Giải mã sự thật về công dụng thần diệu của loại thảo dược giúp quý bà thổi bùng lửa ái ân

Nữ hoàng Võ Tắc Thiên thường xuyên sử dụng “Đương quy tứ nghịch thang” để “hồi xuân”. Ảnh minh họa.

Các biểu hiện như khô hạn, nóng trong người, mệt mỏi, khó chịu… khiến chị em sợ chuyện “gối chăn”. Nếu không có biện pháp khắc phục, quan hệ vợ chồng rất dễ sứt mẻ. Cùng với Tây y, Đông y đã nghĩ tới vấn đề này hàng nghìn năm nay và tích cực tìm kiếm những cây thuốc trong tự nhiên giúp phái đẹp “hồi xuân”. Một trong những thảo dược thảo dược nổi tiếng mang lại lợi ích ấy chính là Đương quy.

“Bảo bối” của phái đẹp

Theo y học cổ truyền Trung hoa, Đương quy được coi là vị thuốc chính của phụ khoa hay sản khoa, chuyên trị bần huyết, đau bụng, kinh nguyệt không đều. Người dân Trung Hoa có rất nhiều cách giải thích cho tên của vị thuốc này. Có người lý giải rằng, ngày xưa, đàn ông cưới vợ mục đích chính là để sinh con nối dõi tông đường nên việc điều chỉnh khí huyết cho phụ nữ là một môn quan trọng hàng đầu trong y giới. Vì thế ý nghĩa đầu tiên của chữ “Đương quy” là “tưởng phu”, nôm na là nhớ chồng. Lại có ý kiến cho rằng, Trung y thường hay dùng chữ “huyết khí”. Nếu khí thể lưu chuyển trong huyết dịch không lưu thông tuần hoàn đều đặn được thì dễ sinh bệnh. Đương quy được coi là vị thuốc điều chỉnh cả khí lẫn huyết. Người bệnh sau khi dùng thảo dược này, khí huyết trở về đường vận chuyển cố định của mình. Theo ý nghĩa này thì tên “Đương quy” có nghĩa là “trở về”.

Nhưng dưới triều Minh, một huyền thoại về nguồn gốc tên của vị thuốc Đương quy đã được phổ biến rộng rãi. Chuyện kể rằng ngày xưa tại một ngôi làng cạnh sông Bạch Long Giang, thuộc tỉnh Cam Túc, có anh chàng tên Vương Dũng vì muốn thể hiện sự dũng cảm đã một mình vào núi Đại Sơn hùng vĩ, bao quanh toàn rừng rậm. Khu rừng núi này là một kho tàng dược thảo quý hiếm nhưng cũng rất nguy hiểm vì trong rừng đầy những thú dữ và rắn độc. Trong nhiều năm, không ai dám vào rừng săn bắn hay hái thuốc. Vương Dũng đi 3 năm mà chưa trở về, Đào Hồng - người vợ trẻ của anh vì phải sống cô đơn vật lộn một mình quá lâu nên tinh thần xuống cấp, khí huyết trì trệ, bất hòa, ăn ngủ không được, dần dần thành bệnh. Chứng bệnh khí huyết suy nhược này Trung y gọi là “Dị thường bế kinh”.

Vì ốm đau quặt quẹo, không muốn làm phiền mẹ chồng già yếu, cô gái quyết định lấy một người đàn ông góa vợ trong làng. Tuy nhiên vừa “đi bước nữa” thì chồng cũ trở về khiến cô đau khổ bệnh tình ngày một nặng hơn. Thấy vậy, Vương Dũng đã đem một số rễ thuốc lấy được trong rừng sâu cho Đào Hồng uống. Thật thần kỳ là sau khi uống hết số rễ thuốc này, sức khỏe của cô gái đã hồi phục, da dẻ trở lại hồng hào, tươi tắn. Thương cảm trước hoàn cảnh của vợ chồng Vương Dũng, người chồng mới của Đào Hồng đã chấp nhận cho họ trở về bên nhau. Chính nhờ rễ thuốc kia, Đào Hồng mới “hồi sinh” và được trở về với người mình yêu thương nên nó được đặt tên là “Đương quy”, có nghĩa là về với chồng.

Dù được lý giải theo ý nghĩa nào cũng có thể thấy rằng, Đương quy là loại thảo dược mà thiên nhiên ban tặng riêng cho phái đẹp. Chẳng vậy, nó được Đông y coi là “nhân sâm nữ”, chủ yếu sử dụng để giải quyết các vấn đề của phụ nữ bao gồm cả thiếu ham muốn tình dục, các triệu chứng của mãn kinh, chuột rút, chống lại sự lão hóa, giúp chị em phụ nữ giữ được nét thanh xuân. Các bài thuốc “hồi xuân” nổi tiếng của các bà hoàng sắc đẹp xưa như Dương Quý Phi, Võ Tắc Thiên… đều không thiếu vị thuốc quan trọng này. Võ Tắc Thiên từ lâu đã được biết đến là bà hoàng đam mê sắc dục tới tận tuổi “gần đất xa trời”. Cũng bởi vậy, bà rất “đầu tư” cho việc tìm kiếm các bài thuốc “hồi xuân”, tăng cường sinh lực. Ngoài bài thuốc kỳ quái “Sâm thử” từ chuột bao tử, bài thuốc “Võ Tắc Thiên Mỹ dung” từ cây ích mẫu…, bà hoàng này cũng rất coi trọng Đương quy với bài thuốc “Đương quy tứ nghịch thang”. Bài thuốc này gồm: Đương quy, Bạch thược, Quế chi, Mộc thông, Tế tân, Chích cam thảo và Đại táo.

