Hạ tuổi có giảm được tội phạm?

Trước tình hình tội phạm ở trẻ vị thành niên như vậy, mới đây, tại phiên thảo luận về công tác phòng chống tội phạm, một vị đại biểu Quốc hội đã đề nghị xem xét hạ tuổi vị thành niên từ 18 tuổi xuống 16 tuổi. Đây không phải là lần đầu tiên đề nghị tương tự được đưa ra.

Đề nghị này đã gây chú ý, bàn luận của không ít người dân. Có ý kiến cho rằng, trước sự gia tăng tội phạm với tính chất ngày càng nghiêm trọng ở người chưa thành niên (điển hình như vụ Lê Văn Luyện sát hại dã man cả gia đình chủ tiệm vàng Ngọc Bích ở Bắc Giang), việc hạ tuổi vị thành niên là cần thiết, bởi với tội ác như vậy, việc chỉ xử tù tối đa 18 năm theo quy định của luật là bất hợp lý. Hạ tuổi sẽ khiến người phạm tội trên 16 tuổi phải chịu những hình phạt nghiêm khắc hơn, như vậy vừa mang tính chất răn đe vừa không để lọt tội phạm, qua đó, giúp ổn định an ninh, trật tự xã hội. Hơn nữa việc hạ tuổi còn khiến người trên 16 tuổi thực sự có quyền năng, tham gia giải quyết các vấn đề xã hội …

Tuy nhiên, theo thống kê, có đến 80% số trẻ vị thành niên phạm tội do không nhận được sự quan tâm của gia đình (bố mẹ ly hôn, ly thân, cờ bạc, bạo lực…) và 35% trẻ phạm tội sau khi đã bỏ học. Ngoài ra trẻ phạm tội còn do mất niềm tin hoặc thiếu kiến thức, kỹ năng sống...Như vậy, nguyên nhân chính dẫn đến trẻ phạm tội xuất phát từ các vấn đề xã hội hơn là do pháp luật chưa đủ sức răn đe.

Đặc biệt, việc hạ độ tuổi vị thành niên sẽ kéo theo việc phải điều chỉnh hàng loạt các bộ luật, trong đó có Luật Hôn nhân & Gia đình. Khi độ tuổi kết hôn giảm xuống (16 tuổi, thay vì 18 tuổi như hiện nay ), sẽ có thêm nhiều cặp “vợ chồng trẻ con” và những đứa trẻ ra đời, tạo áp lực không nhỏ lên xã hội.

Bên cạnh đó, việc kết hôn quá sớm, khi cơ thể chưa phát triển toàn diện sẽ khiến các bà mẹ trẻ phải đối mặt với hàng loạt các vấn đề về tâm, sinh lý,  con cái của họ cũng phải chịu nguy cơ cao về bệnh tật…

Do vậy, nếu chỉ xét riêng trong công tác phòng chống tội phạm thì việc hạ tuổi vị thành niên có mặt tích cực, nhưng xét trên bình diện chung thì còn rất nhiều vấn đề cần phải xem xét. Nếu chúng ta chỉ trông chờ vào việc tăng hình phạt mà coi nhẹ việc giải quyết các vấn đề xã hội liên quan đến vị thành niên thì tình hình tội phạm ở lứa tuổi này sẽ khó thuyên giảm.