Hai ngày nữa, 5 đạo luật quan trọng đi vào cuộc sống

GĐ&XH xin đề cập đến những bộ luật liên quan sát sườn với quyền lợi của người dân đó là Luật Cư trú,  Luật Hiến bộ phận cơ thể người và Luật Công chứng.

Thủ đô không áp dụng thêm bất cứ quy định nào ngoài Luật Cư trú

Đồng thời, CATP đã thành lập ban chỉ đạo thực hiện luật cư trú. Triển khai phổ biến quán triệt luật cư trú cho cán bộ chủ chốt; tập huấn cho cán bộ trực tiếp làm công tác đăng ký, quản lý cư trú. Việc tập huấn được tổ chức nhiều đợt để các cán bộ có chiều sâu cho từng công việc cụ thể.

Bên cạnh đó CATP cũng tiến hành bổ sung, củng cố đội ngũ cán bộ tiếp nhận đăng ký hộ khẩu tại công an các quận, huyện. Bổ sung một số phương tiện, điều kiện làm việc tại các trụ sở tiếp dân đăng ký cư trú.

* Với luật cư trú, có thể nói nhập hộ khẩu vào thành phố giờ đây dễ hơn nhiều so với trước kia. Vậy với đặc thù riêng của Thủ đô, Hà Nội có áp dụng thêm điều kiện nào không?

Hà Nội sẽ không áp dụng thêm bất cứ một điều kiện nào ngoài những điều kiện mà luật cư trú đã quy định. Hà Nội đảm bảo thực hiện nghiêm luật cư trú trên địa bàn toàn thành phố.

* Thậm chí người dân chỉ cần có chỗ ở (ở nhờ, nhà thuê) với 1 năm tạm trú là được nhập khẩu. Vậy sẽ nảy sinh việc cố hợp thức hóa hồ sơ dù chưa đủ tiêu chuẩn nhập khẩu, thưa ông?

Trước hết nghị định 107 của Chính phủ đã quy định rất rõ, để được nhập khẩu người xin nhập khẩu phải có giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp. Với trường hợp nhà ở thuê, nhà ở nhờ thì người dân phải có các loại hợp đồng, cam kết cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ nhà ở, nhà khác của cơ quan tổ chức. Trường hợp của cá nhân phải có công chứng hoặc xác nhận của UBND cấp xã.

Ngoài ra, trước khi cho nhập khẩu, cơ quan công an sẽ tiến hành xác minh xem có đúng người xin nhập khẩu đang ăn ở thực tế tại địa chỉ xin nhập khẩu hay không.

* Hiện nay Hà Nội có lượng sinh viên và lao động tự do là người ngoại tỉnh rất lớn. Vậy việc nhập hộ khẩu với những đối tượng này sẽ như thế nào thưa ông?

Trong tình hình hiện nay, số người tỉnh ngoài về Hà Nội thuê nhà ở, ở nhờ (không có nơi ở ổn định) để làm ăn, sinh sống, học tập chiếm số lượng lớn. Đồng thời trong quá trình quản lý phát sinh nhiều trường hợp vướng mắc, mất giấy tờ, không chứng minh được điều kiện đăng ký. Với những trường hợp này, Công an TP đã chỉ đạo công an các Quận, Huyện tiếp nhận hồ sơ phải làm thủ tục xác minh, kiểm tra chặt chẽ các trường hợp vướng mắc để phòng ngừa đăng ký hộ khẩu danh nghĩa, KT2, phát sinh tranh chấp mâu thuẫn... hạn chế gây thêm phức tạp cho tình hình dân cư ở Thủ đô.

Phải nói thêm, theo Luật quy định, để được nhập hộ khẩu người dân phải có phiếu chuyển. Mà sinh viên khi đi học thì không được cấp phiếu chuyển. Vì vậy sinh viên chỉ được cấp tạm trú. Đến bao giờ ra trường, nếu làm việc trong một cơ quan tại Hà Nội, được hưởng lương từ nhân sách nhà nước hoặc được làm việc với hợp đồng không xác định thời hạn và có tạm trú một năm trở lên thì sẽ được nhập khẩu.

* Trường hợp người dân có đầy đủ giấy tờ hợp lệ nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc làm thủ tục nhập hộ khẩu thì biết “kêu” ai?

Ngay sau khi luật cư trú có hiệu lực, Hà Nội sẽ có trên 30.000 hộ với gần 132.000 nhân khẩu trong tổng số 500.000 người đang tạm trú tại Hà Nội đủ điều kiện đăng ký thường trú.

Hiện CATP đang rà soát lại đội ngũ cán bộ làm công tác đăng ký hộ khẩu, căn cứ vào tình hình thực tế để bố trí đủ số cán bộ tiếp dân, bố trí và lựa chọn cán bộ có năng lực, trình độ chuyên môn, phẩm chất đạo đức, tác phong làm việc tốt. Sẽ kiên quyết điều chuyển sang làm công tác khác hoặc xử lý nghiêm những cán bộ có thái độ, lời nói cử chỉ thiếu nghiêm túc; sách nhiễu gây phiền hà cho dân; chấn chỉnh về thái độ, tác phong, lời nói, cử chỉ làm việc của những cán bộ làm công tác đăng ký, quản lý cư trú. 

