“Hàng chục nhà dân ở TP Hạ Long tan hoang vì mìn phá than”: “Hớt ngọn” tiền dân?

Lãnh đạo chính quyền địa phương trong khu vực nổ mìn khai mỏ của công ty CP than Núi Béo (CTCP than Núi Béo) cũng tỏ sự bức xúc vì sự việc này. Họ càng bức xúc hơn với việc bồi thường, giải phóng mặt bằng trong nhiều năm qua của “nhà khai mỏ” Núi Béo từ khi công ty này lấy đất, dời nhà dân để… kinh doanh.

 

Tiền dân đã bị “ăn chặn”?

 

Nhà dân treo biển cảnh báo "Nguy hiểm, cấm vào" tại tổ 11, khu 4, phường Hà Tu, TP Hạ Long. Ảnh: C.T

 

Trao đổi với PV Báo GĐ&XH về chính sách đền bù, hỗ trợ, ông Mai Quảng Thái, Phó giám đốc CTCP than Núi Béo, phụ trách công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, môi trường, khẳng định doanh nghiệp mình đã làm đúng theo chính sách được ban hành. Còn về việc có sự chênh lệch trong đơn giá bồi thường so với quy định của UBND tỉnh Quảng Ninh trong cùng thời điểm, ông Nguyễn Phong Nhã, Phó phòng Kỹ thuật phụ trách bồi thường cho biết sẽ… kiểm tra lại hồ sơ và các quy định liên quan?!

Thành lập từ năm 1988, khai trường của CTCP than Núi Béo nằm giáp ranh với nhiều phường của TP Hạ Long. Theo tìm hiểu được biết, năm 2005, UBND tỉnh Quảng Ninh đã có quyết định giao đất vùng lận cận khai trường cho CTCP than Núi Béo sử dụng. Phần đất thuộc các tổ 11, 12, khu 4, phường Hà Tu nằm trong diện tích đất đã giao cho CTCP than Núi Béo và việc kiểm đếm, đền bù do công ty này trực tiếp đàm phán với các hộ dân dựa trên các văn bản Nhà nước đã ban hành.

 

Thế nhưng, theo như ông Nguyễn Văn Ánh, tổ 12, khu 4, phường Hà Tu khẳng định với PV Báo GĐ&XH thì: “Chính sách của CTCP than Núi Béo áp dụng với dân là lừa bịp”. Ông Ánh cũng cho biết, nhiều hộ dân đã được công ty cho người xuống kiểm đếm từ 5 năm nay nhưng chưa ra được phương án bồi thường. Chưa kể, khi bồi thường thì áp giá sai chính sách mà tỉnh Quảng Ninh đã ban hành.

 

Theo tìm hiểu của chúng tôi, trong hồ sơ về phương án đền bù dành cho các hộ bị ảnh hưởng bởi dự án “Đền bù giải phóng mặt bằng khai thác than – CTCP than Núi Béo”, giá của các hạng mục như “hỗ trợ di chuyển”, “hỗ trợ nhân khẩu”, “thuê nhà” đều thấp hơn nhiều so với quy định của UBND tỉnh Quảng Ninh trong cùng thời điểm.

 

Cụ thể như, hộ bà Vũ Thị Huỳ, phường Hà Tu có 4 nhân khẩu. Trong hồ sơ cho thấy, mục hỗ trợ di chuyển được áp giá 1.500.000 đồng/hộ, hỗ trợ nhân khẩu 450.000 đồng/khẩu, 4 khẩu nhận mức 1.800.000 đồng. Hỗ trợ thuê nhà 600.000 đồng/khẩu, 4 khẩu được nhận 2.400.000 đồng. Thời gian thể hiện việc hồ sơ được lập là vào 9/2005. Tuy nhiên tại thời điểm này, theo quyết định 1122 quy định về việc bồi thường và hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh, do UBND tỉnh Quảng Ninh ban hành ngày 20/4/2005, có hiệu lực từ ngày 1/5/2005 quy định hỗ trợ di chuyển nội huyện là 2.000.000 đồng/hộ, nhiều hơn giá mà CTCP than Núi Béo áp là 500.000 đồng/hộ. Các hộ dân cho rằng đây là một sự “ăn chặn” trắng trợn!

