Giao lưu trực tuyến: Thực trạng bệnh tan máu bẩm sinh hiện nay và phòng, chống bệnh tật từ gia đình đến cộng đồng
GiadinhNet - Bệnh tan máu bẩm sinh hay còn gọi là Thalassemia, là bệnh thiếu máu do tan máu di truyền. Đây không phải là căn bệnh mới nhưng những ảnh hưởng và hệ lụy là rất lớn. Chương trình giao lưu hôm nay nhằm cung cấp một bức tranh về thực trạng, các biện pháp cần thiết và kịp thời để phòng, chống bệnh TMBS nhằm làm giảm tỷ lệ mắc bệnh, góp phần làm giảm gánh nặng về kinh tế và tinh thần của từng gia đình, cộng đồng, xã hội và nâng cao chất lượng dân số.
Vì thời lượng chương trình có hạn nên các chuyên gia đã giải đáp những câu hỏi gửi đến sớm nhất và có nội dung bao trùm. Các câu hỏi còn lại xin hẹn quý bạn đọc trong chương trình giao lưu sau.
Quý bạn đọc vui lòng theo dõi các câu hỏi đã được trả lời ở phần giao lưu ngay phía dưới.
Lãnh đạo Báo Gia đình và Xã hội tuyên bố lý do và tặng hoa lưu niệm cho các chuyên gia khách mời tham gia chương trình. Từ phải qua: Ông Trần Tuấn Linh - Tổng Biên tập Báo Gia đình và Xã hội; TS Bạch Quốc Khánh, Viện trưởng Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương; TS Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Trung tâm Thalassemia, Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, Tổng Thư ký Hội Tan máu bẩm sinh Việt Nam, Phó Chủ tịch thường trực Hội Tan máu bẩm sinh Việt Nam; Ông Phạm Vũ Hoàng - Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Dân số - KHHGĐ; BS Mai Xuân Phương, Phó Vụ trưởng Vụ Truyền thông – Giáo dục, Tổng cục Dân số-KHHGĐ, Bộ Y tế và ông Nguyễn Ngọc Đức - Phó Tổng Biên tập Báo Gia đình và Xã hội. Ảnh: Chí Cường
Trong tất cả các bệnh lý di truyền thì tan máu bẩm sinh (TMBS) có tần suất cao nhất, để lại gánh nặng, nỗi đau tinh thần cho người bệnh và gia đình.
Thực tế cho thấy, bệnh TMBS là bệnh bẩm sinh di truyền, gen bệnh truyền từ người này qua người khác, thế hệ này qua thế hệ khác, không phụ thuộc vào giới tính. Nếu cả bố và mẹ đều mang gen bệnh, thì khi có thai, khả năng thai nhi mắc bệnh và mang gen bệnh lên đến 75%.
Tan máu bẩm sinh là bệnh bẩm sinh di truyền, gen bệnh truyền từ người này qua người khác, thế hệ này qua thế hệ khác, không phụ thuộc vào giới tính
TMBS có hai biểu hiện nổi bật là thiếu máu và ứ sắt trong cơ thể, nên bệnh nhân phải điều trị suốt đời, nếu không được điều trị thường xuyên, đầy đủ, sẽ có nhiều biến chứng làm bệnh nhân chậm phát triển thể trạng, giảm sức học tập, lao động...
TMBS là một trong số các bệnh bất thường trong di truyền phổ biến nhất trên thế giới. Hiện có 7% người dân trên toàn cầu mang gen bệnh TMBS; 1,1% cặp vợ chồng có nguy cơ sinh con bị bệnh hoặc mang gen bệnh.
Bệnh được phân bố khắp toàn cầu, Việt Nam là một trong nhiều nước có tỷ lệ mắc và mang gen bệnh cao.

Nếu không sớm phòng, chống cũng như cảnh báo, bệnh TMBS sẽ ảnh hưởng đến các thế hệ mai sau. Ảnh: T.L
Theo thống kê, Việt Nam hiện có khoảng 13 triệu người, tương đương 13% dân số mang gen di truyền bệnh TMBS không biểu hiện. Mỗi năm có khoảng hơn 8.000 trẻ em sinh ra bị bệnh TMBS, trong đó khoảng hơn 2.000 trẻ bị bệnh nặng. Điều đặc biệt nghiêm trọng là nếu không sớm phòng, chống cũng như cảnh báo, bệnh TMBS sẽ ảnh hưởng đến các thế hệ mai sau.
Việt Nam đã có những nỗ lực lớn song việc điều trị mới chỉ giúp cải thiện tốt cuộc sống của người bệnh chứ không thể chữa khỏi bệnh. Chất lượng sống của các bệnh nhân mắc TMBS rất thấp, số tử vong lớn. Qua báo cáo, từ năm 2001 đến nay, có tới 20% bệnh nhân chết ở lứa tuổi từ 6 - 7, nhiều em tử vong ở độ tuổi 16 - 17, hầu hết các bệnh nhân mắc bệnh nặng không có cơ hội xây dựng gia đình.
Được biết hiện nay, số lượng bệnh nhân mắc TMBS đã làm các bệnh viện quá tải, tạo áp lực nặng nề lên ngân hàng máu cũng như gánh nặng về chi phí xã hội.

Việt Nam là một trong nhiều nước có tỷ lệ mắc và mang gen bệnh cao. Ảnh: T.L
Kinh nghiệm của thế giới cho thấy, có thể phòng bệnh hiệu quả tới 90-95% bằng các biện pháp như tư vấn và khám sức khỏe trước hôn nhân để xác định xem cá nhân có mang gen bệnh hay không, từ đó giúp cho họ có sự lựa chọn đúng đắn về hôn nhân cũng như quyết định mang thai và sinh đẻ nhằm sinh ra những đứa con không mắc bệnh TMBS.