Sẽ hết cảnh xếp hàng dài cổ chờ công chứng?

Đợi lấy kết quả công chứng tại Phòng Công chứng số 4, Hà Nội (chụp chiều 28/6). Ảnh: Chí Cường

Điểm mới nhất của Luật Công chứng là quy định về Văn phòng công chứng. Nếu muốn thành lập Văn phòng công chứng, công chứng viên (người được Bộ trưởng Bộ Tư pháp bổ nhiệm) phải có hồ sơ đề nghị thành lập Văn phòng công chứng gửi đến UBND cấp tỉnh.

Sau khi được cấp giấy phép thành lập, Văn phòng công chứng phải đăng ký hoạt động tại Sở Tư pháp nơi đăng ký thành lập. Một công chứng viên hoạt động tại Phòng Công chứng và một công chứng viên hoạt động tại Văn phòng công chứng chỉ khác nhau về hình thức hoạt động còn giá trị của các bản công chứng cũng như tư cách công chứng viên thì không có gì khác nhau.

Việc có các Văn phòng công chứng được nhận định là sẽ làm giảm tải đáng kể “nạn” xếp hàng dài cổ chờ đến lượt công chứng. 

Được biết, những ngày này, khi các kỳ thi đại học, cao đẳng đến gần, các sinh viên năm cuối thì ra trường và đổ xô đi tìm việc... thì nhu cầu về công chứng lại tăng đột biến. Nhiều phòng công chứng ở Hà Nội xảy ra tình trạng quá tải.

Ông Phạm Xuân Bang, trưởng phòng công chứng số 6 quận Hoàng Mai cho rằng: Từ hai tháng nay, lượng người đến công chứng sao y bản chính chiếm đa số. Có hai nguyên nhân dẫn đến tình trạng bùng nổ công chứng, đó là trong thời điểm này gần đến các kì thi của các trường chuyên nghiệp nên lượng học sinh công chứng bằng, học bạ và các giấy tờ liên quan lớn, đây là thường lệ năm nào cũng vậy.

Một nguyên nhân nữa là  từ ngày 1/7 theo quy định chúng tôi sẽ không giải quyết công chứng giấy tờ sao y bản chính nữa, mà  chuyển về cho cấp phường xã. Từ trước đến nay người dân, các doanh nghiệp, công ty quen với việc công chứng tại cấp quận huyện quen thuộc nên họ tranh thủ đổ xô đến, có người chưa cần lắm nhưng vẫn công chứng dự phòng.

Thêm nhiều người mắc bệnh hiểm nghèo sẽ được cứu sống?

Phó vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) Nguyễn Huy Quang cho biết, nhu cầu được ghép mô tạng, bộ phận cơ thể người ở VN khá lớn. Chẳng hạn, chỉ riêng tại Viện Mắt TƯ, mỗi năm nhu cầu ghép giác mạc từ 500 ca/năm trở lên nhưng từ năm 1985 đến nay mới chỉ ghép được 1.500 ca. Số giác mạc được dùng để ghép chủ yếu lấy từ nguồn viện trợ của các Tổ chức phi chính phủ (khoảng 50 - 100 giác mạc/năm) mà không có nguồn của người cho giác mạc.

Cả nước hiện có 5.000 - 6.000 người bị suy thận mãn tính cần được ghép thận. Về ghép gan, chỉ tính tại một số bệnh viện lớn ở Hà Nội đã có trên 1.000 người có chỉ định ghép gan. Hiện cả nước có trên 5.000 người đang chờ được ghép giác mạc.

Theo đánh giá của Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Xuyên, để đạt mục tiêu đến năm 2020 có thể thực hiện được khoảng 1.000 ca ghép thận, 80 - 100 ca ghép gan, 20 - 30 ca ghép tim, 10 - 15 ca ghép phổi và khoảng 2.000 ca ghép giác mạc, đòi hỏi chúng ta phải có nhiều mô, bộ phận cơ thể người hiến tự nguyện, nếu chỉ chờ vào nguồn hiến bộ phận cơ thể người của người thân là không thể đủ.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu có bao nhiêu người sẵn sàng tình nguyện hiến? Một cuộc khảo sát được tiến hành tại 3 thành phố là Hà Nội, Đà Nẵng, TPHCM cho thấy, đa số những người được hỏi đều biết về mục đích cao cả của việc hiến tặng và đồng tình với chủ trương vận động xã hội, nhưng tỷ lệ tình nguyện hiến tặng lại rất thấp. Tỷ lệ người đồng ý để người thân và bản thân hiến tặng mô tạng khi còn sống rất thấp, tương ứng với 15,7% và 9,8%.

Nguyên nhân cơ bản là người dân lo ngại đến việc hiến các bộ phận cơ thể sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ, sợ người thân không đồng tình. Một nguyên nhân nữa là liên quan đến quy trình lấy và ghép mô tạng.

Cũng theo khảo sát này, ngay cả tỷ lệ đồng ý hiến tặng mô tạng khi chết cũng rất thấp, khoảng 15%. Trong khi đó, trên thế giới, con số này là 60%. Điều này trái ngược hẳn với thế giới, người ta chỉ chủ yếu hiến tặng sau khi đã chết. Nguyên nhân cơ bản là do vẫn nhiều người có quan niệm là chết toàn thây.

Nhóm PV Xã hội