; yếu tố liên quan từ môi trường là rất nhiều, tuy nhiên phải chờ kết quả nghiên cứu của các Đoàn công tác Bộ Y tế.

Trước mắt theo Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến, bằng mọi cách phải giảm tỷ lệ tử vong; tăng cường các chất dinh dưỡng cho người dân. Trong tuần tới Bộ sẽ ban hành phác đồ điều trị mới; phân tuyến điều trị rõ ràng; tăng cường thuốc cho Trung tâm y tế huyện Ba Tơ; quán triệt với người dân khi nào khỏi hẳn bệnh mới được trở về nhà, không được để người bệnh nằm tại nhà.

Đối với xe cấp cứu vận chuyển bệnh nhân thì trong tuần sau sẽ cấp xe cho huyện. Đối với máy lọc máu thì UBND tỉnh phải gửi công văn để Bộ hỗ trợ, trước mắt nên mượn máy lọc máu của Bệnh viện Nhi Trung ương; đề nghị Bệnh viện C Trung ương cử cán bộ phối hợp với Bệnh viện Phong – Da liễu Trung ương Quy Hòa để tập huấn cho Bệnh viện đa khoa Quảng Ngãi và trung tâm Y tế huyện Ba Tơ về vấn đề hồi sức cấp cứu và da liễu để điều trị cho bệnh nhân ngay tại Quảng Ngãi; giao cho Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh và Trung tâm y tế huyện phun các loại hóa chất diệt côn trùng trên toàn xã Ba Điền; huy động hết lực lượng để tuyên truyền vệ sinh sinh hoạt, ăn uống đến từng hộ gia đình.

Đề nghị UBND tỉnh phát gạo trắng đảm bảo vệ sinh cho nhân dân sử dụng (mỗi gia đình khoảng 50kg); tỉnh phối hợp với UBMTTQ Việt Nam tỉnh kêu gọi một số công ty dược, các tổ chức, cá nhân hỗ trợ cho nhân dân vùng bệnh.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến chỉ đạo Cục Y tế dự phòng cung cấp các loại hóa chất để ngành y tế Quảng Ngãi sử dụng. Thực hiện đầy đủ chế độ chính sách cho đối với cán bộ làm công tác trong vùng dịch. Ủng hộ đề tài nghiên cứu lâm sàng của PSG, TS Trần Hậu Khang. Để tìm căn nguyên gây bệnh thì cần nghiên cứu dịch tễ học tổng thể: căn nguyên vi sinh, miễn dịch, virus,… Bộ sẽ tiếp tục cử Đoàn công tác vào để lấy mẫu về để phân tích kết quả; nhóm dịch tễ điều tra toàn bộ dịch tễ học,… Tạm thời chưa mời sự giúp đỡ của tổ chức Y tế thế giới.

 

Đức Hoàng - Hoàng Uyên