Hà Nội: Vì mảnh đất, mất mạng người

Bà Kiến và con trai gần 20 năm qua luôn gửi đơn khiếu nại đến các cơ quan chức năng để đòi quyền lợi của mình. Ảnh: TG

Tuy nhiên, theo hồ sơ lưu trữ của UBND phường Gia Thụy cho thấy, thửa đất đang tranh chấp (diện tích 307m2, số thửa 449, Tờ bản đồ số 4) có 2 loại giấy tờ gốc là bản đồ địa chính (đo vẽ năm 1991) và sổ mục kê (năm 1993) đều đứng tên chủ sử dụng là bà Kiến. Mảnh đất này được UBND huyện Gia Lâm (nay là quận Long Biên) cấp sổ đỏ từ năm 1994 đứng tên bà Nguyễn Thị Kiến. Vậy nhưng, không hiểu vì sao mà mảnh đất trên lại được các cơ quan chức năng cho là tài sản của bà Nguyễn Thị Hữu (mẹ đẻ của bà Kiến và bà Viễn). Cũng vì vậy, các cấp tòa án đã quyết định chia thửa đất làm 3 phần, bà Kiến 2 phần và bà Viễn 1 phần.

Một điều khó hiểu là kể từ khi bà Kiến được cơ quan chức năng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (tháng 2/1994) thì phải 7 năm sau, bà mới được UBND xã Gia Thụy (cũ) bàn giao “sổ đỏ” vào ngày 26/2/2001. Vì thế, trong suốt quá trình tòa xét xử, lấy lời khai từ năm 1994- 2001, bà Kiến không hề hay biết gia đình đã được Nhà nước cấp “sổ đỏ” để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình.

Bà Kiến bức xúc: “Khi tôi nhận được “sổ đỏ” thì thấy ghi thêm phần thay đổi sau khi cấp giấy chứng nhận là: “Thửa số 449, Tờ số 4 có diện tích 307m2 thôn Gia Thụy, xã Gia Thụy. Chủ sử dụng là bà Nguyễn Thị Kiến đã chuyển quyền sử dụng 100m2 sang cho bà Nguyễn Thị Viễn theo bản án phúc thẩm dân sự số 272/PTDS ngày 7/10/1996 của TAND TP Hà Nội, còn lại 207m2”. “Sổ đỏ” Nhà nước cấp cho tôi với diện tích 307m2 vẫn còn nguyên giá trị vì chưa bị hủy bỏ nên UBND huyện Gia Lâm không có quyền tự ý chuyển nhượng diện tích thửa đất sang cho người khác”.

Được biết, hậu quả của vụ phân chia này đã dẫn đến một bi kịch xảy ra vào năm 2004 khi con rể bà Viễn bị hai người con trai bà Kiến đâm tử vong. Hai con trai của bà Kiến đã vướng vào lao lý (một người án chung thân, một người án 10 năm tù giam).

Có thể nói việc cấp “sổ đỏ” là một tình tiết rất quan trọng vì nó quyết định thẩm quyền giải quyết thuộc cấp nào nhưng tại các bản án lại không được nhắc đến và dường như các cơ quan tố tụng cũng không hề hay biết là bà Kiến đã được cấp “sổ đỏ” vào tháng 2/1994. Theo Điều 38 (Luật Đất đai 1993) quy định: “Các tranh chấp về quyền sử dụng đất mà người sử dụng đất không có giấy chứng nhận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thì do UBND các cấp giải quyết…; Các tranh chấp về quyền sử dụng đất mà người sử dụng đất đã có giấy chứng nhận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền và tranh chấp về tài sản gắn liền với việc sử dụng đất đó thì do tòa án giải quyết”.

Bà Kiến cho biết: “Sau khi biết được mảnh đất của mình đã được cấp “sổ đỏ”, gia đình tôi đã nhiều lần làm đơn gửi TAND Tối cao, VKSND Tối cao xin được tái thẩm do xuất hiện tình tiết mới (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất - PV) làm thay đổi bản chất của vụ án. Tuy nhiên, đến nay nguyện vọng chính đáng của gia đình tôi vẫn chưa được các cơ quan tố tụng xem xét”.

Trước những khiếu nại của bà Kiến, PV Báo GĐ&XH đã có buổi làm việc với ông Đặng Trần Phú - Phó Chủ tịch UBND phường Gia Thụy. Theo ông Phú, năm 2004, UBND phường Gia Thụy mới được thành lập và tiếp nhận hồ sơ thửa đất của gia đình bà Kiến. Trong hồ sơ thửa đất có hai loại giấy tờ lâu nhất là bản đồ địa chính (1991), sổ mục kê (1993) đều đứng tên chủ sử dụng đất là bà Kiến. Ông Phú cũng thừa nhận, mấu chốt của vụ án này là làm rõ nguồn gốc đất có phải là của bà Hữu để lại không. Ông Phú nói: “Việc sổ đỏ vẫn đứng tên bà Kiến là một mấu chốt của vụ việc này. Không thể khẳng định tất cả vụ án tòa xét xử đều đúng cả. Trách nhiệm của phường hiện nay là đảm bảo tình hình an ninh trật tự chứ không có trách nhiệm giải quyết tranh chấp”.

Bình Minh