Hà Tây trước "cơn lốc" đô thị hóa: "Săn" ruộng... chờ dự án

Nhiều hộ bán cả đất nông nghiệp đang canh tác để xây nhà, sắm sửa và tính kế sinh nhai, chuẩn bị cho một tương lai. Và cứ đà này, đất nông nghiệp ở đây sẽ không còn!

Ba tháng, đất ruộng tăng gần gấp đôi

Theo chỉ dẫn của một tay thạo tin, chúng tôi tìm về xã Vân Canh, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Tây. Một đoạn đường nhựa bề ngang có chỗ không đủ hai xe công nông tránh nhau, dài khoảng 200 mét chạy qua xã, mà có đến hàng chục tấm biển đề “Trung tâm thông tin nhà đất”. Có những trung tâm cũng “trong kính, ngoài kéo”, biển hiệu to đoành, hoành tránh chẳng thua các trung tâm ở Hà Nội.

Anh Liêm, một “giám đốc đi dép lê” như vậy cho biết: “Hiện chỉ có một khách đang nhờ bán hơn một mẫu ruộng. Giấy tờ thì mới chỉ có cái quyết định thu hồi đất do Ban GPMB của xã cấp, cộng với giấy tờ viết tay chuyện mua bán được xã chứng nhận”. Anh Liêm đưa cho chúng tôi xem một quyết định như vậy, đề ngày 28/1/2008 cấp cho ông S. Giấy ghi rõ là thu hồi trên 1 ngàn mét vuông và vị trí các thửa. Tuy nhiên, không có dòng nào nói đến chuyện sẽ được cấp lại 10% đất dịch vụ và tiền đền bù.

Tôi hỏi: “Thế có một cái văn bản nói rõ chuyện sẽ được đền bù đất dịch vụ và tiền không, hay ít nhất có cái văn bản cam kết của chủ đầu tư dự án. Chứ những giấy tờ này, sau này xã hoặc chủ dự án người ta không đền bù cho thì sao? Bởi vì nếu bây giờ em mua thì tên của em và tên chủ ruộng trong sổ đỏ không trùng nhau?”.

Ông chủ trung tâm thật thà: “Nói thật, nếu các anh muốn mua đất dịch vụ thì phải đến khoảng tháng 5 quay lại. Lúc đó thì có vị trí thửa đất rõ ràng, chứ mua bây giờ em cũng chẳng dám đảm bảo. Đấy anh xem bản đồ quy hoạch, khu đất dịch vụ sát một bên khu quy hoạch dự án. Chẳng biết sau này xã cho bốc thăm hay đấu giá. Còn nếu “mua non” bây giờ nó rẻ, thì cũng phải có chút mạo hiểm"...

Anh Liêm cố gắng thuyết phục: "Nhưng theo em cái “hên xui” ở đây là không biết cái miếng đất dịch vụ của mình nằm ở chỗ nào. Chuyện đền bù thì chắc rồi, em không có văn bản nhưng cái này là chủ trương của tỉnh, xã công bố chính thức rồi. Em giới thiệu cho nhiều người mua rồi. Mấy trung tâm bất động sản trên Hà Nội cũng về đây nhờ em “gom” hàng cho mà!”(?).

Rời trung tâm của anh Liêm, chúng tôi ghé chân cái quán lèo tèo với dăm ba chai nước ngọt, thuốc lá. Bà chủ ngoại tứ tuần, đi dép lê, áo “cổ cánh sen” trở nên hoạt bát hơn khi chúng tôi hỏi mua đất: “Bây giờ mua đất ruộng thì khó lắm cháu ạ. Vì nghe nói sắp về Hà Nội nên người ta muốn chờ, có bán thì cũng hét giá trên trời. Trước Tết, nhiều nhà bán lắm. Cô cũng bán mất  6 sào. Rẻ quá, có 170 triệu một sào. Một sào 360 mét vuông, bây giờ bán rẻ cũng được 250 triệu. Bởi mỗi sào sẽ được đền bù 36 mét vuông đất dịch vụ trong khu dự án. Bán “non” cũng được 6-7 triệu/mét. Đó là chưa kể còn được đền bù 47 triệu đồng/một sào nữa”.

