Hà Nội tính thi lớp 10 muộn: Học sinh, phụ huynh áp lực và ngóng chờ môn thi

Lịch thi cuối tháng 6, nỗi lo áp lực kéo dài

Trong lúc Hà Nội vẫn đang cân nhắc, nhiều địa phương đã hoàn tất phương án thi cho mùa tuyển sinh năm tới thì TP.HCM đã công bố ba môn thi gồm Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ, đồng thời đưa ra đề tham khảo để giáo viên và học sinh nắm được cấu trúc, mức độ.

Đà Nẵng cũng chốt môn thi thứ ba là Ngoại ngữ, cho phép thí sinh lựa chọn tiếng Anh, tiếng Pháp hoặc tiếng Nhật. Việc rõ ràng về thông tin giúp học sinh tại các địa phương này sớm có lộ trình ôn luyện phù hợp.

Ngược lại tại Hà Nội, Sở Giáo dục và Đào tạo đề xuất tổ chức kỳ thi vào lớp 10 vào cuối tháng 6/2026 thay vì đầu tháng 6 như những năm trước để phù hợp với lịch thi tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, việc lùi lịch thi cùng với việc chưa công bố môn thi thứ ba khiến học sinh lớp 9 tiếp tục phải “gồng mình”, ôn tập trong trạng thái thấp thỏm, lo lắng.

Chị Nguyễn Phương (phường Ba Đình) chia sẻ: “Vẫn biết thi muộn vì điều chỉnh thời gian năm học, nhưng kéo dài ôn tập thêm gần tháng nữa thì chỉ khiến các con mệt. Bạn nào có nền tảng thì không sao, còn những bạn yếu hơn dễ bị áp lực chồng áp lực”.

Nhiều phụ huynh cho rằng kỳ thi vào lớp 10 vốn đã áp lực, không nên kéo dài thêm thời gian chờ đợi. Chị Trần Thị Hải Anh, phụ huynh học sinh 2K11, bày tỏ mong muốn: “Hãy công bố môn thi thứ ba ngay từ học kỳ I và tổ chức thi luôn sau bế giảng. Con nhà tôi nghe thi cuối tháng 6 thì lo lắm. Thời tiết quá nóng, ôn tập mệt mỏi, các con rất dễ quá tải”.

Nhìn nhận kỹ hơn, phụ huynh Nguyễn Hà (phường Hàng Bạc) cho rằng áp lực lớn nhất của học sinh Hà Nội nằm ở số lượng trường công lập ít so với nhu cầu: “Điểm chuẩn chênh nhau từng 0,1 điểm, chỉ một câu sai là mất cơ hội. Hai môn Toán - Văn vốn đã nhiều kiến thức, giờ còn phải chờ thêm môn thứ ba. Việc chậm công bố chỉ khiến lo lắng kéo dài”.

Dự kiến kỳ thi vào lớp 10 sẽ diễn ra sau kỳ thi tốt nghiệp THPT, khác hoàn toàn so với năm học 2025 - 2026, khi học sinh lớp 9 thi sớm hơn học sinh lớp 12. Thông tin này khiến nhiều gia đình có con học lớp 9 bất ngờ, nhất là khi các em đang trong giai đoạn nước rút của quá trình ôn luyện.

Theo Sở GD&ĐT Hà Nội, việc lùi lịch thi nhằm phù hợp kế hoạch năm học và có thể giúp học sinh có thêm thời gian củng cố kiến thức. Tuy vậy, đến nay thành phố vẫn chưa công bố phương án thi và môn thi thứ ba, trong khi thông lệ là công bố vào tháng ba hằng năm. Điều này khiến phụ huynh sốt ruột vì không biết phải định hướng ôn tập cho con ra sao.

Anh Nguyễn Văn Giang (phường Phương Liệt) chia sẻ rằng gia đình “như ngồi trên đống lửa”: “Chỉ cần biết môn thi sớm là các con sẽ giảm áp lực ngay. Còn cứ chờ đợi thế này thì rất mệt”. Nhiều học sinh lớp 9 cũng cho biết các em đã bắt đầu luyện đề từ đầu năm học. Nếu kéo lịch thi sang cuối tháng 6, thời gian ôn tập sẽ kéo dài thêm trong điều kiện thời tiết oi bức, dễ khiến các em kiệt sức.

