Giám sát hoạt động DS-KHHGĐ tại ba tỉnh đồng bằng sông Cửu Long: Nâng cao tính chủ động trong tình hình mới

Một buổi truyền thông sàng lọc trước sinh, sơ sinh do ngành Dân số tổ chức. Ảnh: P.V

Cán bộ chuyên trách dân số trực sản liên tục 3 tháng

Tại buổi làm việc với Ban Chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ huyện Cái Nước (Cà Mau), đoàn công tác của Tổng cục DS-KHHGĐ đã ghi nhận không ít bức xúc từ các cán bộ, cộng tác viên dân số cơ sở. “Từ khi nhận nhiệm vụ chuyên trách dân số tại Trạm Y tế thị trấn Cái Nước cách đây gần 3 tháng, tôi phải trực liên tục không có ngày nghỉ. Vừa tham gia lĩnh vực mới chưa có nhiều kinh nghiệm, lại kiêm thêm chuyên môn sản, tôi phải quay cuồng với các loại báo cáo lĩnh vực DS-KHHGĐ lẫn lĩnh vực sản được phân công. Buổi sáng tôi đến trạm trực sản, buổi trưa nhờ đồng nghiệp trực hộ rồi chạy về nhà vội vàng ăn trưa để đến trạm trực buổi chiều. Có hôm đang ăn trưa lại phải ào tới trạm vì có ca sinh. Buổi tối tôi cũng phải trực luôn vì hiện vị trí nữ hộ sinh ở trạm chỉ có mình tôi. Công việc “xoay như chong chóng” nên làm gì còn thời gian để tiếp cận, học hỏi và thực hiện công tác dân số nữa?”, chị Lê Thị Mai Thanh, nữ hộ sinh hơn 20 năm kinh nghiệm nay làm chuyên trách dân số tại thị trấn Cái Nước cho biết.

Còn chị Đoàn Kim Tím - cán bộ chuyên trách dân số xã Hưng Mỹ, trước việc phải đảm đương quá nhiều việc ở trạm y tế đã đề xuất với đoàn công tác: Nên bổ sung thêm biên chế cho trạm y tế để công việc chuyên môn, đặc biệt là công tác dân số trôi chảy.

Tại buổi làm việc, liên quan đến vấn đề này, ông Phạm Văn Trung - Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Cái Nước - đơn vị trực tiếp chỉ đạo điều hành hoạt động của 11 trạm y tế trên địa bàn - cho biết: Với biên chế tại trạm như tình hình hiện nay thì mỗi người phải đảm trách 4 - 5 đầu việc. Ông Trung cho rằng, tại thời điểm này khó có cách gì khác để giảm bớt việc cho cán bộ chuyên trách dân số. Vì vậy ông Trung cũng gợi ý rằng, mỗi trạm y tế đều có nhà dành cho nhân viên nghỉ sau ca trực (tương tự nhà công vụ). Do đó, những cán bộ chuyên trách dân số sau khi hoàn tất công việc chuyên môn y tế được trạm trưởng giao phó có thể sử dụng nhà này để tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ dân số. “Trong khi chưa có cách gì để xử lý hài hòa công việc giữa chuyên môn y tế và dân số, có lẽ cán bộ chuyên trách nên xác định làm việc với công suất tối đa…”, ông Trung nói.

Về trường hợp bức xúc của chị Thanh, ông Trung giải thích rằng, mỗi trạm y tế đều có hai nữ hộ sinh thay phiên nhau trực, nhưng đồng nghiệp của chị Thanh đang nghỉ thai sản đến đầu tháng 11/2015. Do đó, chuyện chị Thanh phải trực liên tục, không còn tâm sức cho công tác dân số là chuyện “đặng chẳng đừng”.

Trước bức xúc của các cán bộ chuyên trách dân số tuyến cơ sở, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ Hồ Chí Hùng đã đặc biệt lưu ý địa phương về vấn đề này. “Dù công việc tại trạm nhiều, cán bộ dân số hỗ trợ đồng nghiệp là chuyện bình thường, song nhiệm vụ chính của cán bộ chuyên trách vẫn là thực hiện công tác dân số.Vì vậy, họ cần được ưu tiên quỹ thời gian để có thể hoàn thành nhiệm vụ. Để hoạt động DS-KHHGĐ tuyến cơ sở thuận lợi trong thời gian tới thì những chỉ đạo sâu sát  từ phía lãnh đạo Sở Y tế là rất cần thiết”, Phó Tổng cục trưởng Hồ Chí Hùng đề nghị.

Thay mặt lãnh đạo Sở Y tế Cà Mau, Phó Giám đốc Nguyễn Trung Nhân đã ghi nhận và cam kết sẽ chỉ đạo quyết liệt hơn đến tuyến y tế cơ sở, sớm khắc phục vấn đề trên.

Chủ động kinh phí, chờ mô hình tổ chức bộ máy

Tại ba địa phương mà đoàn công tác của Tổng cục DS-KHHGĐ làm việc, bên cạnh vấn đề chuyên môn thì kinh phí phục vụ hoạt động trong thời gian tới là nội dung được các địa phương rất quan tâm, bởi thời điểm kết thúc Chương trình mục tiêu Quốc gia về DS-KHHGĐ đã cận kề, thời điểm dự toán ngân sách địa phương hỗ trợ cho hoạt động này cũng đã tới. Theo Phó Tổng cục trưởng Hồ Chí Hùng cùng các thành viên đoàn công tác, dự kiến kinh phí cho hoạt động DS- KHHGĐ năm 2016 sẽ được cấp bởi một trong 9 dự án thuộc Chương trình mục tiêu Y tế - Dân số. Vì vậy các địa phương có thể yên tâm về vấn đề này. Tuy nhiên, theo Phó Tổng cục trưởng, để đảm bảo nguồn lực phục công tác dân số thời gian tới, ngành Y tế - Dân số từ tuyến tỉnh đến cơ sở cần tăng cường tham mưu cấp ủy - chính quyền các cấp để có được sự chủ động, hỗ trợ kinh phí từ ngân sách địa phương.

Liên quan đến mô hình tổ chức bộ máy, các địa phương đều tỏ ý sốt ruột và hối thúc phía Trung ương sớm có “đáp án cuối cùng”, để bộ máy hoạt động được ổn định. Về vấn đề này, thay mặt đoàn công tác, Phó Tổng cục trưởng Hồ Chí Hùng đề nghị các địa phương “hết sức bình tĩnh”. Theo ông Lương Thế Khanh - Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ (Tổng cục DS-KHHGĐ) thì quá trình đi tìm sự đồng thuận giữa Bộ Y tế, Bộ Nội vụ về bộ máy Y tế - Dân số tuyến cơ sở (quận/huyện, phường/xã) đang diễn ra (trong đó cả Bộ Y tế lẫn Bộ Nội vụ đều đồng ý phương án đưa Trung tâm DS - KHHGĐ về UBND cùng cấp quản lý, cán bộ chuyên trách dân số xã/phường thuộc Trung tâm DS-KHHGĐ nhưng làm việc tại UBND xã/phường hoặc trạm y tế). Ngay khi đạt đồng thuận, một thông tư liên tịch về vấn đề này được ban hành. Do đó, đoàn công tác cũng lưu ý các địa phương trong khoảng thời gian này không nên thay đổi mô hình Y tế - Dân số tuyến cơ sở vì nếu không tương đồng với mô hình dự kiến từ phía Trung ương thì sẽ gây thêm sự xáo trộn không cần thiết.

Thanh Giang/Báo Gia đình & Xã hội