Đông y cho rằng, “khí” và “huyết” là gốc của sức khoẻ con người, nó có quan hệ mật thiết đến khả năng tình dục. Với phụ nữ, “khí huyết” còn có phần quan trọng hơn bởi nó ảnh hưởng đến làn da, sự tươi trẻ. “Khí huyết” đầy đủ thì cơ thể khoẻ mạnh, khả năng “ân ái” tốt, “khí huyết” kém dẫn tới các hiện tượng như: vận động là thở gấp, dễ ra mồ hôi, chóng mặt, tim đập mạnh, khí sắc gầy vàng, mất ngủ, hay quên, chân tay lạnh, hơi thở ngắn, ăn uống không tốt, thậm trí già trước tuổi. Trong khi đó, Đương quy có vị ngọt, cay, hơi đắng, tính ấm, vào 3 kinh tâm, can, tỳ; có tác dụng bổ huyết, hoạt huyết. Bởi vậy, loài thảo dược này được coi là “bảo bối” của phái đẹp cũng không ngoa.

Chủ dược trong bài thuốc bổ huyết cơ bản

Theo Đông y, người phụ nữ đến tuổi ngoài 40 chức năng tạng phủ đều bị suy yếu, nhất là tạng thận. Thận suy cùng với khí huyết suy, làm mất cân bằng hai yếu tố âm dương trong cơ thể, ảnh hưởng đến sự hoạt động bình thường của các tạng phủ khác, gây ra hội chứng tiền mãn kinh. Do đó, Đương quy được cho là thảo dược rất tốt với phụ nữ đang vào giai đoạn này, giúp hạn chế các triệu chứng khó chịu như khô hạn, bốc hỏa, khó chịu, cáu gắt… Chính bởi công dụng vượt trội trên mà bài thuốc bổ huyết (bổ máu) cơ bản của Đông y có tên là “Tứ vật thang” cũng lấy vị Đương quy làm chủ đạo. Ba vị khác trong bài thuốc này là Xuyên khung, Thục địa và Bạch thược. Thục địa là sinh địa đem đồ chính và sao tẩm thành, có vị ngọt, tính hơi ôn vào 3 kinh tâm, can, thận, có tác dụng bổ thận dưỡng âm, làm đen râu tóc, chữa huyết hư, kinh nguyệt không đều, tiêu khát, âm hư, ho xuyễn. Xuyên khung vị cay, tính ấm có mùi thơm, vào ba kinh can, đởm và tâm bào, có tác dụng hành khí, hoạt huyết, trừ phong, giảm đau.

Đông y dùng xuyên khung để dưỡng huyết, điều kinh, chữa phong thấp, nhức mỏi xương khớp, cảm mạo, nhức đầu, bụng đầy trướng hoặc bị ung nhọt. Bạch thược vị chua, hơi đắng, lạnh đi vào ba kinh tỳ, phế, can, có tác dụng dưỡng huyết, liễm âm, bình can, chỉ thống (giảm đau). Theo thống kê của các tài liệu cũng cho thấy, trong tất cả các bài thuốc bổ của Đông y thì vị thuốc Đương quy được sử dụng nhiều nhất. Điều này chứng tỏ, lợi ích của vị thuốc này trong công dụng bồi bổ sức khỏe là vô cùng lớn.

Theo lương y Phạm Anh Duy (Phòng khám Tâm Y Đường), hai từ “Đương quy” trong ngôn ngữ Hán Việt có nghĩa “về chỗ cần về”, vị thuốc này có thể điều khí, nuôi huyết, làm cho khí và huyết về đúng chỗ. Khi uống Đương quy vào tỳ vị chỉ hỗ trợ tiết dịch vị, khi đến ruột mới hấp thu vào máu, đồng thời kích thích niêm mạc ruột hấp thu nhanh hơn, khi vào trong máu kích thích hấp thu oxy tăng nhanh, làm trẻ hóa tế bào máu. Đương quy có thể “hành”, có thể “giữ”, huyết trệ có thể tán, huyết hư có thể bổ, huyết táo có thể nhuận, huyết tan có thể về.

Theo nghiên cứu của dược lý hiện đại, Đương quy có chứa Vitamin B12 và Acid Folic, đây là 2 nguyên liệu cơ bản trong quá trình tạo máu vì vậy có tác dụng bổ máu, tăng hồng cầu. Do trong thành phần có chứa tinh dầu, mùi vị rất thơm ngon, Đương quy còn được sử dụng trong chế biến các món ăn hằng ngày, vừa có giá trị dinh dưỡng cao, vừa có tác dụng chữa bệnh như dùng Đương quy thái mỏng nấu với thịt gà, ăn tuần 2 lần giúp kích thích tiêu hóa, giúp ăn ngon lại bổ máu. Hoặc dùng đương quy, thục địa, kỷ tử, ý dĩ ninh với móng giò lợn, tuần ăn 2 – 3 lần để bổ máu và hoạt huyết, giúp phụ nữ sau đẻ chóng hồi phục sức khỏe, có nhiều sữa.     

Vọng Xưa