Giải mã cuộc đua của hơn 250 triệu tinh trùng để gặp trứng

Phụ nữ khi đến tuổi dậy thì, buồng trứng sẽ sản sinh khoảng 300.000 tế bào trứng. Tuy nhiên trong suốt cuộc đời một phụ nữ, chỉ có khoảng 400 tế bào là phát triển thành trứng và rụng. Xét ra, tỷ lệ tế bào trứng chuyển hóa thành trứng chie khoảng 0,13%, còn lại 99,87% tế bào trứng chỉ là tế bào trọn đời.

Ở đàn ông, ước tính sản xuất trung bình 14 đến 53 lít tinh dịch và hơn 2.000 nghìn tỷ tinh trùng trong suốt cuộc đời. Mỗi một lần xuất tinh có hơn 250 triệu tinh trùng, song chỉ duy nhất một tinh trùng gặp được trứng để thụ tinh. Ngoài ra, số lượng tinh trùng bơi đến trứng còn phụ thuộc vào 3 yếu tố là thời gian xuất tinh, căng thẳng và mức độ testosterone, tuổi tác. Tinh trùng cuối cùng bơi với tốc độ 84,2 mm mỗi giây vượt qua giới hạn sẽ thành công gặp trứng.

Đàn ông sản xuất hơn 2.000 nghìn tỷ tinh trùng trong suốt cuộc đời. Ảnh: Aeon

Thế nhưng, cuộc chiến giữa hàng triệu con tinh trùng không hề vội vàng và gấp gáp như chúng ta tưởng tượng. Một nghiên cứu sinh sản ở động vật có vú cho thấy tinh trùng được ống dẫn trứng và tử cung hỗ trợ di chuyển bằng cách co bóp, tạo lực đẩy. Động vật có vú có kích thước cơ thể càng lớn thì độ dài của tinh trùng càng ngắn. Nhờ ngắn, chúng tiết kiệm được sức lực, thuận lợi vượt qua hệ thống sinh dục của con cái mà tiếp cận trứng.

Con người thực chất cũng là một động vật có vú. Sau khi được giải phóng vào cơ thể nữ, toàn bộ tinh trùng phải đối mặt với môi trường axit nên buộc phải chạy ngay vào cổ tử cung để sống sót, sau đó cuộc đua trở nên nhẹ nhàng hơn. Nguyên nhân là trên thành cổ tử cung của bộ phận sinh dục nữ có rất nhiều hang hốc nhỏ, mỗi hang chứa được chừng 200.000 tinh trùng. Chúng có thể dừng chân nghỉ ngơi ở đó cả vài ngày rồi mới tiếp tục bơi. Trong lòng tử cung, tinh trùng chuẩn bị cho cuộc bơi vượt chướng ngại khó khăn nhất. Chúng buộc phải bơi ngược dòng lên ống dẫn trứng, thường thì chỉ vài trăm tinh trùng thành công để tới vị trí cao nhất này.

Tại ống dẫn trứng, tinh trùng đối mặt với chướng ngại cuối cùng để gặp trứng. Đến đây, tinh trùng nào khỏe nhất sẽ về đích nhanh nhất. Tinh trùng càng đông, càng khỏe thì cơ hội thụ tinh càng cao. Tuy nhiên số lượng tinh trùng quá đông và khỏe cũng dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, gây lãng phí tinh trùng. Cụ thể, trong trường hợp có hai tinh trùng kết hợp với một trứng, hiện tượng Polyspermy (đa tinh trùng kết hợp một trứng) sẽ xảy ra. Khi ấy thay vì một trứng kết hợp một tinh trùng tạo thành 46 cặp nhiễm sắc thể giới tính, một trứng và hai tinh trùng tạo thành 69 cặp nhiễm sắc thể dẫn tới sảy thai hoặc bé tử vong sau khi sinh.

Theo Thùy Anh/VnExpress