Gỡ bỏ băng rôn “Vượt đèn đỏ chỉ dành cho người ít học” là quá vội vã

Chiếc băng rôn gây tranh cãi này là của Văn phòng Ban An toàn giao thông Bình Định. Băng rôn với nội dung "Vượt đèn đỏ chỉ dành cho người ít học" được treo trên các tuyến đường chính trong nội thành TP. Quy Nhơn bắt đầu từ ngày 3/1. Tuy nhiên chỉ hai ngày sau đó, ngày 5/1 thì lãnh đạo Sở Giao thông Vận tải Bình Định đã yêu cầu cơ quan chức năng tháo gỡ hết băng rôn có nội dung trên với lý do: "Câu khẩu hiệu này đã gây phản cảm, tạo cảm giác nặng nề cho người tham gia giao thông nên phải gỡ bỏ ngay".

Như vậy cho đến ngày hôm nay, chiếc băng rôn “độc” này đã được gỡ bỏ. Thế nhưng trên các trang mạng xã hội cũng như trên các mặt báo thì dư âm của nó vẫn còn nguyên vẹn. Lạ là, trong khi người dân Bình Định bức xúc, cho rằng nội dung câu băng rôn đó có ý miệt thị những người không có điều kiện học hành (như thông tin báo chí đã đưa) thì đa phần ý kiến của cư dân mạng trên toàn quốc lại ủng hộ nội dung câu băng rôn này.

Phần đông ý kiến cho rằng băng rôn này là cần thiết trong bối cảnh ý thức của người tham gia giao thông rất yếu như hiện nay. Mặc dù nội dung câu băng rôn không được êm ái nhẹ nhàng nhưng nó lại là một dạng “thuốc đắng dã tật”, kiểu “dĩ độc trị độc” rất phù hợp với hoàn cảnh nói mãi vẫn không nghe như ở Việt Nam. Không những vậy, nhiều người còn khen rằng, câu khẩu hiệu này rất thực tế, không đao to búa lớn nhưng lại tác động rất mạnh đến ý thức của người tham gia giao thông.

Cảnh người tham gia giao thông hồn nhiên vượt đèn đỏ khi không thấy cảnh sát giao thông

Thực tế thì điều gây nên tranh cãi ở nội dung câu băng rôn này chính là tính chất nhạy cảm của từ “ít học”. Trong đời sống của người Việt, khi ai đó bị chửi là “ít học” (chính là từ Vô Học được làm nhẹ đi) thì sẽ cảm thấy vô cùng nhục nhã. Ít học, hay nặng hơn là Vô học là nói về những người kém văn hóa, thiếu văn hóa. Từ ÍT HỌC ở đây không phải là học ít hay học nhiều mà là nói đến nhận thức và văn hóa của mỗi người.

Câu khẩu hiệu “Vượt đèn đỏ chỉ dành cho người ít học” chính vì thế nó có tác dụng như một cái tát thẳng vào ý thức của người tham gia giao thông. Không ai muốn mình bị người khác đánh giá là “vô văn hóa” cả. Bởi vậy, câu băng rôn này sẽ đánh thức bản năng tự xét lại bản thân ở mỗi người. Mỗi khi vượt đèn đỏ, chúng ta sẽ tự thấy xấu hổ vì hành động đó không chỉ là vi phạm pháp luật mà còn khẳng định mình là người “Ít học”, là “vô văn hóa” cho dù có là Tiến sĩ, giáo sư hay một một nhà đầy học hàm học vị. Về mặt logic tâm lý, con người ta chỉ thay đổi về ý thức khi biết xấu hổ, cảm thấy xấu hổ với những người xung quanh và với chính bản thân mình.

Vì lẽ đó, câu băng rôn đáng lẽ ra không nên tháo dỡ một cách vội vã như cách mà các cơ quan chức năng ở tỉnh Bình Định đã làm mà còn nên phổ biến trên toàn quốc.

Mạc Vi