Từ góc độ nhà trường, thầy Lê Văn Bình, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Đồng Mai (phường Đồng Mai), nhận định kỳ thi vào lớp 10 là kỳ thi cạnh tranh nhất với học sinh phổ thông bởi tỷ lệ chọi rất cao. Với lứa tuổi 15, nhiều em khó chịu được áp lực kéo dài, nên việc lùi lịch thi có thể khiến tâm lý thêm căng thẳng. “Nhiều em chỉ mong được thi sớm để khép lại hành trình ôn tập dài”, thầy nói.

Tuy nhiên, theo thầy Bình, việc thi muộn cũng có mặt tích cực nếu môn thi và phương án thi được công bố sớm, giúp nhà trường chủ động hơn. Trường THCS Đồng Mai thời gian qua đã tổ chức thi thử định kỳ để học sinh làm quen dạng đề, từ đó giảm bớt sự lo lắng.

Cô Hoàng Lan, giáo viên một trường THCS tại Hà Nội, cho rằng thời gian ôn luyện kéo dài không gây nhiều áp lực với giáo viên, ngược lại còn giúp các thầy cô rèn kỹ năng đọc hiểu, tư duy phân tích theo yêu cầu của Chương trình GDPT 2018 cho học sinh. Với cô Lan, điều quan trọng nhất là học sinh được định hướng rõ ràng.

Cần sớm công bố phương án thi và giải pháp giảm áp lực

Để nhìn nhận vấn đề một cách toàn diện, các chuyên gia giáo dục nhấn mạnh rằng áp lực lớn nhất của học sinh lớp 9 không chỉ đến từ thời điểm thi mà chủ yếu xuất phát từ tỷ lệ chọi cao vào các trường công lập.

Thực tế này kéo dài nhiều năm tại Hà Nội, đặc biệt ở khu vực nội thành. Vì vậy, việc thành phố mở thêm trường và tăng chỉ tiêu tuyển sinh được xem là tín hiệu tích cực có thể giúp giảm bớt áp lực cho học sinh.

Đầu năm học 2025-2026, Hà Nội đã đưa vào hoạt động ba trường trung học phổ thông mới tại Đông Anh, Hoàng Mai và Cầu Giấy, mỗi trường có quy mô từ 10 - 15 lớp cho khối 10. Việc mở rộng mạng lưới trường học không chỉ đáp ứng nhu cầu học tập gia tăng của học sinh mà còn góp phần giải quyết tình trạng mất cân đối lâu nay giữa số lượng học sinh tốt nghiệp THCS và chỉ tiêu vào các trường công lập.

Thưc tế năm 2024, tỷ lệ học sinh đỗ vào các trường THPT công lập của Hà Nội đạt khoảng 61% nhưng đến kỳ thi năm 2025, con số này đã tăng lên 64% nhờ có thêm trường mới.

Thực tế, trong năm 2024, khoảng 61% học sinh đỗ vào các trường THPT công lập tại Hà Nội, nhưng đến kỳ thi năm 2025, tỷ lệ này đã tăng lên 64% nhờ việc thành phố đưa vào hoạt động thêm các trường mới. Điều này đồng nghĩa với việc thêm hàng nghìn học sinh có cơ hội chuyển cấp vào hệ công lập, giảm áp lực cạnh tranh vốn được xem là “khốc liệt nhất cả nước”.

Cũng theo các chuyên gia giáo dục, phụ huynh, tăng chỉ tiêu và mở thêm trường công lập là giải pháp căn cơ giúp giảm áp lực thi cử cho học sinh. Khi tỷ lệ chọi giảm, các em không còn phụ thuộc vào một kỳ thi duy nhất, tâm lý ôn tập nhẹ nhàng hơn.

Đồng thời, việc công bố sớm phương án thi và môn thi giúp nhà trường chủ động kế hoạch dạy học, học sinh điều chỉnh ôn tập, còn phụ huynh bớt lo lắng và tránh chạy theo các lớp luyện thi theo tin đồn.

Điều phụ huynh mong muốn nhất hiện nay là sự ổn định và rõ ràng. Dù thi sớm hay muộn, học sinh cần bước vào kỳ thi với tâm lý bình tĩnh, đủ kiến thức và cơ hội công bằng. Khi trường lớp công lập mở rộng và phương án thi được công bố minh bạch, áp lực tuyển sinh sẽ giảm, giúp các em lớp 9 tự tin hơn trong hành trình chuyển cấp.