Khi chúng tôi bảo 250 triệu đồng/sào cũng mua, thì bà hàng nước ngúng nguẩy: “Cô còn 4 sào nhưng chẳng bán nữa, phải để cho thằng con trai. Cô có 4 đứa con gái, đã đi lấy chồng. Trước Tết chúng nó bảo chẳng biết chờ nữa thì thế nào, mẹ bán đi chia cho mỗi đứa một ít.  Bán vội, tiếc quá”.

Xã biết nhưng cũng... chịu?!

Trao đổi với chúng tôi, ông Chủ tịch xã Vân Canh - Trần Xuân Vượng cho biết, hiện nay Vân Canh có 3 dự án đang triển khai: Dự án biệt thự nhà vườn Vinapol, Khu đô thị mới Hậu Ái do HUD làm chủ đầu tư và dự án Cụm đô thị các trường đại học. Tổng diện tích đất thu hồi để thực hiện dự án khoảng 250 ha.

Theo văn bản của UBND tỉnh Hà Tây thì những hộ gia đình bị thu hồi đất nông nghiệp sẽ được một số quyền lợi. Trước hết là đền bù trực tiếp bằng tiền, quy định chung là khoảng 45,7 triệu đồng trên một sào Bắc bộ, tương ứng với 360m2. Ngoài ra, các hộ sẽ được cấp một suất đất phía ngoại vi của các khu quy hoạch, gọi là đất dịch vụ. Tỷ lệ đền bù là 10%, nghĩa là cứ một sào đất nông nghiệp bị thu hồi sẽ được đền bù 36m2  đất dịch vụ.

Hiện nay cả ba dự án trên đều đang trong quá trình tiến hành, chưa có dự án nào giao đất dịch vụ cho dân. Chỉ có dự án Vinapol mới đền bù tiền đợt 2, UBND xã cũng mới bắt đầu tiến hành giải phóng mặt bằng khu đất dịch vụ. Có thể do biết trước chủ trương như vậy nên cũng có vài gia đình cần tiền đã bán trước.

Khi chúng tôi đặt câu hỏi: “Một số người cho biết nếu thực hiện mua bán ruộng thì sẽ có xác nhận của UBND xã, nghĩa là xã đã biết nhưng không ngăn chặn?”. Ông Vượng cho biết: “Trước đây cũng có một số hộ ra nhờ xã chứng thực về chuyện cho tặng các quyền lợi mà họ được hưởng do Nhà nước thu hồi đất. Việc cho tặng ai là quyền của họ, vì đây là tài sản cá nhân và xã chỉ chứng thực chứ không chứng nhận việc mua bán. Bởi đất ruộng thì không được bán vì đã nằm trong diện tích đã được quy hoạch, còn đất dịch vụ thì làm gì đã có số, có thửa cụ thể mà mua với bán”(?).

Ông Chủ tịch xã khẳng định thêm, việc mua bán đất nếu có thì cũng chỉ là mua bán bằng giấy viết tay, còn những dự án đã có quyết định thu hồi đất bằng văn bản thì chủ dự án đã cầm hết sổ đỏ rồi.

“Hiện tượng mua bán đất nông nghiệp trong các dự án đã được quy hoạch là có. Mà không riêng gì ở xã Vân Canh. Chúng tôi cũng biết, hiện tượng này có thể sẽ phát sinh những rắc rối trong quá trình thực hiện dự án, vì vậy UBND xã đang có chủ trương cho rà soát toàn bộ. Tới đây những việc mua bán không đúng thủ tục thì xã sẽ yêu cầu dừng lại” - Ông Vượng nói.

Khi chúng tôi hỏi “Như thế nào là không đúng thủ tục?”, thì ông Chủ tịch xã chỉ trả lời: “Nghĩa là không đúng theo các quy định pháp luật hiện hành”!?

Đoàn Tú - Kiến Đức