 

Còn với những hộ được đền bù từ 1/1/2006 trở lại đây thì thiệt hại càng nhiều hơn bởi từ thời điểm này, chính sách về bồi thường, hỗ trợ được điều chỉnh tăng theo quyết định 4466. Hồ sơ đền bù của hộ ông Phạm Minh Tân lập vào tháng 10/2006, mức hỗ trợ di chuyển chỉ được áp mức 1.500.000 đồng thay vì mức 2.000.000 đồng theo quy định. Còn tiền thuê nhà với hộ này theo quy định là 10.000.000 đồng thì chỉ được nhận mức 2.400.000 đồng. Như vậy, theo quyết định mới của tỉnh Quảng Ninh thì mức hỗ trợ trong thuê nhà của CTCP than Núi Béo với hộ ông Tân thấp hơn tới hơn 4 lần.

 

Với số tiền đền bù chênh lệch với quy định mỗi hộ từ 8-10 triệu đồng như đã nói ở trên, thì với hàng trăm hộ trong diện đền bù, giải toả từ nhiều năm nay, quả là con số không nhỏ.

 

Chủ tịch phường: “Chúng tôi cũng rất bức xúc”

 

Chiều 15/2, PV Báo GĐ&XH đã có buổi làm việc với lãnh đạo phường Hà Tu về vụ việc nổ mìn gây sập nhà dân nêu trên, ông Hoàng Văn Nam, Chủ tịch UBND phường Hà Tu cho biết, nguyên nhân là do khai trường xen lẫn với khu dân cư. Năm 2005, UBND tỉnh đã có quyết định giao đất cho CTCP than Núi Béo khai thác, sử dụng nhưng công ty này không lấy ngay mà thi công đến đâu thì kiểm đếm, đền bù đến đó.

 

Trước câu hỏi của PV, liệu phường có biết tại sao CTCP than Núi Béo lại không kiểm đếm, đền bù ngay để lấy mặt bằng từ 2005, ông Nam nói: “Chúng tôi không hiểu tại sao họ lại làm như vậy. Chúng tôi cũng rất bức xúc, đây là câu hỏi cần sự trả lời từ CTCP than Núi Béo”.

 

Cũng theo ông Nam, trong quá trình kéo rê việc kiểm đếm, đền bù đất thì: “Phát sinh nhiều mâu thuẫn. Vì nhu cầu, người dân bắt buộc phải tách hộ, xây nhà sau khi con cái họ lập gia đình. Chính quyền không cho, họ cứ làm, nếu xử lý chỉ lập biên bản, xử lý hành chính mà thôi”.

 

Nói về cuộc sống của người dân tại 2 tổ 11, 12 của phường, ông Nam cho rằng: “Chúng ta phải chia sẻ với họ vì CTCP than Núi Béo làm quá chậm. Đến giờ phút này mà chưa hoàn thiện cơ sở hạ tầng để phục vụ tái định cư. Chúng tôi muốn CTCP than Núi Béo và thành phố giải quyết tái định cư cho người dân đã có tên trong danh sách được duyệt. Ai đời, danh sách đã được duyệt tới cả năm rồi mà dân vẫn chưa được giải quyết”.

 

Về việc xuất hiện hàng loạt nhà dân mới xây đã bị đổ, ông Nam cho biết, hiện tại tổ 11, có 2 hộ chính chủ nhưng hiện nay đã chuyển nhượng và sang tên cho đến... 38 người. Phần lớn chỉ là giấy viết tay, chúng tôi đang xác minh nguồn gốc của 38 hộ này để phục vụ việc thu hồi, kiểm đếm và đền bù”.

 

Liên quan đến công tác bồi thường, lãnh đạo phường Hà Tu cho biết, từ ngày thành lập mỏ đến nay, CTCP than Núi Béo vẫn thực hiện chính sách tự đàm phán, giải quyết trực tiếp với dân. Phía UBND phường chỉ có trách nhiệm phối hợp xác minh các thông tin liên quan về nhân khẩu, nguồn gốc đất đai. Vì vậy theo lãnh đạo phường, những bất cập trong đơn giá bồi thường trách nhiệm thuộc về CTCP than Núi Béo.

 

Công Tâm - Quốc Hưng