Vì thế, để cung cấp một bức tranh về thực trạng, các biện pháp cần thiết và kịp thời để phòng, chống bệnh TMBS nhằm làm giảm tỷ lệ mắc bệnh, góp phần làm giảm gánh nặng về kinh tế và tinh thần của từng gia đình, cộng đồng, xã hội và nâng cao chất lượng dân số, Báo điện tử Gia đình và Xã hội (Giadinh.net.vn), Tổng cục DS-KHHGĐ, Bộ Y tế tổ chức chương trình giao lưu trực tuyến với chủ đề "Thực trạng bệnh tan máu bẩm sinh hiện nay và phòng, chống bệnh tật từ gia đình đến cộng đồng".
QUÝ BẠN ĐỌC VUI LÒNG THEO DÕI CÁC CÂU HỎI ĐÃ ĐƯỢC TRẢ LỜI Ở PHẦN GIAO LƯU NGAY PHÍA DƯỚI.
Ban biên tập báo Gia đình và Xã hội
Giadinh.net.vn
Gửi câu hỏi Phỏng vấn trực tuyến
Mang thai 9 tuần, người phụ nữ phải cắt buồng trứng hoại tử do xoắn, may mắn giữ được em bé
Dân số và phát triển -GĐXH - Đau quặn bụng dưới dữ dội khi mang thai 9 tuần, chị My nhập viện cấp cứu và được phát hiện xoắn buồng trứng kèm u bì. Dù các bác sĩ phải cắt bỏ buồng trứng đã hoại tử, thai nhi vẫn được bảo toàn an toàn.
Điều gì xảy ra với tinh trùng sau khi thắt ống dẫn tinh?
Dân số và phát triển -Sau khi thắt ống dẫn tinh, quá trình sản sinh tinh trùng không dừng lại nhưng tinh trùng không thể di chuyển qua ống dẫn tinh nữa. Thay vào đó, cơ thể sẽ hấp thụ lại tinh trùng đã tự sản sinh.
Trạm Y tế phường Bãi Cháy tọa đàm hưởng ứng Ngày dân số Thế giới 11/7
Dân số và phát triển -GĐXH - Hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới 11/7, Trạm Y tế phường Bãi Cháy đã tổ chức tọa đàm tuyên truyền về công tác dân số và phát triển, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng, hướng tới xây dựng gia đình hạnh phúc và nâng cao chất lượng dân số.
Ngày Dân số Thế giới 2026: Đầu tư cho thanh niên để tận dụng 'cửa sổ dân số vàng' và phát triển bền vững
Dân số và phát triển -GĐXH - Sáng 10/7, tại Hưng Yên, Bộ Y tế phối hợp UBND tỉnh Hưng Yên và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam tổ chức Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới 2026 với chủ đề "Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng". Sự kiện không chỉ lan tỏa thông điệp về công tác dân số trong giai đoạn mới mà còn khẳng định vai trò trung tâm của thế hệ trẻ trong sự phát triển bền vững của đất nước.
Người phụ nữ 42 tuổi mang khối u xơ tử cung nặng 3,5 kg suốt nhiều năm vì chủ quan không tái khám
Dân số và phát triển -GĐXH - Chị A từng được phát hiện u xơ tử cung kích thước nhỏ nhưng không tái khám, đến khi phẫu thuật, khối u phát triển chiếm gần toàn bộ ổ bụng, tương đương tử cung mang thai 28 tuần.
Quảng Ninh hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới 11/7: Chú trọng nâng cao chất lượng dân số trong giai đoạn mới
Dân số và phát triển -GĐXH - Sở Y tế Quảng Ninh tổ chức Hội nghị hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới 11/7, tập trung vào mục tiêu nâng cao chất lượng dân số và phát triển bền vững.
Hà Nội mít tinh kỷ niệm Ngày Dân số thế giới 11/7/2026
Dân số và phát triển -GĐXH - Ngày 9/7, Sở Y tế Hà Nội tổ chức Lễ mít tinh kỷ niệm Ngày Dân số Thế giới (11/7) năm 2026 với Chủ đề: "Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng".
Hải Phòng hưởng ứng Ngày Dân số thế giới 11/7: Phát huy vai trò thế hệ trẻ trong tiến trình phát triển bền vững
Dân số và phát triển -GĐXH - Tại mit tinh hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới 2026 với chủ đề "Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng" đã lan tỏa thông điệp cần đầu tư cho thanh niên, phát huy vai trò của thế hệ trẻ trong phát triển bền vững.
Người phụ nữ hạnh phúc đón con từ chiếc phôi cuối cùng, khép lại hành trình 5 năm tìm con
Dân số và phát triển -GĐXH - Đầu tháng 7, bé trai nặng 3,5 kg cất tiếng khóc chào đời khép lại hành trình 5 năm tìm con, tưởng chừng phải dừng lại bằng quyết định xin trứng.
Trữ đông trứng: Ai nên thực hiện và thời điểm nào phù hợp?
Dân số và phát triển -GĐXH - Phát hiện dự trữ buồng trứng thấp hơn ngưỡng bình thường khi tầm soát sức khỏe sinh sản, chị Hằng (28 tuổi) quyết định trữ đông trứng để chủ động bảo tồn khả năng sinh sản.