Giao lưu trực tuyến: Thực trạng bệnh tan máu bẩm sinh hiện nay và phòng, chống bệnh tật từ gia đình đến cộng đồng
GiadinhNet - Bệnh tan máu bẩm sinh hay còn gọi là Thalassemia, là bệnh thiếu máu do tan máu di truyền. Đây không phải là căn bệnh mới nhưng những ảnh hưởng và hệ lụy là rất lớn. Chương trình giao lưu hôm nay nhằm cung cấp một bức tranh về thực trạng, các biện pháp cần thiết và kịp thời để phòng, chống bệnh TMBS nhằm làm giảm tỷ lệ mắc bệnh, góp phần làm giảm gánh nặng về kinh tế và tinh thần của từng gia đình, cộng đồng, xã hội và nâng cao chất lượng dân số.
Vì thời lượng chương trình có hạn nên các chuyên gia đã giải đáp những câu hỏi gửi đến sớm nhất và có nội dung bao trùm. Các câu hỏi còn lại xin hẹn quý bạn đọc trong chương trình giao lưu sau.
Quý bạn đọc vui lòng theo dõi các câu hỏi đã được trả lời ở phần giao lưu ngay phía dưới.
Lãnh đạo Báo Gia đình và Xã hội tuyên bố lý do và tặng hoa lưu niệm cho các chuyên gia khách mời tham gia chương trình. Từ phải qua: Ông Trần Tuấn Linh - Tổng Biên tập Báo Gia đình và Xã hội; TS Bạch Quốc Khánh, Viện trưởng Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương; TS Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Trung tâm Thalassemia, Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, Tổng Thư ký Hội Tan máu bẩm sinh Việt Nam, Phó Chủ tịch thường trực Hội Tan máu bẩm sinh Việt Nam; Ông Phạm Vũ Hoàng - Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Dân số - KHHGĐ; BS Mai Xuân Phương, Phó Vụ trưởng Vụ Truyền thông – Giáo dục, Tổng cục Dân số-KHHGĐ, Bộ Y tế và ông Nguyễn Ngọc Đức - Phó Tổng Biên tập Báo Gia đình và Xã hội. Ảnh: Chí Cường
Trong tất cả các bệnh lý di truyền thì tan máu bẩm sinh (TMBS) có tần suất cao nhất, để lại gánh nặng, nỗi đau tinh thần cho người bệnh và gia đình.
Thực tế cho thấy, bệnh TMBS là bệnh bẩm sinh di truyền, gen bệnh truyền từ người này qua người khác, thế hệ này qua thế hệ khác, không phụ thuộc vào giới tính. Nếu cả bố và mẹ đều mang gen bệnh, thì khi có thai, khả năng thai nhi mắc bệnh và mang gen bệnh lên đến 75%.
Tan máu bẩm sinh là bệnh bẩm sinh di truyền, gen bệnh truyền từ người này qua người khác, thế hệ này qua thế hệ khác, không phụ thuộc vào giới tính
TMBS có hai biểu hiện nổi bật là thiếu máu và ứ sắt trong cơ thể, nên bệnh nhân phải điều trị suốt đời, nếu không được điều trị thường xuyên, đầy đủ, sẽ có nhiều biến chứng làm bệnh nhân chậm phát triển thể trạng, giảm sức học tập, lao động...
TMBS là một trong số các bệnh bất thường trong di truyền phổ biến nhất trên thế giới. Hiện có 7% người dân trên toàn cầu mang gen bệnh TMBS; 1,1% cặp vợ chồng có nguy cơ sinh con bị bệnh hoặc mang gen bệnh.
Bệnh được phân bố khắp toàn cầu, Việt Nam là một trong nhiều nước có tỷ lệ mắc và mang gen bệnh cao.

Nếu không sớm phòng, chống cũng như cảnh báo, bệnh TMBS sẽ ảnh hưởng đến các thế hệ mai sau. Ảnh: T.L
Theo thống kê, Việt Nam hiện có khoảng 13 triệu người, tương đương 13% dân số mang gen di truyền bệnh TMBS không biểu hiện. Mỗi năm có khoảng hơn 8.000 trẻ em sinh ra bị bệnh TMBS, trong đó khoảng hơn 2.000 trẻ bị bệnh nặng. Điều đặc biệt nghiêm trọng là nếu không sớm phòng, chống cũng như cảnh báo, bệnh TMBS sẽ ảnh hưởng đến các thế hệ mai sau.
Việt Nam đã có những nỗ lực lớn song việc điều trị mới chỉ giúp cải thiện tốt cuộc sống của người bệnh chứ không thể chữa khỏi bệnh. Chất lượng sống của các bệnh nhân mắc TMBS rất thấp, số tử vong lớn. Qua báo cáo, từ năm 2001 đến nay, có tới 20% bệnh nhân chết ở lứa tuổi từ 6 - 7, nhiều em tử vong ở độ tuổi 16 - 17, hầu hết các bệnh nhân mắc bệnh nặng không có cơ hội xây dựng gia đình.
Được biết hiện nay, số lượng bệnh nhân mắc TMBS đã làm các bệnh viện quá tải, tạo áp lực nặng nề lên ngân hàng máu cũng như gánh nặng về chi phí xã hội.

