Giải mã cú sốc “Mùi da người”

Một cảnh trong vở kịch “Mùi da người”. Ảnh: TL

Giáo dục giới tính thì có gì sai?

“Mùi da người” là đứa con tinh thần của tác giả Đăng Duy và Thùy Dương với đề tài là chuyện tình cảm phức tạp, sự sa ngã, trụy lạc của một bộ phận học sinh đang tuổi cắp sách đến trường. Khi chưa công diễn, vở kịch đã gây tò mò cho khán giả khi tung ra thông tin có nhiều cảnh “nóng”, cấm trẻ em dưới 12 tuổi. Và quả thực, khi tận mắt xem kịch, khán giả không khỏi ngại ngùng trước những cảnh nhạy cảm diễn ra trên sân khấu. Vì vậy, sau buổi diễn, vở kịch này đã chịu khá nhiều ý kiến chỉ trích của dư luận.

Phân trần về những cảnh “nóng” gây tranh cãi, nghệ sĩ Minh Béo - chủ sân khấu Cinema Sao Minh Béo, nơi công diễn vở kịch - chia sẻ: “Nếu những cảnh “nóng” trên phim đôi khi phải sex thật thì sân khấu lại mang tính ước lệ rất cao. Trong vở kịch này, tất cả cảnh “nóng” đều dưới dạng những cái bóng sau phông màn chiếu. Đây là phương pháp sử dụng ánh sáng đánh ngược. Thực ra diễn viên không cởi đồ mà mặc đồ tico”.

Thực tế, nếu xét riêng ở góc độ đề tài, “Mùi da người” đã khắc họa, cảnh tỉnh được phần nào lối sống buông thả trong thanh thiếu niên hiện nay, đồng thời lồng ghép cả yếu tố giáo dục giới tính, cụ thể là phần giảng dạy về bao cao su, an toàn tình dục... Ngoài ra, vở diễn cũng xây dựng những tình cảm lành mạnh, trẻ trung của tuổi học trò.

Có chăng, nhược điểm lớn của vở kịch nằm ở cách khai thác đề tài sa đà, thiếu lôgic. Có lẽ nhóm tác giả đã bỏ qua những yếu tố về thời gian, không gian, xuất thân, độ tuổi… của các nhân vật. Thay vào đó, trọng tâm vở kịch dồn hết vào chuyện giới tính, tình yêu tay ba. Việc mập mờ trong cách xác định nhân vật đương nhiên sẽ không tạo hiệu quả cao về cách khai thác tâm sinh lý, cảm xúc, hành động của nhân vật.

Đặc biệt, trong vở kịch, hai nhân vật được cho là đại diện cho người lớn để cảnh tỉnh lớp trẻ cũng khiến người xem “chờn chợn” với những cái tên: “Cô giáo Thảo”, “chú Kim” “nổi tiếng” một thời. Lớp diễn cho “cô Thảo” trong bộ bikini, quấn khăn tắm xuất hiện trên sân khấu, thậm chí trèo xuống hàng ghế khán giả càng làm không ít người giật mình vì độ “hiện thực” quá mức của vở diễn.

Chuyện “khó nói” sau ánh đèn sân khấu

Poster “Mùi da người” được quảng cáo rất câu khách. Ảnh: TL

Trong khi đa phần ý kiến chỉ trích đang dồn vào vở kịch trên thì một chi tiết ít được chú ý: Vở kịch “Mùi da người” được diễn tại Sân khấu Cinema Sao Minh Béo. Tại đây, sau 7 tháng thành lập “sân khấu vì người nghèo”, nghệ sĩ hài Minh Béo đã dùng số tiền lãi thu được nhờ bán vé để làm từ thiện định kỳ 6 tháng một lần.

Trước khi công diễn vở kịch “Mùi da người”, chủ sân khấu này từng đau đáu về số lượng khán giả không như mong đợi. Từ khi thành lập, sân khấu của anh đã công diễn cả chục vở kịch song số lượng khán giả vẫn èo uột, thờ ơ. Do đó, nghệ sĩ Minh Béo đã quyết định đầu tư vào 2 vở kịch mới, trong đó có “Mùi da người” nhằm thu hút người xem.

“Thời gian vừa qua, số tiền chúng tôi đầu tư vào sân khấu khoảng 2 tỷ đồng nhưng tới giờ vẫn chưa có lãi. Dù vậy, chúng tôi vẫn không quên lời hứa vào ngày khai trương sân khấu là địa chỉ thân quen của người nghèo khó”, nghệ sĩ Minh Béo bùi ngùi chia sẻ.

Lên tiếng về câu chuyện này, nhóm tác giả vở kịch “Mùi da người” cũng thẳng thắn bày tỏ: “Hút khách là điều chúng tôi muốn hướng tới. Làm đạo diễn và tác giả cho một sân khấu tư nhân lấy giá trị từng chiếc vé để nuôi sống bản thân và lấy mục tiêu phục vụ khán giả là cơ sở để tồn tại, thì việc chúng tôi chọn cách này hay cách khác để hấp dẫn khán giả là không có gì sai. Không nghĩ tới thương mại thì nghĩ tới cái gì để tồn tại? Câu chuyện thương mại và vai trò của tác giả, đạo diễn không hề mâu thuẫn nhau. Ai dám khẳng định rằng những sản phẩm thương mại không tạo nên vị trí của tác giả - đạo diễn. Để khẳng định vai trò của tác giả và đạo diễn cần một quá trình dài gian nan và lao động không ngừng. Nếu nghề của mình còn không nuôi nổi mình thì làm nghề để làm gì?”.

Câu chuyện loay hoay tìm cách chinh phục khán giả của nghệ sĩ Minh Béo cũng là trong xu thế sân khấu đang xã hội hóa để tồn tại. Có hai hiện trạng sân khấu đang diễn ra, hoặc là vở diễn hay nhưng khán giả vẫn thưa vắng hoặc kín chỗ ngồi thì đề tài phải thật “hot”, giật gân. Như vậy, từ việc thu hút khán giả, bán vé đến chuyện sử dụng các “chiêu” câu khách âu cũng là điều dễ hiểu. Bên cạnh đó, chuyện phân hóa khán giả theo trình độ hiểu biết, gu thưởng thức nghệ thuật cũng là yếu tố kích thích giúp sân khấu kịch phát triển. Vấn đề ở chỗ, ai mới là người tài năng, bản lĩnh khiến khán giả phải “tâm phục khẩu phục” ngay cả khi chạm đến những vấn đề nhạy cảm nhất của đời sống, xã hội.

Lữ Mai