Việt Nam là một trong nhiều nước có tỷ lệ mắc và mang gen bệnh cao. Ảnh: T.L
Kinh nghiệm của thế giới cho thấy, có thể phòng bệnh hiệu quả tới 90-95% bằng các biện pháp như tư vấn và khám sức khỏe trước hôn nhân để xác định xem cá nhân có mang gen bệnh hay không, từ đó giúp cho họ có sự lựa chọn đúng đắn về hôn nhân cũng như quyết định mang thai và sinh đẻ nhằm sinh ra những đứa con không mắc bệnh TMBS.
Vì thế, để cung cấp một bức tranh về thực trạng, các biện pháp cần thiết và kịp thời để phòng, chống bệnh TMBS nhằm làm giảm tỷ lệ mắc bệnh, góp phần làm giảm gánh nặng về kinh tế và tinh thần của từng gia đình, cộng đồng, xã hội và nâng cao chất lượng dân số, Báo điện tử Gia đình và Xã hội (Giadinh.net.vn), Tổng cục DS-KHHGĐ, Bộ Y tế tổ chức chương trình giao lưu trực tuyến với chủ đề "Thực trạng bệnh tan máu bẩm sinh hiện nay và phòng, chống bệnh tật từ gia đình đến cộng đồng".
QUÝ BẠN ĐỌC VUI LÒNG THEO DÕI CÁC CÂU HỎI ĐÃ ĐƯỢC TRẢ LỜI Ở PHẦN GIAO LƯU NGAY PHÍA DƯỚI.
Ban biên tập báo Gia đình và Xã hội
Giadinh.net.vn
Gửi câu hỏi Phỏng vấn trực tuyến
Bé gái 7 tuổi đi khám sức khỏe bất ngờ phát hiện dậy thì sớm
Dân số và phát triển -GĐXH - Bé gái 7 tuổi được gia đình đưa đi khám sức khỏe tổng quát sau khi nhận thấy ngực phát triển và chiều cao tăng nhanh. Kết quả cho thấy tuổi xương tương đương 9 tuổi, được chẩn đoán dậy thì sớm.
Lan tỏa giá trị nhân văn từ khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân
Dân số và phát triển -GĐXH - Trong quá trình khám, người dân được khám lâm sàng, thực hiện các xét nghiệm và kỹ thuật cận lâm sàng theo chỉ định, tư vấn chăm sóc sức khỏe và hướng dẫn điều trị khi phát hiện bệnh.
Hiếm muộn 5 năm do suy giảm dự trữ buồng trứng, người phụ nữ 33 tuổi sinh con nhờ 'gom trứng'
Dân số và phát triển -GĐXH - Hiếm muộn suốt 5 năm do suy giảm dự trữ buồng trứng nghiêm trọng, sau ba chu kỳ “gom trứng”, chị sinh con khỏe mạnh ở tuần thai 40.
Mới 36 tuổi đã hết kinh, người phụ nữ bất ngờ khi biết lý do
Dân số và phát triển -GĐXH - Mất kinh từ năm 36 tuổi nhưng cho rằng chỉ là rối loạn nội tiết thông thường, chị L.T.H. chủ quan không đi thăm khám.
Người phụ nữ 53 tuổi thiếu máu nặng vì chủ quan với u xơ tử cung
Dân số và phát triển -GĐXH - Nhiều năm sống chung với u xơ tử cung, chị H đi khám phát hiện khối u xơ tử cung lớn 12 × 9 cm, kèm thiếu máu nặng và được phẫu thuật điều trị.
Bé trai 12 tuổi khỏe mạnh nhưng chậm tăng chiều cao, đi khám mới biết mắc sai lầm này trong chế độ ăn
Dân số và phát triển -GĐXH - Bé trai thường xuyên chơi thể thao nhưng chiều cao gần như không tăng. Đi khám mới biết khẩu phần ăn của trẻ chưa đáp ứng đủ nhu cầu năng lượng cho vận động và tăng trưởng.
Cách duy trì nguồn sữa mẹ sau thời gian nghỉ thai sản
Dân số và phát triển -Quay lại công việc sau kỳ nghỉ thai sản là thử thách lớn đối với mẹ bỉm sữa nhưng với kế hoạch khoa học, việc duy trì nguồn sữa mẹ cho con yêu hoàn toàn nằm trong tầm tay.
4 loại trà hỗ trợ cân bằng nội tiết tố một cách tự nhiên
Dân số và phát triển -Nội tiết tố ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt, tâm trạng, giấc ngủ và sức khỏe chuyển hóa. Bên cạnh chế độ ăn uống lành mạnh, một số loại trà thảo mộc có thể hỗ trợ cân bằng nội tiết tố một cách tự nhiên.
Cục Dân số tổ chức cuộc thi trực tuyến tìm hiểu về mất cân bằng giới tính khi sinh
Dân số và phát triển -GĐXH - Hưởng ứng Ngày Quốc tế trẻ em gái (11/10), Cục Dân số, Bộ Y tế tổ chức cuộc thi tìm hiểu về mất cân bằng giới tính khi sinh trên nền tảng số. Cuộc thi diễn ra từ ngày 20/8 đến 20/9/2026.
Bé 15 tuổi mắc buồng trứng đa nang, bác sĩ chỉ ra sai lầm nhiều trẻ dậy thì mắc phải
Dân số và phát triển -GĐXH - Tăng cân nhanh, nổi nhiều mụn, rối loạn kinh nguyệt, mệt mỏi, cô bé 15 tuổi được mẹ đưa đi khám và phát hiện buồng trứng đa nang liên quan đến tình trạng béo phì, kháng insulin.